Khi Tết Việt hiện diện trong những gia đình đa quốc tịch

Vợ chồng chị Hằng, anh Marek (ngoài cùng, bên phải) hào hứng đón Tết truyền thống tại Việt Nam.

Tết Việt qua góc nhìn của người nước ngoài

Những ngày Tết, căn nhà nhỏ của chị Hoàng Thu Hằng (42 tuổi, quê Hải Phòng) trở nên rộn ràng hơn khi chồng chị, anh Stochmal Marek (quốc tịch Mỹ), cùng gia đình tất bật chuẩn bị mâm cỗ. Trước đó, từ việc gói bánh chưng, dọn dẹp nhà cửa đến trang trí đào, quất, Marek đều tham gia với sự hào hứng.

Chị Hằng chia sẻ, những năm đầu về Việt Nam ăn Tết, chồng chị còn khá bỡ ngỡ với phong tục truyền thống như cúng Giao thừa, chúc Tết hay mừng tuổi. Tuy nhiên, sau vài năm trải nghiệm, anh dần hiểu hơn ý nghĩa của những nghi lễ này. “Chồng mình từng bảo rằng, anh rất thích nhận được lời chúc năm mới khi lì-xì bọn trẻ, anh cảm thấy hoạt động này rất ý nghĩa là tạo nhiều niềm vui trong gia đình”, chị Hằng cho biết.

Vợ chồng chị Hằng, anh Marek quây quần bên mâm cơm ngày Tết tại Việt Nam.

Không chỉ tiếp nhận văn hóa Việt, các gia đình đa quốc tịch cũng tạo ra sự dung hòa giữa các nền văn hóa. Đối với gia đình chị Hằng, trong mâm cỗ Tết truyền thống, cả nhà thường bổ sung một số món ăn phương Tây để phù hợp với khẩu vị của chồng chị.

Anh Dakota cùng bạn gái đi chợ hoa ngày Tết.

Đối với nhiều người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Việt Nam, Tết Nguyên đán mang lại những trải nghiệm văn hóa độc đáo. Anh Dakota Ravestein (quốc tịch Mỹ), hiện là giáo viên tiếng Anh tại Hà Nội cho biết, Tết Việt khiến anh ấn tượng bởi không khí đoàn viên và sự chuẩn bị chu đáo của mỗi gia đình.

“Tại quê nhà, chúng tôi cũng có dịp năm mới, nhưng Tết Việt có không khí ấm cúng hơn, mọi người dành nhiều thời gian để dọn dẹp nhà cửa và mua sắm ngày Tết”, anh Dakota kể. Anh chia sẻ, mình đặc biệt thích phong tục đi chúc Tết họ hàng, bởi đây là dịp giúp các thành viên trong gia đình gắn kết.

Tuy mang lại nhiều trải nghiệm thú vị, việc tổ chức Tết trong các gia đình đa quốc tịch cũng đặt ra không ít thách thức. Sự khác biệt về thói quen sinh hoạt, ẩm thực và quan niệm lễ nghi đôi khi khiến các thành viên cần thời gian để thích nghi.

Đón Tết cổ truyền ở "quê hương thứ hai"

Bên cạnh những gia đình đa văn hóa đón Tết tại Việt Nam, không ít người Việt sau khi kết hôn cùng người nước ngoài và sinh sống ở nước bạn vẫn nỗ lực gìn giữ phong tục Tết cổ truyền. Dù xa quê, họ vẫn duy trì việc dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị mâm cỗ tất niên, gói bánh chưng hoặc tìm mua các nguyên liệu mang hương vị Tết Việt.

Với nhiều gia đình, việc tổ chức Tết không chỉ để vơi nỗi nhớ quê hương mà còn là cách giúp con cái sinh ra và lớn lên ở nước ngoài hiểu hơn về nguồn cội, văn hóa dân tộc. Nhiều người Việt cho biết, họ thường mời bạn bè quốc tế hoặc gia đình bên chồng, bên vợ cùng tham gia đón Tết, qua đó lan tỏa nét đẹp truyền thống và tạo nên sự kết nối văn hóa trong cộng đồng người Việt xa xứ.

Chị Nguyễn Thị Kim (55 tuổi, sinh sống tại Anh) kết hôn với chồng người Anh cho biết, gia đình chị luôn duy trì thói quen chuẩn bị Tết Việt suốt hơn 20 năm qua. Mỗi dịp cuối năm, chị Kim thường đặt mua lá dong, gạo nếp và các nguyên liệu từ những cửa hàng châu Á để gói bánh chưng. Ngoài ra, chị còn chuẩn bị mâm ngũ quả nhằm tái hiện không khí Tết quê hương.

Mâm ngũ quả được chị Kim chuẩn bị để đón Tết Việt ở Anh.

Chị Kim bày tỏ: “Dù sống xa Việt Nam nhưng tôi luôn muốn các con hiểu rằng, Tết là dịp quan trọng để gia đình sum họp và nhớ về cội nguồn. Chồng tôi cũng rất ủng hộ, thậm chí còn cùng tôi trang trí nhà cửa và mời bạn bè đến thưởng thức món ăn ngày Tết”. Theo chị, việc duy trì Tết truyền thống không chỉ giúp gắn kết các thành viên trong gia đình mà còn là cách để giới thiệu văn hóa Việt tới bạn bè quốc tế.

Thực tế cho thấy, sự linh hoạt trong tiếp nhận và tôn trọng văn hóa lẫn nhau là yếu tố quan trọng giúp các gia đình đa quốc tịch duy trì sự hòa hợp. Không ít người nước ngoài sau khi trải nghiệm Tết tại Việt Nam đã trở thành những “đại sứ văn hóa” khi giới thiệu về phong tục truyền thống Việt với bạn bè và người thân tại quê nhà.

Anh David, chồng chị Kim, cho biết, sau nhiều năm đón Tết cùng người vợ Việt Nam, anh đã học cách gói bánh chưng và hiểu hơn về ý nghĩa của ngày Tết cổ truyền. “Gia đình tôi rất hào hứng chuẩn bị món ăn Việt và đón Tết theo kiểu Việt Nam cùng vợ tôi. Họ cho rằng gia đình mình rất đặc biệt so với mọi người ở đây vì được đón 2 lần năm mới”, anh David nói.

Nhiều gia đình đa quốc tịch cũng xem Tết là dịp để giáo dục con cái về nguồn cội và bản sắc văn hóa. Trẻ em trong các gia đình này thường có cơ hội tiếp xúc song song với 2 nền văn hóa, từ đó hình thành góc nhìn đa dạng và cởi mở hơn.

Xu hướng gia đình đa văn hóa trong xã hội hội nhập

Sự phát triển của giao lưu kinh tế, giáo dục và du lịch quốc tế đã làm gia tăng số lượng gia đình đa quốc tịch tại Việt Nam. Những gia đình này không chỉ phản ánh xu hướng hội nhập toàn cầu mà còn góp phần làm phong phú đời sống văn hóa-xã hội.

Trong bối cảnh đó, Tết Nguyên đán trở thành dịp đặc biệt để thể hiện sự dung hòa giữa truyền thống và hiện đại. Nhiều phong tục Tết được giữ gìn, đồng thời có sự điều chỉnh phù hợp với lối sống mới và sự đa dạng văn hóa.

Tết Nguyên đán trong các gia đình đa quốc tịch tại Việt Nam là minh chứng đậm nét cho sự giao thoa văn hóa trong xã hội hiện đại. Dù tồn tại những khác biệt về phong tục và lối sống, các gia đình vẫn tìm được tiếng nói chung thông qua sự tôn trọng và chia sẻ giá trị truyền thống. Không chỉ giúp gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, những câu chuyện Tết của các gia đình đa văn hóa còn góp phần lan tỏa hình ảnh một Việt Nam cởi mở, hội nhập và giàu bản sắc.

YẾN PHƯƠNG