Kho sách quý trong ngôi trường quý tộc gần 650 năm tuổi ở Anh

Tại Anh, Winchester College nổi tiếng là một trong những trường học lâu đời và từng đào tạo nhiều chính trị gia, học giả và nhân vật có ảnh hưởng. Bên cạnh chất lượng giáo dục và truyền thống học thuật kéo dài hơn 600 năm, ngôi trường còn lưu giữ một kho tri thức đồ sộ qua Moberly Library - không gian đọc và học tập của học sinh và Fellows’ Library - nơi bảo tồn hơn 10.000 cuốn sách quý, từ bản thảo Trung cổ đến các ấn phẩm nghệ thuật hiện đại.

Theo thông tin được công bố trên trang web chính thức của nhà trường, Moberly Library có lịch sử gắn với nỗ lực mở rộng cơ hội đọc sách cho học sinh. Ý tưởng xây dựng thư viện được đưa ra năm 1866 nhằm tưởng niệm TS George Moberly - hiệu trưởng nhà trường. Công trình do kiến trúc sư William Butterfield thiết kế, hoàn thành vào tháng 7/1870 và chính thức sẵn sàng phục vụ người đọc vào lễ Phục sinh năm 1871. Đây là thư viện đầu tiên của trường được xây dựng để tất cả nam sinh có thể sử dụng, thay vì chỉ dành cho nhóm học sinh giữ chức vụ như những thư viện trước đó.

Tuy nhiên, không gian ban đầu dần bộc lộ hạn chế khi số lượng sách tăng lên, trong khi thư viện ít được sử dụng và chưa được bảo trì đầy đủ. Năm 1926, nhà trường bắt đầu thảo luận về việc xây dựng một không gian mới, trước khi quyết định cải tạo nhà máy bia cũ đã bỏ trống từ năm 1904. Dưới thiết kế của kiến trúc sư Herbert Baker, công trình được chuyển đổi thành thư viện với khu vực đọc rộng rãi, các tủ trưng bày và hệ thống giá sách bố trí trên hai tầng. Moberly Library mới mở cửa vào năm 1934, đánh dấu bước chuyển từ một thư viện có quy mô hạn chế sang không gian học tập được tổ chức bài bản hơn.

Những thay đổi tiếp tục diễn ra trong thế kỷ XXI, khi thư viện được bổ sung hệ thống danh mục điện tử, máy tính phục vụ tra cứu cơ sở dữ liệu trực tuyến, ánh sáng và chỗ ngồi mới. Đợt cải tạo vào mùa hè năm 2026 tiếp tục điều chỉnh các phòng đọc, bổ sung bàn học bằng gỗ sồi có vách ngăn. Từ một nhà máy bia cũ, Moberly Library ngày nay trở thành một phần quan trọng trong đời sống học thuật của trường.

Nếu Moberly Library phục vụ nhu cầu đọc và học tập thường ngày, Fellows’ Library lại đóng vai trò bảo tồn bộ sưu tập sách quý được tích lũy qua nhiều thế hệ. Thư viện được thành lập vào đầu thế kỷ XV, ban đầu dành cho những người điều hành trường và sinh sống trong khuôn viên. Trong nhiều thế kỷ, nơi đây hoạt động tương đối độc lập với hệ thống học tập dành cho học sinh, có nhiều điểm tương đồng với thư viện tại các trường Đại học Oxford và Cambridge. Chỉ từ thế kỷ XX, học sinh Winchester mới bắt đầu sử dụng bộ sưu tập này thường xuyên.

Hiện, Fellows’ Library lưu giữ hơn 10.000 cuốn sách, từ bản thảo Trung cổ đến những ấn phẩm nghệ thuật hiện đại. Bộ sưu tập có 41 bản thảo Trung cổ và 52 ấn phẩm in trước năm 1501 - giai đoạn đầu của lịch sử in sách tại châu Âu. Ngoài ra, thư viện còn sở hữu khoảng 900 ấn bản từ thế kỷ XVI và 2.000 ấn bản từ thế kỷ XVII.

Dù chứa nhiều hiện vật quý hiếm, Fellows’ Library không hoàn toàn khép kín với công chúng. Các nhà nghiên cứu có thể đặt lịch để tiếp cận bộ sưu tập. Cùng với đó, một số hiện vật thường xuyên được giới thiệu tại Treasury - bảo tàng của trường. Thư viện cũng tổ chức các chuyến tham quan trong khuôn khổ Heritage Open Days vào tháng 9 hàng năm. Bên cạnh đó, danh mục sách cũng được chia sẻ qua các cơ sở dữ liệu. Thậm chí, một số bản thảo Trung cổ có thể xem trực tuyến, giúp người nghiên cứu tiếp cận tư liệu ngay cả khi không trực tiếp đến trường.