Khi sự sẻ chia trở thành động lực phấn đấu

Bác sĩ Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa khám, tư vấn cho bệnh nhân.

Từng là một học sinh có lối sống tích cực, nhưng khoảng 3 tháng trước khi đến khám và điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa, em L.T.L. ở phường Đông Tiến xuất hiện những biểu hiện bất thường như ít ngủ, thậm chí có đêm thức trắng và luôn trong tình trạng lầm lỳ buồn chán, ngại tiếp xúc với mọi người xung quanh. Bản thân em lúc nào cũng lo ngại có người muốn hại mình, học lực giảm sút và không có ý định đến trường học. Tình trạng này kéo dài, khiến bệnh ngày càng nặng, em không chịu ăn uống, người gầy sút cân, gia đình đưa đến bệnh viện khám và được bác sĩ chẩn đoán giai đoạn trầm cảm nặng với các triệu chứng loạn thần. Với sự quan tâm, giúp đỡ điều trị của y, bác sĩ, qua 15 ngày điều trị kết hợp với các liệu pháp tâm lý, L. đã ăn uống trở lại, không còn triệu chứng hoang tưởng...

Trường hợp em L.T.T.A. ở xã Nông Cống cũng cho thấy áp lực trong thi cử cũng là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến tâm lý lứa tuổi vị thành niên. Vốn có học lực trung bình, nhưng khi vào lớp 9 do áp lực thi cử học hành nên A. không theo học được, thường xuyên hồi hộp, học hành mất tập trung, hay quên. Thậm chí em còn sợ đến trường, sống thu mình, không muốn gặp gỡ bạn bè và mọi người xung quanh, cho rằng mình có tội với bố mẹ, gia đình và nảy sinh ý nghĩ tiêu cực không muốn sống nữa. Em luôn trong tình trạng buồn chán bi quan, không muốn ăn, ăn không ngon miệng, tình trạng mất ngủ kéo dài thường xuyên. Qua thăm khám, bác sĩ chẩn đoán em bị rối loạn cảm xúc lưỡng cực, hiện ở giai đoạn trầm cảm nặng có các triệu chứng loạn thần. Tuy nhiên, do được gia đình quan tâm, cho điều trị kịp thời nên em đã có tiến triển tốt về sức khỏe và mong muốn khỏi bệnh để về đi học bình thường như các bạn cùng trang lứa...

Bác sĩ CK II Đào Quang Long, Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa, cho biết: "Lứa tuổi học sinh bị rối loạn về tâm thần được điều trị tại bệnh viện có chiều hướng gia tăng. Sự chuyển dịch này không phải là ngẫu nhiên, mà đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố như trẻ không chỉ học ở trường mà còn học thêm, học năng khiếu, tạo nên một “lịch trình công sở” cho những đứa trẻ chưa kịp lớn. Bên cạnh đó, việc tiếp cận mạng xã hội quá sớm khiến trẻ dễ rơi vào bẫy so sánh xã hội hoặc trở thành nạn nhân của điều tiếng trên mạng. Cùng với đó là sự bận rộn của cha mẹ khiến những bữa cơm gia đình hay những cuộc trò chuyện sâu sắc dần bị thay thế bằng màn hình điện thoại, ti vi"...

Dưới góc độc chuyên môn, bác sĩ CKI Hoàng Thị Hường, Phó trưởng Khoa Nữ, Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa, cho biết: "Trầm cảm ở người trẻ thường biểu hiện bằng các thay đổi như dễ cáu gắt, giận dữ, đây là biểu hiện đặc trưng nhất ở trẻ. Trẻ hay gây gổ, bùng nổ cơn giận vì những lý do nhỏ nhặt. Mất hứng thú, không còn thích chơi đùa, từ bỏ các sở thích cũ và luôn có cảm giác vô dụng, hay tự trách bản thân, cho rằng không có ai thương mình, cần mình cả. Bên cạnh đó, người bệnh rối loạn giấc ngủ, khó ngủ, ác mộng thường xuyên hoặc ngủ quá nhiều để trốn tránh thực tại; sa sút học tập, mất tập trung, hay quên, không còn động lực đến trường. Thường xuyên kêu đau đầu, đau bụng, mệt mỏi mà không tìm thấy nguyên nhân bệnh lý qua thăm khám thông thường"...

Các bác sĩ khuyến cáo, cách thức hiệu quả để chăm sóc sức khỏe của trẻ trước áp lực của cuộc sống, trước hết đối với phụ huynh khi phê bình điểm số hay hành vi, hãy đảm bảo người thân đã kết nối được với cảm xúc của con, cũng là “bến cảng an toàn” để con dám trở về khi thất bại. Bên cạnh đó, giảm áp lực thành tích, chấp nhận rằng con là một cá thể độc lập với những giới hạn riêng, không nên đặt áp lực thành tích điểm số đối với con mình. Thường xuyên quan sát để nhận thấy những thay đổi nhỏ nhất của con trong giấc ngủ, bữa ăn và thái độ của con, và gia đình cũng không tự điều trị, mà cần phác đồ chuyên biệt từ bác sĩ tâm thần, phối hợp giữa điều trị thuốc và tâm lý. Đặc biệt, khi phát hiện con có các dấu hiệu sớm của trầm cảm cần cho con đi khám và điều trị sớm, tránh các trường hợp đáng tiếc xảy ra.

Sự quan tâm đúng lúc, luôn lắng nghe, sẻ chia hay đơn giản đôi khi là cái ôm động viên, chính là “liều thuốc” đầu tiên và quan trọng, giúp các em vượt qua những nổi loạn, chông chênh của lứa tuổi học đường.

Bài và ảnh: Trung Hiếu