'Khoác áo mới' cho ngoại giao kinh tế

Theo Đại sứ Phạm Thanh Bình, công tác ngoại giao kinh tế và hỗ trợ địa phương của Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc trong 6 tháng đầu năm 2026 đã được triển khai tích cực và đạt được những kết quả đáng ghi nhận, góp phần đáng kể vào thành tựu đối ngoại chung.

Những kết quả nổi bật

Đại sứ Phạm Thanh Bình cho biết trong nửa đầu năm 2026, hợp tác thương mại tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc. Kim ngạch thương mại song phương duy trì đà tăng trưởng ở mức hai con số, đạt 122,6 tỷ USD, tăng 32,2% trong 5 tháng đầu năm 2026.

Về đầu tư, Việt Nam tiếp tục là điểm đến của nhiều doanh nghiệp lớn của Trung Quốc với tổng vốn đầu tư vào Việt Nam trong 4 tháng đầu năm đạt 1,09 tỷ USD. Trung Quốc dẫn đầu về số lượng dự án đầu tư mới tại Việt Nam với 462 dự án, chiếm 33%.

Về du lịch, Trung Quốc tiếp tục là thị trường gửi khách lớn nhất với 1,85 triệu lượt khách trong 4 tháng đầu năm 2026, chiếm 21,1% tổng lượng khách quốc tế. Các dự án kết nối chiến lược, nhất là kết nối hạ tầng về đường sắt, đường bộ cao tốc, hạ tầng cửa khẩu, đạt tiến triển thực chất. Hợp tác giữa các địa phương của hai nước được thúc đẩy.

Để đạt được các kết quả như trên, Đại sứ quán đã triển khai chủ động, sáng tạo, tích cực công tác ngoại giao kinh tế và hỗ trợ địa phương, cụ thể:

Thứ nhất, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan trong nước để thúc đẩy các nội hàm hợp tác kinh tế - thương mại trở thành một trong những trọng tâm trong các hoạt động đối ngoại giữa hai nước, đặc biệt là trong các hoạt động trao đổi đoàn cấp cao.

Đáng chú ý, Đại sứ quán đã phối hợp chuẩn bị chu đáo, hiệu quả cho các hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc diễn ra vào tháng 4/2026, trong đó có việc thúc đẩy ký kết thành công 32 văn kiện hợp tác trên nhiều lĩnh vực, bao gồm hải quan, kiểm dịch thực vật, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu một số mặt hàng rất quan trọng sang Trung Quốc như quả bưởi, quả chanh.

Đồng thời, Đại sứ quán đã hỗ trợ hơn 30 đoàn công tác của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương sang thăm và làm việc tại Trung Quốc, cũng như các đoàn công tác của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp Trung Quốc sang Việt Nam, trong đó có các nội dung về tăng cường hợp tác kinh tế - thương mại.

Thứ hai, thúc đẩy kết nối chiến lược, nhất là các nội dung liên quan đến ba tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Lạng Sơn - Hà Nội, Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng, góp phần thúc đẩy giao thương. Đến nay, Trung Quốc đã bàn giao dự thảo Báo cáo đầu kỳ nghiên cứu khả thi dự án Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đồng thời hai bên cũng đã ký kết Thỏa thuận thực hiện hỗ trợ kỹ thuật lập quy hoạch cho hai tuyến đường sắt Đồng Đăng - Hà Nội và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng.

Thứ ba, duy trì và mở rộng quan hệ hợp tác với chính quyền địa phương, các tổ chức, hiệp hội kinh tế, thương mại và cộng đồng doanh nghiệp sở tại. Trên cơ sở đó, tăng cường phối hợp tổ chức các hoạt động quảng bá sản phẩm, xúc tiến thương mại, đầu tư sáng tạo, thiết thực. Có thể kể đến các hoạt động như “Ngày của Phở” (tháng 2/2026), “Chương trình Hợp tác và Trao đổi công nghiệp xanh Việt Nam - Trung Quốc” (tháng 5/2026).

Các sự kiện này đã được khách mời, doanh nghiệp và đối tác Trung Quốc đánh giá cao cả về nội dung lẫn hình thức tổ chức, qua đó góp phần quảng bá thương hiệu quốc gia Việt Nam, tạo nền tảng thúc đẩy các cơ hội hợp tác thực chất trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư và du lịch; đồng thời tăng cường kết nối giữa các cơ quan, doanh nghiệp của hai nước.

Thứ tư, kết nối, thu hút nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong nước. Theo đó, Đại sứ quán đã làm việc với các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc như Tập đoàn Sunwah, ZTE, TCL, Trung Quan Thôn…, qua đó không chỉ giới thiệu về môi trường, chính sách đầu tư, kinh doanh cũng như ưu tiên phát triển của Việt Nam, mà còn kết nối nhu cầu hợp tác của doanh nghiệp Trung Quốc với các đối tác Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao.

Thứ năm, tích cực hỗ trợ kết nối địa phương Việt Nam với các đối tác Trung Quốc thông qua việc thu xếp các cuộc làm việc, khảo sát thực tế cho đoàn công tác của các địa phương đến làm việc tại Trung Quốc cũng như hỗ trợ tổ chức các diễn đàn giao lưu, hợp tác.

Điển hình như Tọa đàm Đối thoại hợp tác giao lưu thương mại và y học cổ truyền Việt Nam - Trung Quốc (An Huy) trong khuôn khổ Diễn đàn hợp tác chính quyền địa phương và thành phố kết nghĩa Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), qua đó giới thiệu các tiềm năng, thế mạnh của các địa phương, tạo thêm kênh kết nối, góp phần thúc đẩy hợp tác thực chất giữa địa phương, doanh nghiệp hai bên.

Thứ sáu, chủ động trong tham mưu, nghiên cứu dự báo, đề xuất các giải pháp; thường xuyên cập nhật, chia sẻ thông tin rộng rãi về tình hình và các chính sách kinh tế của sở tại, cảnh báo sớm, cũng như các cơ hội hợp tác, giao thương với các đối tác Trung Quốc; phối hợp hỗ trợ giải quyết khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp.

Ngày 11/6, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, đối ngoại chuyển trọng tâm từ “thu hút” sang “chọn lọc” và nâng chất các nguồn lực cho đột phá chiến lược.

Tập trung đa dạng hóa thị trường, đối tác, nguồn cung theo hướng nâng cao hàm lượng giá trị hàng hóa Việt Nam; chọn lọc nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), ưu tiên dự án công nghệ cao, liên kết sâu với trong nước, chuyển giao công nghệ; khơi thông các nguồn tài chính mới: ODA xanh, tín dụng khí hậu, vốn ưu đãi hạ tầng chiến lược...

Chuyển từ “lượng” sang “chất”

Thời gian tới, để góp phần đạt được mục tiêu tăng trưởng hai chữ số từ sau Đại hội Đảng XIV, hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm vào năm 2030 và 2045, cùng lúc ngành Ngoại giao được xác định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, Đại sứ Phạm Thanh Bình cho rằng, công tác ngoại giao kinh tế cần chuyển từ “lượng” sang “chất”, nâng cao hiệu quả thực thi, nhất là cụ thể hóa các thỏa thuận song phương.

Để có thể làm tốt những mục tiêu trên, qua đó trở thành động lực mở đường cho tăng trưởng, thu hút đầu tư, công nghệ và mở rộng thị trường, đòi hỏi công tác ngoại giao kinh tế cần có những bước chuyển biến quan trọng:

Một là chuyển từ xúc tiến thương mại đơn thuần sang hỗ trợ các động lực tăng trưởng mới, lấy khoa học công nghệ, kinh tế số, bán dẫn và đổi mới sáng tạo làm trọng tâm; tăng cường kết nối hệ sinh thái công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Hai là xây dựng và thúc đẩy hợp tác quốc tế, tạo cầu nối giữa bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp trong nước với các đối tác nước ngoài, tranh thủ vận động, thu hút nguồn lực từ bên ngoài để bổ sung cho nguồn lực trong nước, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ba là đa dạng hóa thị trường và chuỗi cung ứng; tận dụng hiệu quả các FTA đã ký kết, các khuôn khổ hợp tác khu vực như RCEP, Khu vực thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc phiên bản 3.0 (ACFTA 3.0), và các sáng kiến kết nối kinh tế nhằm mở rộng không gian phát triển, nâng cao khả năng tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Bốn là tăng cường hỗ trợ thực chất cho địa phương và doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ; thúc đẩy khai thác các cam kết hội nhập, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Năm là đẩy mạnh công tác tham mưu chiến lược, chủ động dự báo, cảnh báo sớm xu thế, tình hình và đề xuất chính sách, biện pháp ứng phó trước các điều chỉnh về chính sách và động thái của các quốc gia.

Đại sứ Phạm Thanh Bình bày tỏ tin tưởng rằng, với nỗ lực, quyết tâm cũng như nghiệp vụ bài bản, chuyên nghiệp, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài chắc chắn sẽ làm tốt công tác Ngoại giao kinh tế, đưa trụ cột này trở thành động lực quan trọng mở đường cho tăng trưởng, thu hút đầu tư, công nghệ và mở rộng thị trường.