Những cuộc đại chiến & Huyền thoại bóng đá Việt Nam

Chỉ một thời gian ngắn sau ngày ra đời, đội bóng mới đã bước ngay vào sân chơi hạng A (cuối năm 1956) và nhanh chóng cho thấy mình không phải một tập thể chỉ được thành lập để góp mặt. Sang năm 1957, đội lọt vào trận chung kết và đối đầu Thể Công - đội bóng của Quân đội, vốn đã là một thế lực của bóng đá miền Bắc. Trận chung kết ấy trở thành dấu mốc đầu tiên trong hành trình tạo dựng tên tuổi của Công an Hà Nội. Đội bóng áo đỏ giành chiến thắng 2-0 trước Thể Công, qua đó đăng quang ngay trong mùa giải thứ hai kể từ ngày thành lập.

Một đội bóng mới thành lập đã đánh bại một trong những tập thể mạnh nhất miền Bắc để giành chức vô địch. Chiến thắng ấy không chỉ mang lại một danh hiệu. Nó lập tức đưa cái tên Công an Hà Nội vào nhóm những đội bóng đáng chú ý của bóng đá Thủ đô và miền Bắc.

Đội Công an Hà Nội và Thể Công trên sân Hàng Đẫy (Ảnh: Tư liệu)

Đối trọng đặc biệt của đội bóng Công an Hà Nội

Nếu phải chọn một đối thủ góp phần tạo nên bản sắc cho Công an Hà Nội ngay từ những năm đầu - đó chắc chắn là Thể Công. Hai đội cùng thuộc lực lượng vũ trang, cùng quy tụ nhiều cầu thủ giỏi và cùng có vị trí đặc biệt trong đời sống bóng đá Hà Nội. Nhưng bên ngoài sân cỏ, quan hệ giữa các cầu thủ lại không nhất thiết căng thẳng như trên sân. Họ biết nhau, chơi thân với nhau, gặp nhau trong những sinh hoạt của đời sống bóng đá. Chính vì vậy, sự đối đầu càng trở nên đặc biệt - tình cảm có thể thân thiết ngoài sân, nhưng khi bước vào trận đấu, mỗi người đều muốn bảo vệ màu áo của mình.

Cựu cầu thủ Đặng Văn Thông nhớ lại: “Công an Hà Nội và Thể Công đều là những đội bóng lớn của lực lượng vũ trang. Mỗi lần gặp nhau không chỉ là sự cạnh tranh của hai tập thể mà từng cá nhân cũng muốn khẳng định trình độ chuyên môn. Vì thế, các trận Công an Hà Nội - Thể Công gần như đều là những trận cầu đỉnh cao mà rất nhiều người mong chờ”.

Sức hút của những cuộc đối đầu ấy vượt khỏi phạm vi chuyên môn. Theo hồi ức của các cựu cầu thủ, có những trận khán giả đến sân rất đông, thậm chí người ở cách Hà Nội hàng chục cây số đã đi từ sáng để kịp vào sân. Cựu cầu thủ Phạm Trọng Khanh kể rằng, Thể Công khi ấy có điều kiện tập luyện, ăn ở tập trung và đi tập huấn nước ngoài tốt hơn Công an Hà Nội. Nhưng khi hai đội bước vào trận đấu, những khác biệt ấy dường như không còn nhiều ý nghĩa - “Chỉ cần biết “tuần này đá Thể Công” là từ bữa ăn, giấc ngủ, buổi tập đến sinh hoạt hàng ngày, mỗi cầu thủ đều tự giác giữ mình, tập trung và chuẩn bị thật tốt”.

Với cựu cầu thủ Trần Văn Thành, Công an Hà Nội có một sắc thái riêng trong nhóm những đội bóng mạnh của lực lượng vũ trang. Đó là sự kết hợp giữa nét hào hoa, phóng khoáng của người Hà Nội với tính nghiêm túc, kỷ luật của người Công an. “Cầu thủ chơi bóng hào hoa nhưng cũng rất tinh quái, có chất nghệ thuật trong cách xử lý” - ông nhớ lại.

Thi đấu bóng đá giữa hai đội Công an Hà Nội và Công an Hải Phòng trên sân Hàng Đẫy chiều 4-2-1973 (Ảnh: Kim Hùng - TTXVN)

Những ký ức ấy giải thích vì sao Công an Hà Nội - Thể Công dần trở thành một trong những cặp đấu giàu bản sắc nhất của bóng đá Thủ đô. Hàng Đẫy, rồi Cột Cờ, nhiều lần chứng kiến những khán đài đông kín trong các cuộc so tài giữa hai đội. Và quan trọng hơn, cuộc đối đầu ấy không dừng lại ở một trận chung kết năm 1957. Nó trở thành một mạch ngầm xuyên suốt lịch sử hai đội. Nhiều năm sau, đến mùa giải 1984, Công an Hà Nội và Thể Công lại gặp nhau trong trận chung kết tại Hàng Đẫy, với chiến thắng 2-1 thuộc về Công an Hà Nội. Nhưng nguồn gốc của sự đối đầu ấy đã được hình thành từ những năm đầu tiên của đội bóng, khi hai màu áo Công an và Quân đội bắt đầu tạo nên những trận cầu được người Hà Nội chờ đợi.

Những đối thủ mạnh và những nấc thang khẳng định vị thế

Thể Công là đối trọng giàu tính biểu tượng nhất, nhưng hành trình của Công an Hà Nội trong bóng đá miền Bắc không chỉ được tạo nên từ những cuộc so tài với đội bóng Quân đội. Một trong những đối thủ đáng chú ý khác là Tổng cục Đường sắt. Đây là tập thể mạnh của bóng đá miền Bắc trong những năm đầu, thường xuyên góp mặt ở nhóm cạnh tranh thành tích cao. Cuộc đối đầu giữa hai đội được đẩy lên một dấu mốc đáng nhớ vào năm 1964, khi Công an Hà Nội gặp Tổng cục Đường sắt trong trận chung kết giải hạng A1 miền Bắc và giành chiến thắng 3-1 để lên ngôi vô địch.

Nếu chức vô địch năm 1957 chứng minh rằng Công an Hà Nội có thể bước lên đỉnh cao ngay khi vừa xuất hiện, thì danh hiệu năm 1964 cho thấy thành công ấy không phải một khoảnh khắc nhất thời. Đội bóng đã duy trì được vị thế qua nhiều mùa giải, tiếp tục cạnh tranh với những tập thể mạnh nhất của bóng đá miền Bắc.

Cũng trong hành trình ấy, Công an Hải Phòng nổi lên như một thế lực lớn của bóng đá miền Bắc. Đội bóng đất Cảng liên tục giành những vị trí cao và có giai đoạn thống trị giải đấu, với các chức vô địch trong những năm 1960. Công an Hải Phòng và Công an Hà Nội cùng mang màu áo của lực lượng Công an nhưng đại diện cho hai trung tâm bóng đá lớn ở miền Bắc, vì vậy những cuộc gặp giữa hai đội mang theo sự cạnh tranh đáng chú ý về chuyên môn. Các mùa giải từ 1960 đến cuối thập niên này cho thấy Công an Hải Phòng thường xuyên nằm trong nhóm dẫn đầu, trong khi Công an Hà Nội cũng duy trì vị trí của một đội bóng hàng đầu. Đó là một cuộc cạnh tranh có ý nghĩa khác với Thể Công. Nếu Công an Hà Nội - Thể Công mang màu sắc rõ nét của cuộc đối đầu giữa hai lực lượng Công an và Quân đội ngay tại Thủ đô, thì những lần gặp Công an Hải Phòng lại đặt đội bóng Hà Nội vào cuộc đua giữa những đại diện mạnh của lực lượng Công an và hai địa phương giàu truyền thống bóng đá.

Năm 1969, Công an Hà Nội tiếp tục có thêm một dấu mốc quan trọng. Đội đánh bại Quân khu 3 với tỷ số 2-0 trong trận quyết định chức vô địch, qua đó lần thứ ba bước lên ngôi cao nhất của giải bóng đá miền Bắc trong giai đoạn 1956 - 1975. Các chức vô địch vào các năm 1957, 1964, 1969 trong hệ thống giải hạng A1 miền Bắc, cho thấy Công an Hà Nội không chỉ có một thế hệ cầu thủ giỏi mà đã xây dựng được nền tảng đủ vững để duy trì vị trí trong nhóm đầu qua nhiều năm.

Một cái tên đã trở thành ký ức với người hâm mộ Hà Nội

Điều đáng nói là quá trình ấy diễn ra trong những năm bóng đá miền Bắc phải tồn tại giữa rất nhiều khó khăn. Chiến tranh khiến đời sống xã hội bị xáo trộn, điều kiện tập luyện và thi đấu không thể so sánh với bóng đá hiện đại. Nhưng các đội bóng vẫn duy trì hoạt động, các trận đấu vẫn được tổ chức và sân Hàng Đẫy vẫn trở thành một không gian đặc biệt của đời sống Thủ đô.

Với Công an Hà Nội, điều quan trọng nhất trong gần 2 thập niên đầu tiên không chỉ nằm ở những chiếc Cúp. Đó là quá trình biến một đội bóng vừa thành lập thành một cái tên quen thuộc với người hâm mộ Hà Nội. Từ trận chung kết năm 1957, nơi Công an Hà Nội vượt qua Thể Công 2-0, đến những cuộc cạnh tranh với Tổng cục Đường sắt, Công an Hải Phòng, Quân khu 3 và các đội bóng mạnh khác, mỗi mùa giải lại bổ sung một phần vào vị thế của đội bóng. Những thế hệ cầu thủ nối tiếp nhau, từ lớp cầu thủ đầu tiên phần lớn là cán bộ, chiến sĩ Công an đến những gương mặt được bổ sung, đào tạo và trưởng thành trong những năm sau đó, đã tạo nên một tập thể ngày càng có chiều sâu.

Và trên hết, Công an Hà Nội dần có được thứ mà một đội bóng không thể tạo dựng chỉ bằng thành tích - Ký ức trong lòng khán giả. Đó là ký ức về những chiều Hàng Đẫy đông kín người, về những trận đấu với Thể Công mà cầu thủ tự nhắc mình phải giữ gìn từng bữa ăn, giấc ngủ; về những cuộc so tài với Đường sắt, Công an Hải Phòng hay Quân khu 3; về những cầu thủ vừa khoác áo đội bóng, vừa mang trên mình trách nhiệm của người cán bộ, chiến sĩ.

Sau chưa đầy 2 thập niên, Công an Hà Nội đã đi một chặng đường dài, từ một đội bóng được thành lập vào ngày 10-10-1956 trở thành một trong những đội bóng có vị trí rõ rệt trong đời sống bóng đá miền Bắc. Những danh hiệu và trận đấu của giai đoạn 1956 - 1975 chính là nền móng để cái tên Công an Hà Nội tiếp tục được nhắc đến trong nhiều thập niên sau đó - như một phần ký ức không thể tách rời của bóng đá Thủ đô.