Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: “Chìa khóa” mở ra động lực tăng trưởng mới của Đồng Nai (Bài cuối)

>>> Bài 2: Phát triển công nghệ chiến lược, thúc đẩy trụ cột kinh tế số

Bài cuối: Xây dựng đô thị thông minh, đáng sống trong kỷ nguyên mới

Ðồng Nai đã trở thành thành phố thứ 7 của cả nước. Ðây là động lực để địa phương phát huy tiềm năng, lợi thế, đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ÐMST) và chuyển đổi số (CÐS).

Các chuyên viên vận hành bảng điều khiển tại Trung tâm Giám sát, điều hành thành phố Đồng Nai (ở phường Trấn Biên).

Với vị trí chiến lược, đặc biệt khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào hoạt động, Đồng Nai có thêm nhiều cơ hội phát triển hệ sinh thái công nghệ số, thu hút các dự án công nghệ cao, gắn với phát triển đô thị sân bay.

Nâng cao hiệu quả quản trị số

Đồng Nai đang chú trọng xây dựng chính quyền số, phát triển hạ tầng số và đô thị thông minh thông qua Trung tâm Giám sát, điều hành (IOC) thành phố, nền tảng dữ liệu dùng chung và hệ thống báo cáo kinh tế - xã hội (LRIS). Thành phố cũng hoàn thành kết nối hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính với Cổng dịch vụ công quốc gia và nền tảng VNeID; phát triển các nền tảng GIS (hệ thống thông tin địa lý), giao thông thông minh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ quản lý, điều hành.

Theo Sở KHCN, đến giữa tháng 8-2026, Trung tâm IOC thành phố đã được tích hợp, đồng bộ 118 nhóm dữ liệu của 16 đơn vị cấp sở và 5 đơn vị ngành dọc, với 69 API (giao diện lập trình ứng dụng) kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Cuối tháng 8-2026, UBND thành phố Đồng Nai ban hành các quyết định về Khung kiến trúc số thành phố Đồng Nai (phiên bản 1.0) và Kiến trúc công nghệ thông tin và truyền thông phát triển đô thị thông minh thành phố Đồng Nai (phiên bản 2.0).

Trong đó, Khung kiến trúc số thành phố Đồng Nai nhằm xác lập một kiến trúc thống nhất, đồng bộ và dài hạn cho quá trình phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và đô thị thông minh trên địa bàn. Đây cũng là cơ sở để bảo đảm sự phù hợp, tuân thủ và kế thừa có hệ thống các khung kiến trúc chủ đạo ở cấp quốc gia.

Thời gian qua, UBND thành phố Đồng Nai đã ký kết thỏa thuận hợp tác với nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực viễn thông, công nghệ như: Viettel, MobiFone, VNPT... nhằm thúc đẩy CĐS, phát triển đô thị thông minh.

Phó Tổng giám đốc Tập đoàn VNPT Ngô Diên Hy cho biết: VNPT cam kết đồng hành cùng thành phố trong xây dựng hạ tầng số, phát triển KHCN, ĐMST và triển khai các nền tảng CĐS quan trọng, được thiết kế phù hợp với đặc thù kinh tế - xã hội của Đồng Nai.

Trong đó, VNPT phối hợp với địa phương xây dựng, hoàn thiện các kịch bản điều hành trên Trung tâm IOC cấp thành phố, thông qua việc kết nối, khai thác dữ liệu từ nhiều lĩnh vực, ưu tiên các nhóm chỉ tiêu phục vụ điều hành mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trường Sơn yêu cầu: Các sở, ngành, đơn vị chuyên môn của thành phố chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan, các tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ triển khai những giải pháp cụ thể, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng tỷ trọng kinh tế số và phát triển các trụ cột chính quyền số, xã hội số trên địa bàn.

Động lực phát triển hệ sinh thái công nghệ số, đổi mới sáng tạo

Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TW, ngày 21-7-2026 về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065. Một trong 8 nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp chủ yếu của nghị quyết là xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên KHCN, ĐMST và CĐS; phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn.

Theo đó, Đồng Nai sẽ xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để phát huy vị trí chiến lược; tiên phong đầu tư, xây dựng và vận hành các mô hình hạ tầng công nghệ; thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới; thúc đẩy kinh tế số, CĐS, các ngành công nghệ chiến lược và ĐMST.

Mục tiêu đặt ra là đưa Đồng Nai trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển hạ tầng công nghệ, trung tâm dữ liệu, AI, điện toán đám mây, công nghiệp bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghiệp sinh học, vật liệu mới, hạ tầng số và ĐMST; từng bước hình thành hệ sinh thái công nghệ có năng lực cạnh tranh ở khu vực và quốc tế.

Ngày 24-8-2026, Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị với nhiều cơ chế, chính sách được kỳ vọng tạo động lực mới cho phát triển KHCN, ĐMST và CĐS. Việc triển khai luật sẽ góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, đưa KHCN, ĐMST và CĐS trở thành động lực quan trọng trong phát triển đô thị nhanh, bền vững.

Thành phố Đồng Nai định hướng hình thành, phát triển hệ sinh thái công nghiệp công nghệ số với các công nghệ chiến lược như: bán dẫn, trung tâm dữ liệu, AI, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big data), điện toán đám mây (Cloud), Blockchain... Thành phố cũng chú trọng thu hút đầu tư, hình thành các khu công nghệ, tập trung vào các dự án bán dẫn, AI, năng lượng tái tạo gắn với Sân bay Long Thành. Trong đó có những dự án quan trọng như: Khu công nghệ số tập trung Long Thành và Khu đổi mới sáng tạo Đồng Nai.

PGS.TS Từ Diệp Công Thành, Giám đốc Trung tâm Sở hữu trí tuệ và Chuyển giao công nghệ (IPTC), Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: Việc trở thành thành phố thứ 7 của cả nước tạo thêm điều kiện để Đồng Nai đầu tư đồng bộ vào hạ tầng KHCN, trong đó có hạ tầng nghiên cứu, hạ tầng số và các trung tâm ĐMST.

Theo ông Từ Diệp Công Thành, đây là nền tảng thiết yếu để hình thành, phát triển thị trường KHCN, góp phần nâng cao giá trị của hoạt động nghiên cứu, ĐMST và chuyển giao công nghệ trên địa bàn.

Phó Giám đốc Sở KHCN thành phố Đồng Nai Võ Hoàng Khai cho biết: Việc phát triển, kết nối mạng lưới và hệ sinh thái ĐMST sẽ được triển khai đồng bộ từ thành phố đến cơ sở. Thời gian tới, ngành KHCN tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tăng cường hỗ trợ ươm tạo, chuyển giao công nghệ và kết nối đầu tư, thúc đẩy khởi nghiệp, ĐMST, góp phần tăng trưởng kinh tế bền vững.