Kho báu thế kỷ 17 bất ngờ lộ diện dưới cánh đồng, hé lộ câu chuyện bí ẩn

Kho báu thế kỷ 17 được phát hiện dưới cánh đồng Ba Lan

Một ngày làm việc bình thường trên cánh đồng ở miền bắc Ba Lan đã trở thành sự kiện lịch sử khi hai nông dân tại làng Bukowiec Wielki, thuộc vùng Warmian–Masurian Voivodeship, tình cờ phát hiện một kho báu chôn vùi từ thế kỷ 17.

Bên trong là 162 đồng xu bạc cùng nhiều hiện vật khác, được các nhà khảo cổ đánh giá là có thể mang lại những manh mối mới về đời sống trong thời kỳ Liên bang Ba Lan–Litva.

Ngay sau khi phát hiện, cơ quan di sản đã nhanh chóng phong tỏa khu vực và triển khai khai quật chính thức.

Khác với nhiều kho báu từng bị hư hại hoặc thất lạc vào tay tư nhân, lần này toàn bộ hiện vật được ghi nhận và chuyển giao qua kênh chính thức, mở ra cơ hội nghiên cứu hiếm có cho giới khoa học.

162 đồng bạc trong chiếc bình gốm

Các chuyên gia xác nhận kho báu gồm 162 đồng bạc, có niên đại từ năm 1660 đến 1679. Bộ sưu tập bao gồm nhiều mệnh giá phổ biến cuối thế kỷ 17 như szóstaks, orts và tymfs – những đồng tiền được lưu hành rộng rãi trong đời sống thường nhật chứ không phải vật phẩm nghi lễ.

Số tiền này được chôn trong một chiếc bình gốm, mảnh vỡ của bình cũng được tìm thấy trong quá trình khai quật. Điều này cho thấy kho báu được chôn cất có chủ ý nhằm bảo quản, song lý do tại sao không được thu hồi vẫn là bí ẩn.

Trong bối cảnh lịch sử, việc chôn giấu tài sản thường diễn ra khi có chiến tranh, cướp bóc, di dời đột ngột hoặc lo sợ mất trộm. Nhiều kho báu sau đó được chủ nhân lấy lại, nhưng cũng có những trường hợp bị bỏ quên hoặc không bao giờ được thu hồi.

Kho bạc Bukowiec Wielki dường như thuộc nhóm này, nằm yên dưới lòng đất suốt hàng thế kỷ cho đến khi được phát hiện.

Hiện vật đời sống và dấu tích kiến trúc

Ngoài tiền bạc, nhóm khảo cổ còn tìm thấy nhiều hiện vật khác: mảnh gốm, khuy áo kim loại, nhẫn và các phụ kiện nhỏ gắn liền với sinh hoạt thường ngày thế kỷ 17.

Đặc biệt, có những viên bi chì liên quan đến súng hỏa mai, phản ánh mối lo an ninh trong đời sống nông thôn thời bấy giờ. Một mảnh khóa trang trí cũng được phát hiện, có phong cách tương đồng với các hiện vật ở Brandenburg và Praha, gợi ý về sự giao lưu văn hóa và thương mại trong khu vực.

Đáng chú ý, các nhà khảo cổ còn nhận diện dấu tích nền đá, có thể là phần còn lại của một công trình xây dựng. Điều này làm dấy lên giả thuyết về sự tồn tại của một khu dân cư hoặc cơ sở nông nghiệp cổ, dù chưa có tài liệu lịch sử nào xác nhận cụ thể.

Bức tranh về thời kỳ bất ổn

Niên đại của kho báu rơi vào giai đoạn hậu biến động lớn trong khu vực, khi Liên bang Ba Lan–Litva đối mặt với bất ổn chính trị, khủng hoảng kinh tế và nguy cơ an ninh. Trong hoàn cảnh đó, việc chôn giấu tài sản là biện pháp thực tế để bảo vệ của cải.

Kho bạc Bukowiec Wielki phản ánh rõ nét thói quen này: một khoản tiết kiệm được giấu kín, nhưng không bao giờ được lấy lại.

Được bảo tồn cho công chúng

Toàn bộ bộ sưu tập hiện đã được chuyển đến Bảo tàng Biên giới tại Działdowo. Công tác bảo tồn và ghi chép đang được tiến hành, và bảo tàng cho biết kho báu sẽ trở thành một phần của triển lãm thường trực vào đầu năm 2026.

Khi đó, công chúng sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng những đồng bạc cùng hiện vật đi kèm, như một lát cắt nguyên vẹn về đời sống, sự giàu có và bất an của thế kỷ 17.

Đối với hai nông dân, phát hiện này là sự kiện có một không hai trong đời. Còn với các nhà nghiên cứu, đây là cơ hội quý giá để tái hiện một phần lịch sử đã bị chôn vùi suốt hàng trăm năm

Theo TOI

Hải Yến