Khoai tây bị 'nấu chín' trong lòng đất khi nắng nóng kỷ lục càn quét Đông Á
Người làm nông đang đối mặt với vụ mùa thiệt hại nặng nề khi nắng nóng kỷ lục bao trùm nhiều quốc gia Đông Á.
Tại cánh đồng khoai tây ở huyện Yanggu, cách Seoul khoảng 130 km về phía đông bắc, Hàn Quốc, nông dân Lee Sang-hyuk không thể đào được củ khoai nào đạt chất lượng.
Những củ khoai được đào lên đều mềm nhũn, vỡ nát “như đã luộc chín”, sau khi nắng nóng biến lớp đất gần như thành một chiếc lò nung.
“Không chỉ một hay hai cánh đồng rơi vào tình trạng này. Tôi thậm chí không biết phải diễn tả thế nào. Thật sự rất đau lòng”, ông Lee nói với đài SBS.
Tại Gwangju, cách Seoul khoảng 257 km về phía nam, nông dân trồng dưa hấu Hong Kyung-hee chứng kiến những quả dưa vốn có thể bán với giá cao trở nên mềm nhũn.
“50 năm làm nông, đây là lần đầu tiên tôi chứng kiến tình trạng như vậy”, ông Hong nói với đài KBS

Người nông dân làm việc dưới nắng nóng gay gắt ở Hàn Quốc. (Ảnh: Yonhap)
Mất mùa là một phần trong mùa hè khắc nghiệt đang diễn ra trên khắp Đông Á, khi những đợt nắng nóng kỷ lục liên tiếp bao trùm Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Ngày 2/8, thành phố Yangsan ở đông nam Hàn Quốc ghi nhận nhiệt độ 42,5°C, mức cao nhất tại nước này kể từ khi bắt đầu quan trắc khí tượng hiện đại năm 1904.
Theo cơ quan kiểm soát dịch bệnh Hàn Quốc, nắng nóng được cho là đã khiến ít nhất 31 người thiệt mạng tại nước này. Hơn 900.000 gia súc, gia cầm cùng 1,4 triệu con cá nuôi cũng chết vì nhiệt độ cao.
Giới chức ban hành cảnh báo nắng nóng, kêu gọi người dân “ngừng ngay mọi hoạt động ngoài trời”.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cho biết thời tiết cực đoan lần này “không giống bất cứ điều gì từng trải qua”.
“Chúng ta cần nỗ lực cải tổ căn bản hệ thống ứng phó khủng hoảng quốc gia, bởi thời tiết cực đoan đang trở thành trạng thái bình thường mới”, ông nói.

Nhân viên một cửa hàng đồ ăn làm mát trên đường Nakamise ở Tokyo, Nhật Bản.
Tại Nhật Bản, nhiệt độ đạt 40°C trở lên tại nhiều nơi. Nước này cũng lần đầu ghi nhận “kokushobi”, tạm dịch là “ngày nóng khắc nghiệt”, một cấp độ mới được cơ quan khí tượng Nhật Bản đưa ra trong năm nay dành cho những ngày nhiệt độ vượt 40°C.
Tại Tokyo, ba con sư tử trong một vườn thú thành phố chết, nghi do sốc nhiệt.
Các nhà khoa học cho rằng những hiện tượng cực đoan này nằm trong một xu hướng rộng lớn hơn.
Theo Trung tâm Phân tích Quy kết Thời tiết Nhật Bản cho biết đợt nóng dữ dội hồi tháng 7 tại nước này sẽ “gần như không thể xảy ra” nếu không có hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Nghiên cứu của trung tâm chỉ ra rằng nếu không có mức tăng nhiệt do hoạt động của con người gây ra, một đợt nắng nóng với quy mô như vậy trung bình chỉ xuất hiện một lần trong 10.000 năm.
Trong khi đó, Hong Kong (Trung Quốc) ghi nhận nhiệt độ chính thức 36,9°C, cao nhất kể từ khi bắt đầu lưu trữ số liệu năm 1884. Kỷ lục xuất hiện khi các dải mây ngoài của bão Dolphin đẩy luồng không khí nóng về phía thành phố.
Nắng nóng kỷ lục cũng làm lộ những bất cập trong hệ thống cảnh báo căng thẳng nhiệt dành cho người lao động ngoài trời tại Hong Kong. Hệ thống vẫn duy trì cảnh báo ở cấp thấp nhất ngay cả khi nhiệt độ lên mức chưa từng ghi nhận.
Cơ quan Lao động Hong Kong cho biết đang phối hợp với đài quan sát thành phố để xem xét lại hệ thống cảnh báo.
Tại Tân Cương, tây bắc Trung Quốc, một trạm khí tượng ghi nhận mức nhiệt 50°C trong tháng 7, trong khi các đợt nắng nóng bao trùm vùng đông bắc.
Triều Tiên cũng báo cáo nhiều đêm nhiệt đới liên tiếp tại thủ đô Bình Nhưỡng, khi nhiệt độ ban đêm không xuống dưới 25°C.

Màn hình ngoài trời khu mua sắm Causeway Bay hiển thị mức nhiệt cao nhất lịch sử quan trắc thành phố Hong Kong, ngày 9/8. (Ảnh: China News)
June-Yi Lee, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Quốc gia Pusan (Hàn Quốc), cho rằng đợt nóng trên toàn khu vực có thể là kết quả của sự kết hợp giữa các hình thái hoàn lưu khí quyển và khí hậu đang ấm lên.
Vùng áp cao trên cao nguyên Tây Tạng và phía tây Thái Bình Dương mạnh lên, kết hợp với El Nino năm nay, có thể góp phần tạo ra những điều kiện thuận lợi cho nắng nóng cực đoan.
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), trong báo cáo Tình trạng Khí hậu châu Á mới nhất, cho biết tốc độ ấm lên của châu Á giai đoạn 1991-2025 nhanh gấp khoảng hai lần so với 30 năm trước đó.
Giáo sư Lee cảnh báo các đợt nắng nóng sẽ ngày càng thường xuyên và dữ dội khi khí hậu tiếp tục ấm lên. Những hiện tượng thời tiết cực đoan kết hợp, chẳng hạn nắng nóng liên tiếp sau đó là mưa lớn, cũng ngày càng phổ biến.
“Chúng ta cần cắt giảm khí nhà kính khẩn cấp và trên quy mô lớn để hạn chế tình trạng nóng lên toàn cầu, đồng thời triển khai các biện pháp thích ứng được chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm ứng phó với những biến đổi khí hậu đã và đang xảy ra”, bà nói.


