Khi 'thế hệ vàng' đi qua…

Khoảng trống mênh mông không thể lấp đầy

Đó là khi đội bóng phải đối mặt với quy luật nghiệt ngã của thời gian, với những gương mặt làm nên mùa giải 1984 lịch sử lần lượt đi về phía bên kia sườn dốc. Tuổi tác và những chấn thương dai dẳng tích tụ sau nhiều năm cống hiến trên những mặt sân cứng đã buộc các cựu binh phải dừng lại.

Tiêu biểu là chân sút Lê Văn Đặng - người được đồng đội và người hâm mộ gọi thân mật là Đặng “Cóc”. Khi cùng Công an Hà Nội bước lên bục vinh quang năm 1984, ông đã 37 tuổi và đồng thời giành danh hiệu Vua phá lưới. Đam mê vẫn còn vẹn nguyên, ý chí thi đấu vẫn chưa vơi, nhưng đôi chân không còn cho phép ông duy trì phong độ như những năm tháng sung sức nhất.

Cố danh thủ Lê Văn Đặng (thứ 2 từ trái sang) góp công lớn vào chức vô địch năm 1984 của đội bóng Công an Hà Nội (Nguồn: Hồ Công Thiết)

Một thế hệ lừng lẫy đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh của mình, khép lại một chặng đường cống hiến trọn vẹn tuổi trẻ cho màu áo Công an Hà Nội, để lại khoảng trống mênh mông không thể lấp đầy.

Cuộc chuyển giao lực lượng ở nửa cuối thập niên 1980 tại Công an Hà Nội vì thế diễn ra không thật sự thuận lợi. Những cầu thủ trẻ được đôn lên đội 1 mang theo sức trẻ, khát vọng và nhiều tiềm năng, nhưng chưa có đủ độ chín chuyên môn cũng như bản lĩnh trận mạc để ngay lập tức thay thế vai trò của những đàn anh. Những buổi tập ở Long Biên hay sinh hoạt của đội tại khu tập thể Trần Nhật Duật có lẽ cũng vì thế mà mang một sắc thái khác. Thế hệ cũ đã lùi lại, còn thế hệ mới vẫn đang trong quá trình trưởng thành.

Sự hụt hẫng về lực lượng khiến thành tích thi đấu của đội bóng sụt giảm rõ rệt. Từ vị thế của một nhà đương kim vô địch, Công an Hà Nội trồi sụt ở nửa dưới bảng xếp hạng qua từng mùa giải. Dù vậy, giữa những nhịp trầm của quãng thời gian chuyển giao, tinh thần quả cảm của người chiến sĩ Công an Thủ đô vẫn không bao giờ vơi cạn. Bằng sự kiên cường và lòng tự trọng nghề nghiệp, tập thể ấy vẫn chắt chiu từng điểm số để nỗ lực giành vị trí hạng Ba toàn quốc vào năm 1989. Tấm Huy chương Đồng không thể sánh với chức vô địch năm 1984, nhưng trong hoàn cảnh ấy lại mang một ý nghĩa đặc biệt. Nó cho thấy dù ở trong hoàn cảnh ngặt nghèo nhất, chất thép và bản sắc của Công an Hà Nội vẫn luôn ngời sáng.

Bước sang đầu thập niên 1990, tình hình càng trở nên khó khăn hơn. Bóng đá Việt Nam đứng trước thời kỳ chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình bao cấp sang xu hướng bán chuyên nghiệp và cơ chế thị trường. Trong bối cảnh đó, mô hình quản lý kiểu cũ của một đội bóng ngành dựa chủ yếu vào ngân sách và biên chế dần bộc lộ những bất cập trước một môi trường bóng đá đang thay đổi nhanh chóng.

Năm 1992: Ngậm ngùi rời sân khấu lớn

Công an Hà Nội cũng phải đối mặt với những yêu cầu mới ấy trong khi lực lượng chưa ổn định. Sự thiếu hụt về nhân sự, quá trình chuyển giao chưa hoàn tất và những khó khăn trong việc thích ứng với hoàn cảnh mới khiến thành tích của đội bóng ngày càng đi xuống. Và rồi, năm 1992 trở thành dấu mốc buồn nhất của giai đoạn này.

Sự khủng hoảng trầm trọng cả về lực lượng lẫn định hướng phát triển đã dẫn đến bi kịch đáng quên nhất. Tại Giải bóng đá Các đội mạnh Toàn quốc năm 1992, do thi đấu không hiệu quả và xếp ở vị trí cuối bảng B, Công an Hà Nội chính thức phải rời khỏi hạng đấu cao nhất để xuống chơi tại giải Hạng A1.

Với một đội bóng luôn theo đuổi những tiêu chuẩn cao và chiến đấu cho mục tiêu cao nhất, đây là kết quả đầy đau đớn. Ngày phải rời giải đấu đỉnh cao, đám mây u ám bao trùm lên các cựu cầu thủ và người hâm mộ Thủ đô - đó là khoảng lặng buồn bã tột cùng đối với những người dành trọn tình yêu cho Công an Hà Nội. Cái tên từng là niềm tự hào của người dân Hà thành, từng làm náo nhiệt cả khán đài Hàng Đẫy năm nào, nay phải ngậm ngùi rời sân khấu lớn.

Nhớ lại khoảnh khắc phải đón nhận bước lùi lịch sử ấy, cựu danh thủ Đặng Văn Thông trầm ngâm chia sẻ về góc nhìn ấm áp của hậu phương: “Lãnh đạo thời ấy tâm lý lắm, không ai buông lời khiển trách. Ngày chưa chuyên nghiệp, tất cả đối xử với nhau bằng cái tình nhiều hơn”. Chính chữ “tình” ấy đã trở thành điểm tựa tinh thần nâng đỡ toàn đội đứng dậy. Từ lãnh đạo đội bóng, ban huấn luyện đến các cầu thủ lập tức nêu cao quyết tâm, bắt đầu hành trình “đập đi xây lại” từ đống tro tàn.

Thế hệ của Vũ Minh Hiếu (phải) đã giúp đội bóng Công an Hà Nội “hồi sinh” (Nguồn: Quang Minh)

Ngay khi xuống hạng, một ban huấn luyện mới đầy nhiệt huyết được kiện toàn với Huấn luyện viên trưởng Nguyễn Văn Nhã và Trợ lý số 1 Phạm Trọng Khanh. Cựu danh thủ Phạm Trọng Khanh bồi hồi nhớ lại quãng thời gian cam go nhưng hừng hực quyết tâm đó: “Sau khi Công an Hà Nội xuống hạng, mùa giải 1993 - 1994 tôi tham gia ban huấn luyện đội 1. Nhận nhiệm vụ trong bối cảnh gian khó, chúng tôi tự dặn lòng phải quyết tâm đưa đội trở lại hạng trên bằng mọi giá”. Từ đây, quá trình tái thiết bắt đầu được đặt vào trọng tâm là xây dựng lực lượng. Niềm tin được trao nhiều hơn cho những cầu thủ trẻ như Vũ Minh Hiếu, Lã Xuân Thắng, Bùi Hữu Lợi, Nguyễn Tuấn Thành, Mai Tiến Dũng… Họ bước vào đội 1 trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác với thế hệ đàn anh - không còn đứng trong cái bóng của những nhà vô địch năm 1984, mà phải tự mình tạo dựng vị trí và viết tiếp câu chuyện của đội bóng.

Khoảng thời gian thi đấu ở giải hạng dưới vì thế trở thành một giai đoạn rèn luyện quan trọng. Những trận đấu không chỉ giúp lớp cầu thủ trẻ tích lũy kinh nghiệm chuyên môn mà còn cho họ cơ hội trưởng thành về bản lĩnh, làm quen với áp lực và hiểu hơn giá trị của màu áo mình đang khoác. Từ những khó khăn ấy, một thế hệ mới từng bước hình thành, tạo tiền đề cho hành trình Công an Hà Nội trở lại sân chơi cao nhất vào giữa thập niên 1990.

Sau này nhìn lại, chính giai đoạn khó khăn ấy lại là phép thử cho bản lĩnh của Công an Hà Nội và trở thành ký ức đáng tự hào. Trong mọi hoàn cảnh bản sắc của đội bóng vẫn được phát huy, để rồi tìm thấy động lực và hướng đi đúng đắn, gây dựng nền móng để sẵn sàng một chương mới - dấu mốc của sự trở lại và chuyển mình mạnh mẽ trong thời kỳ mới.