Khi ô tô bước vào kỷ nguyên điện, nghề kỹ sư sẽ thay đổi thế nào?

Diện mạo mới của nghề kỹ sư ô tô: Khi cơ khí kết hợp cùng công nghệ số

Nếu trước đây, hình ảnh người kỹ sư gắn liền với động cơ đốt trong và hệ thống truyền động cơ khí thì hiện nay, chiếc xe đã trở thành một tổ hợp công nghệ phức tạp hội tụ Điện - Điện tử, Phần mềm và Trí tuệ nhân tạo (AI).

Đảm nhận vị trí kỹ sư ô tô thế hệ mới đòi hỏi nhân sự làm chủ 3 nhóm năng lực cốt lõi: Công nghệ pin & Hệ thống sạc; Phần mềm & Hệ thống điều khiển và Kết nối thông minh (IoT/V2X).

VLU xây dựng chương trình đào tạo Công nghệ Kỹ thuật Ô tô theo định hướng ứng dụng, gắn liền với thực tiễn doanh nghiệp và cập nhật liên tục các công nghệ mới

Đáng chú ý, khoảng cách giữa lý thuyết và thực tế đang tạo ra “khoảng trống” lớn về nhân lực. Ngành ô tô hiện đang thiếu kỹ thuật viên thực sự làm được việc. Thực trạng này buộc các đơn vị tuyển dụng thường xuyên phải đào tạo lại từ đầu. Chính vì vậy, năng lực “thực chiến” ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường đã trở thành tiêu chí then chốt để các bạn trẻ cân nhắc khi chọn ngành, chọn trường.

Thị trường việc làm sôi động: Cơ hội rộng mở từ quốc tế đến nội địa

Nhu cầu nhân lực kỹ thuật chất lượng cao đang gia tăng mạnh khi ngành ô tô và công nghệ bước vào giai đoạn chuyển đổi. Theo Báo cáo Tương lai Việc làm 2025, kết quả khảo sát trên hơn 1.000 doanh nghiệp, 63% doanh nghiệp cho biết khoảng cách kỹ năng là rào cản lớn trong quá trình ứng dụng công nghệ mới, khiến việc đào tạo và nâng cao năng lực nhân sự trở thành ưu tiên.

Tại Việt Nam, năm 2025 có hơn 508.000 xe ô tô bán ra, tăng 19% so với năm trước. Trong khi sản lượng lắp ráp trong nước đạt khoảng 484.500 xe, tăng 39%. Theo ước tính từ Bộ Công Thương, giai đoạn 2025 - 2030, ngành xe điện và linh kiện pin cần bổ sung từ 20.000 đến 25.000 kỹ sư, trong khi lực lượng kỹ thuật viên đáp ứng đúng chuyên môn hiện vẫn khá mỏng.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng không ngừng mở rộng tuyển dụng kỹ sư cơ khí, điện - điện tử và kỹ thuật ô tô để đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành.

Hình ảnh sinh viên khoa kỹ thuật ô tô trường Đại học Văn Lang tham quan trực tiếp nhà máy SAMCO.

Trường Đại học Văn Lang: Đào tạo liên ngành, gắn liền với môi trường thực tế

Trước làn sóng chuyển dịch công nghệ, nhiều trường đại học đang chủ động tích hợp kiến thức xe điện hóa vào chương trình đào tạo, đồng thời thu hẹp khoảng cách giữa giảng đường và doanh nghiệp. Tại trường Đại học Văn Lang (VLU), định hướng này được cụ thể hóa qua hai ngành mũi nhọn: ngành Công nghệ Kỹ thuật Ô tô và ngành Kỹ thuật Cơ điện tử.

Bên cạnh nền tảng cơ khí truyền thống, sinh viên được tiếp cận sớm các công nghệ tiên tiến như ô tô điện - hybrid, điều khiển thông minh và hệ thống điện - điện tử.

Sinh viên ngành Công nghệ Kỹ thuật Ô tô tại VLU được tham gia học kỳ doanh nghiệp và thực tập trực tiếp tại các đối tác lớn như VinFast, Honda Việt Nam hay Mitsubishi Motors Việt Nam. Việc cọ xát với quy trình sản xuất thực tế và trao đổi chuyên môn cùng các kỹ sư giàu kinh nghiệm giúp sinh viên nhanh chóng làm chủ công nghệ mới.

Mô hình “học đi đôi với hành” này là lời giải cho tỷ lệ hơn 93% sinh viên VLU đã có việc làm ngay sau 1 năm. Đây là dấu hiệu cho thấy định hướng thực hành và kết nối doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong khả năng gia nhập thị trường lao động.

Hình ảnh sinh viên khoa Kỹ thuật Ô tô trường Đại học Văn Lang tại phòng thực hành điện.

Đón đầu tương lai: Lời khuyên cho phụ huynh và học sinh

Ngành ô tô hiện không thiếu việc làm mà thiếu nhân sự có năng lực thực tế để đáp ứng ngay yêu cầu công việc. Do đó, việc chọn ngành không thể chỉ nhìn ở hiện tại, mà phải tính đến bức tranh 5 - 10 năm tới, thời điểm xe điện và ô tô thông minh giữ vị trí chủ lưu.

Việc ưu tiên các môi trường đào tạo chú trọng thực hành, gắn liền với nhu cầu doanh nghiệp và cam kết đầu ra rõ ràng chính là chìa khóa giúp sinh viên tạo lợi thế cạnh tranh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và điện hóa là xu hướng tất yếu, sự chủ động cập nhật và đổi mới chương trình giảng dạy của các trường đại học đang trở thành bệ phóng vững chắc, giúp thế hệ trẻ tự tin làm chủ công nghệ và đón đầu cơ hội nghề nghiệp.