Khi nào cần thay lốp và má phanh xe máy để tránh nguy cơ tai nạn?

Lốp xe mòn đến giới hạn và má phanh bị ăn hết không chỉ làm giảm hiệu quả vận hành mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặc biệt khi di chuyển dưới trời mưa. Người dùng xe máy cần hình thành thói quen kiểm tra những bộ phận này thường xuyên để kịp thời thay thế.

Theo bài viết của John Milbank, biên tập viên chuyên mục tiêu dùng của Bennetts BikeSocial (Anh), một chiếc Aprilia Dorsoduro từng được đưa đến trung tâm dịch vụ để bảo dưỡng định kỳ trong tình trạng lốp sau mòn nghiêm trọng, còn má phanh đã bị mòn đến mức gần như không còn khả năng sử dụng.

Đáng chú ý, chủ xe biết lốp sau cần thay nhưng vẫn tiếp tục sử dụng phương tiện hằng ngày và không để ý đến tình trạng má phanh. Đây là ví dụ cho thấy việc trì hoãn bảo dưỡng những bộ phận quan trọng có thể khiến người sử dụng đối mặt với rủi ro khi tham gia giao thông.

Lốp mòn, má phanh hết có thể làm giảm khả năng kiểm soát xe

Theo Nick Nomikos, quản lý bán hàng và dịch vụ tại Trung tâm xe máy The Two Wheel Centre ở Harpenden (Anh), lốp và má phanh là những bộ phận cần được quan tâm đặc biệt trong quá trình sử dụng xe máy.

Má phanh có nhiệm vụ tạo lực ma sát để giảm tốc và dừng xe. Khi lớp vật liệu ma sát bị mòn hết, má phanh có thể không còn phát huy hiệu quả như thiết kế ban đầu. Nếu tiếp tục sử dụng, phần kim loại có thể cọ xát trực tiếp với đĩa phanh, làm giảm hiệu quả phanh và gây hư hỏng các bộ phận liên quan.

Má phanh có nhiệm vụ tạo lực ma sát để giảm tốc và dừng xe. Ảnh: Supercheapauto

Với một chiếc xe máy có trọng lượng khoảng 220kg đang di chuyển ở tốc độ 70 dặm/giờ (khoảng 113km/h), hệ thống phanh phải hoạt động hiệu quả để giảm tốc và đưa xe về trạng thái dừng an toàn. Vì vậy, việc để má phanh mòn đến mức kim loại tiếp xúc với kim loại là điều người dùng cần tránh.

Trong khi đó, lốp xe không chỉ có nhiệm vụ tạo độ bám với mặt đường mà còn phải đảm bảo khả năng thoát nước khi di chuyển dưới trời mưa. Khi các rãnh và hoa lốp bị mòn, khả năng thoát nước suy giảm, làm tăng nguy cơ mất độ bám và trượt bánh.

Một số loại lốp có thể hoạt động tốt trên mặt đường khô ngay cả khi bề mặt khá trơn. Tuy nhiên, lốp xe máy đường trường khi đã mòn đến giới hạn lại không đảm bảo khả năng vận hành an toàn trong điều kiện mặt đường ướt.

Theo quy định tại Anh được bài viết dẫn lại, độ sâu gai lốp tối thiểu đối với xe máy có dung tích động cơ trên 50cc là 1mm trên 3/4 chiều rộng hoa lốp, đồng thời phần hoa lốp còn lại phải nhìn thấy rõ. Với xe máy dưới 50cc, yêu cầu là hoa lốp nguyên bản phải còn nhìn thấy rõ.

Tuy nhiên, đây chỉ là giới hạn pháp lý tối thiểu. Người sử dụng không nên đợi đến khi lốp mòn sát ngưỡng này mới tính chuyện thay thế, bởi khả năng bám đường và thoát nước có thể đã suy giảm trước đó.

Kiểm tra lốp và má phanh thường xuyên, không đợi đến kỳ bảo dưỡng

Một trong những sai lầm phổ biến của người sử dụng xe máy là chỉ chú ý đến những hạng mục bảo dưỡng định kỳ mà bỏ qua việc kiểm tra tình trạng các bộ phận trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Trường hợp chiếc Aprilia Dorsoduro nói trên là ví dụ. Chủ xe biết lốp sau đã đến lúc cần thay nhưng vẫn tiếp tục sử dụng cho đến kỳ bảo dưỡng. Trong khi đó, má phanh cũng đã mòn nghiêm trọng nhưng không được phát hiện kịp thời.

Theo Nick Nomikos, người đi xe máy nên hình thành thói quen kiểm tra lốp, má phanh và dầu nhớt mỗi khi vệ sinh phương tiện. Đây đều là những hạng mục có thể quan sát hoặc kiểm tra tương đối dễ dàng, không nhất thiết phải chờ đến khi xe được đưa vào xưởng.

Theo Nick Nomikos, người đi xe máy nên hình thành thói quen kiểm tra lốp, má phanh và dầu nhớt mỗi khi vệ sinh phương tiện. Ảnh: Remmotorcycle

Ngoài ra, người sử dụng cũng nên chủ động dự trù chi phí thay lốp dựa trên quãng đường di chuyển hằng năm. Theo kinh nghiệm được bài viết đề cập, lốp sau xe máy có thể sử dụng khoảng 5.000-8.000 dặm (tương đương 8.000-12.900km), tùy điều kiện vận hành và loại lốp.

Đây không phải con số cố định áp dụng cho mọi phương tiện. Tuổi thọ lốp còn phụ thuộc vào phong cách lái xe, tải trọng, áp suất lốp, điều kiện mặt đường và cách bảo quản. Người dùng cần kiểm tra tình trạng thực tế thay vì chỉ căn cứ vào số kilomet đã đi.

Việc lựa chọn lốp chất lượng tốt nhưng tiếp tục sử dụng khi hoa lốp đã mòn cũng không giúp phát huy hết hiệu quả của sản phẩm. Trong trường hợp xảy ra tai nạn do lốp hoặc hệ thống phanh không đảm bảo, thiệt hại có thể lớn hơn nhiều so với khoản tiền cần bỏ ra để thay thế các bộ phận này đúng thời điểm.

Do đó, người đi xe máy cần chú ý kiểm tra độ mòn của lốp, tình trạng má phanh và các hạng mục an toàn khác thường xuyên. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc bộ phận đã vượt giới hạn sử dụng, nên đưa xe đến cơ sở sửa chữa để kiểm tra và thay thế kịp thời, tránh tiếp tục vận hành trong tình trạng không đảm bảo an toàn.