Khi màn hình điện thoại tạo ra những 'điểm mù' sau tay lái

Một số người điều khiển phương tiện có thói quen vừa lái xe vừa nghe gọi, nhắn tin, xem bản đồ... (Ảnh minh họa)

Hơn 100 trường hợp vi phạm bị phát hiện mỗi ngày

Số liệu từ lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) cho thấy, hành vi sử dụng điện thoại, thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện vẫn xuất hiện thường xuyên trên các tuyến đường.

Trong khoảng thời gian từ ngày 10 đến 16/6/2026, lực lượng CSGT đường bộ trên toàn quốc đã phát hiện và xử lý tổng cộng 827 trường hợp vi phạm liên quan đến việc dùng tay cầm và sử dụng điện thoại, thiết bị điện tử khi điều khiển phương tiện.

Cụ thể, ngày 10/6 ghi nhận 119 trường hợp; ngày 11/6 là 141 trường hợp; ngày 12/6 tiếp tục ở mức 141 trường hợp; ngày 13/6 có 96 trường hợp; ngày 14/6 là 124 trường hợp; ngày 15/6 có 101 trường hợp và ngày 16/6 là 105 trường hợp.

Như vậy, trung bình mỗi ngày có hơn 118 trường hợp bị phát hiện và xử lý. Đây mới chỉ là số trường hợp được lực lượng chức năng phát hiện trong quá trình tuần tra, kiểm soát, chưa phản ánh đầy đủ thực tế hành vi vi phạm đang diễn ra trên đường.

Đáng chú ý, trong bối cảnh công nghệ số ngày càng gắn liền với đời sống, điện thoại thông minh đã trở thành vật dụng không thể thiếu đối với nhiều người. Tuy nhiên, cùng với sự tiện lợi là tình trạng không ít người vẫn giữ thói quen nghe điện thoại, đọc tin nhắn, trả lời cuộc gọi, xem bản đồ hoặc thao tác trên các ứng dụng khi đang điều khiển phương tiện.

Không khó để bắt gặp hình ảnh người điều khiển xe máy cầm điện thoại bằng một tay, tay còn lại điều khiển xe; hoặc tài xế ô tô vừa lái xe vừa nghe điện thoại, nhắn tin, kiểm tra thông báo công việc. Nhiều trường hợp cho rằng chỉ nhìn màn hình trong vài giây hoặc thực hiện thao tác nhanh nên không ảnh hưởng đến an toàn giao thông. Tuy nhiên, chính tâm lý chủ quan này đang làm gia tăng nguy cơ mất an toàn trên đường.

Cụ thể, việc sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện khiến người lái bị phân tán sự chú ý, giảm khả năng quan sát và phản ứng trước những tình huống bất ngờ. Chỉ cần vài giây thiếu tập trung, người điều khiển phương tiện có thể bỏ lỡ các tín hiệu giao thông, người đi bộ băng qua đường hoặc phương tiện phía trước giảm tốc đột ngột.

Trong điều kiện giao thông đông đúc, mật độ phương tiện cao, đặc biệt tại các đô thị lớn, vài giây mất tập trung này có thể dẫn đến va chạm hoặc tai nạn với hậu quả khó lường.

Khoảng cách từ màn hình điện thoại đến hiện trường tai nạn đôi khi chỉ là vài giây mất tập trung.

Hạn chế vi phạm, ngăn ngừa tai nạn giao thông

Trước những nguy cơ từ hành vi sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện, pháp luật hiện hành đã quy định chế tài xử lý nghiêm nhằm nâng cao tính răn đe và phòng ngừa vi phạm.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/202 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe (hiệu lực từ 1/1/2025), người điều khiển xe máy dùng tay cầm và sử dụng điện thoại khi tham gia giao thông bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng, đồng thời bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe.

Trường hợp thực hiện hành vi vi phạm và gây tai nạn giao thông, mức phạt tăng lên từ 10 - 14 triệu đồng và bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.

Đối với người điều khiển ô tô, mức xử phạt từ 4 - 6 triệu đồng và bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe khi sử dụng điện thoại trong quá trình điều khiển phương tiện. Nếu hành vi này gây tai nạn giao thông, người vi phạm bị phạt từ 20 - 22 triệu đồng và bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.

Việc bổ sung cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe bên cạnh hình thức xử phạt hành chính được đánh giá là giải pháp nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, đồng thời tác động trực tiếp đến hành vi của người điều khiển phương tiện.

Thời gian qua, cùng với các nhóm vi phạm phổ biến như nồng độ cồn, tốc độ hay chở quá số người quy định, hành vi dùng tay sử dụng điện thoại, thiết bị điện tử khi điều khiển phương tiện cũng được lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý. Mặc dù số trường hợp bị phát hiện chưa nhiều như các lỗi về tốc độ hay nồng độ cồn, song đây lại là hành vi tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đáng kể bởi làm suy giảm khả năng quan sát, phán đoán và phản ứng của người lái trước các tình huống bất ngờ trên đường.

Việc nâng mức xử phạt và áp dụng cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe được kỳ vọng sẽ tăng tính răn đe, góp phần hạn chế vi phạm. Tuy nhiên, để ngăn chặn tận gốc nguy cơ từ hành vi này, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự thay đổi trong nhận thức của người tham gia giao thông. Bởi trên thực tế, một cuộc gọi có thể thực hiện sau vài phút, một tin nhắn có thể trả lời muộn hơn, nhưng chỉ vài giây rời mắt khỏi mặt đường cũng có thể dẫn đến va chạm hoặc tai nạn với hậu quả khó lường.

Bảo đảm an toàn giao thông không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý hay phụ thuộc vào điều kiện hạ tầng, mà còn bắt đầu từ ý thức tự giác của mỗi người khi cầm lái. Tập trung quan sát, tuân thủ quy tắc giao thông là những hành động có ý nghĩa thiết thực trong việc phòng ngừa tai nạn, bảo vệ an toàn cho bản thân và cộng đồng.