Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải là động lực chính, là 'đòn bẩy' quyết định sự bứt phá phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Khánh Hòa (*)

Sáng 5-1, tại Khánh Hòa diễn ra Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề: "Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phấn đấu đưa Khánh Hòa trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế biển hiện đại".

Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa xin trích giới thiệu bài phát biểu chào mừng Hội thảo của đồng chí Nghiêm Xuân Thành - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa.

Đồng chí Nghiêm Xuân Thành - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa phát biểu chào mừng Hội thảo. Ảnh: Nhân Tâm

Tỉnh Khánh Hòa mới sau hợp nhất đứng trước tiềm năng, cơ hội, vận hội to lớn để bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển. Hội tụ đủ các yếu tố: thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Tỉnh có nhiều cái nhất:

+ Khánh Hòa nằm ở vị trí trung tâm của các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ. Đường bờ biển dài và đẹp nhất Việt Nam, trên 500km, với gần 200 hòn đảo lớn nhỏ; trong đó có quần đảo Trường Sa - chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc, được định hình là trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước.

+ Nhiều vịnh biển đẹp nhất, 4 vịnh biển nổi tiếng: Vịnh Nha Trang, Vịnh Cam Ranh, Vịnh Vân Phong, Vịnh Vĩnh Hy.

+ Nhiều cảng biển lớn nhất: Cảng Cam Ranh, Cảng Nha Trang, Cảng Cà Ná.

+ Có 2 sân bay hiện hữu (Cam Ranh, Thành Sơn) và dự kiến bổ sung quy hoạch thêm 1 sân bay quốc tế trước năm 2030 tại Vân Phong.

Đặc biệt, Bộ chính trị ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW xác định mục tiêu: Đến năm 2030, Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; là cực tăng trưởng cao của khu vực và cả nước; là trung tâm kinh tế biển hiện đại.

Cùng với đó, Quốc hội ban hành nghị quyết 55 về cơ chế, chính sách phát triển tỉnh Khánh Hòa; Nghị quyết số 189/2025/QH15, ngày 19-2-2025, của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng Dự án điện hạt nhân và Chính phủ ban hành Nghị quyết số 115/NQ-CP về một số cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Ninh Thuận.

Gần đây nhất, Chính phủ quyết định phê duyệt Khánh Hòa là trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng của khu vực phía Nam. Quy hoạch phát triển điện VII, điện VIII tỉnh Khánh Hòa đến năm 2035 với công suốt 26.000 MW.

Các đồng chí chủ trì Hội thảo. Ảnh: Nhân Tâm

Nghị quyết số 09 của Bộ chính trị xác lập cho Khánh Hòa là khai thác và phát huy tối đa các tiềm năng, lợi thế cho phát triển với kinh tế biển là nền tảng; công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, dịch vụ logistics, công nghiệp năng lượng, kinh tế số là đột phá; du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn. Phát triển đột phá vùng ven biển;

Khánh Hòa là thành phố trực thuộc Trung ương trên cơ sở phát huy cao độ tiềm năng và lợi thế về biển, là đô thị thông minh, bền vững, bản sắc và kết nối quốc tế; là trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế; là một cực tăng trưởng, trung tâm của khu vực và cả nước về kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao; là thành phố đáng sống, nơi nhân dân có mức sống cao, hiền hòa và hạnh phúc.

Khánh Hòa đang đứng trước "thời kỳ vàng" với những tiềm năng và cơ hội nổi trội chưa từng có. Tuy nhiên, tiềm năng dù lớn đến đâu nếu không kịp thời nắm bắt, định hướng dẫn dắt đúng đắn thì cơ hội cũng sẽ qua đi. Muốn vậy, cần phải có: đột phá về tư duy; về cơ chế, chính sách; đột phá về năng lực thực thi.

Quán triệt sâu sắc các chủ trương, Nghị quyết của Đảng, nhất là bộ tứ Nghị quyết chiến lược, là hệ thống đòn bẩy đồng bộ mà Bộ Chính trị, đứng đầu là Tổng Bí thư Tô Lâm ban hành để đưa đất nước bước vào "Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc".

Tỉnh Khánh Hòa nhận thức: nếu như Nghị quyết 09 xác lập mục tiêu định vị cho Khánh Hòa đến năm 2030, thì Nghị quyết 57 chính là cẩm nang mở đường, dẫn dắt để Khánh Hòa đột phá phát triển. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải là động lực chính, là "đòn bẩy" quyết định sự bứt phá phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, sớm hiện thực hóa thành công các mục tiêu chiến lược Nghị quyết số 09.

Trên cơ sở đó, Ban chấp hành đảng bộ tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 57 với quyết tâm chính trị cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả thực chất.

- Thành lập Ban chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh.

- Ban hành Nghị quyết số 48 của Tỉnh uỷthực hiện Nghị quyết số 57.

- Ban hành chương trình hành động của Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện Nghị quyết.

- Tổ chức Lễ Phát động phong trào thi đua yêu nước bằng những việc làm cụ thể thực hiện nghị quyết 57.

Tổng kết sau 1 năm thực hiện Nghị quyết 57, tỉnh đã đạt được một số kết quả bước đầu quan trọng:

(i) Hạ tầng cơ sở, năng lực cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có thế mạnh trong một số lĩnh vực của tỉnh được đánh thức;

(ii) Công tác thúc đẩy nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo có bước chuyển động và đem lại hiệu quả rõ nét, các đề xuất nhiệm vụ khoa học và công nghệ năm 2025 tăng gấp 3 lần so với các năm trước;

(iii) Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) cấp tỉnh năm 2025 xếp hạng 9/34 tỉnh, thành phố; đặc biệt là tỉnh đầu tiên nghiên cứu và triển khai đồng bộ hệ thống vị trí việc làm, bộ công cụ phần mềm chấm điểm, đánh giá xếp loại chất lượng các cơ quan đơn vị và cán bộ công chức, viên chức trong toàn hệ thống chính trị tỉnh.

Trong tháng 12-2025, tỉnh Khánh Hòa phối hợp với một số bộ, ngành Trung ương và các Hiệp hội phần mềm tổ chức 5 hội nghị chuyên đề thực hiện Nghị quyết 57.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Nhân Tâm

Mặc dù kết quả triển khai Nghị quyết 57 tại tỉnh Khánh Hòa đã có những kết quả bước đầu, nhưng chưa có đột phá khai thác tối đa tiềm năng, kích hoạt mạnh mẽ các chỉ số về kinh tế - xã hội, nhất là tiệm cận các mục tiêu Nghị quyết 09 của Bộ chính trị.

Việc ứng dụng công nghệ cao trong các ngành kinh tế biển còn khiêm tốn. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại địa phương vẫn đang ở giai đoạn định hình. Sự kết nối giữa "ba nhà": Nhà nước - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp vẫn chưa thực sự chặt chẽ.

Hội thảo khoa học với chủ đề "Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phấn đấu đưa Khánh Hòa trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế biển hiện đại" do Tạp chí Cộng sản khởi xướng và sự đồng hành của Ban chính sách chiến lược Trung ương, sự hưởng ứng của đông đảo các nhà khoa học, các chuyên gia uy tín trong nước chính là chọn đúng "mắt xích" quan trọng nhất để các địa phương, trong đó lựa chọn gợi mở cho tỉnh Khánh Hòa phấn đấu trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế biển hiện đại như Nghị quyết số 09 của Bộ chính trị đã xác lập.

Chính vì vậy, chúng tôi mong muốn Hội thảo sẽ chỉ ra được những công thức cụ thể để "kết hợp" sức mạnh của khoa học công nghệ với đổi mới sáng tạo trên mảnh đất Khánh Hòa. Tại Hội thảo hôm nay, kính đề nghị các nhà khoa học, các chuyên gia tập trung thảo luận, hiến kế, gợi mở để Khánh Hòa sớm đạt được mục tiêu quan trọng nhất và cũng là chủ đề của Hội thảo khoa học hôm nay, phấn đấu đưa Khánh Hòa sớm trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố trực thuộc trung ương, trung tâm kinh tế biển hiện đại của cả nước.

Trước ngày diễn ra Hội thảo, Ban tổ chức đã nhận và in vào tập kỷ yếu hội thảo 70 bài viết của các nhà khoa học, các chuyên gia, các diễn giả, trong đó có 58 bài chủ đề gợi mở trực tiếp cho tỉnh Khánh Hòa phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Chúng tôi kỳ vọng trong diễn đàn Hội thảo hôm nay tiếp tục nhận được những ý kiến tâm huyết, quý báu của các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học, chuyên gia, các quí vị đại biểu. Mỗi ý kiến đóng góp, mỗi công trình nghiên cứu của quý vị hôm nay sẽ là những viên gạch quý giá để xây dựng nên diện mạo mới cho tỉnh Khánh Hòa. Chúng tôi cam kết sẽ cầu thị, lắng nghe và chuyển hóa các kiến nghị tại Hội thảo thành những chương trình hành động cụ thể./.

------------------------------------------

(*) Đầu đề do tòa soạn đặt