'Khoảnh khắc iPhone tiếp theo' và 4 bài toán lớn của Apple ở tuổi 50

Apple lần đầu trở thành công ty giá trị nhất thế giới vào năm 2011 khi vượt qua tập đoàn dầu khí Exxon Mobil và giữ vị trí này trong phần lớn thập kỷ sau đó, dù đôi lúc bị Alphabet hoặc Microsoft vượt qua. Hiện tại, Apple đứng thứ hai sau Nvidia, công ty vượt lên đối thủ công nghệ vài năm gần đây nhờ cung cấp chip huấn luyện các mô hình tiên tiến trong làn sóng bùng nổ AI (trí tuệ nhân tạo).

Kể từ đầu năm 2026, cổ phiếu Apple giảm gần 7%, giảm mạnh hơn S&P 500 sau khi có hiệu suất kém hơn chỉ số này trong 2025.

Với Apple, AI có lẽ là dấu hỏi lớn nhất. Dù vẫn thống trị thị trường smartphone tại Mỹ và có mảng dịch vụ tạo ra hơn 100 tỉ USD doanh thu mỗi năm, công ty vẫn chưa tạo được dấu ấn đáng kể ở lĩnh vực AI, dù các đối thủ đang chi hàng trăm tỉ USD để xây dựng hạ tầng phát triển và vận hành các mô hình AI mới. Trợ lý giọng nói Siri phát triển khá chậm, dù Apple cho biết sẽ có bản nâng cấp trong năm nay.

Lịch sử ban đầu của Apple, được viết nên bởi tầm nhìn từ Steve Jobs, nay bước vào một thế giới mới, nơi iPhone chỉ cải tiến từ từ trong khi công nghệ xung quanh đang trải qua những thay đổi mang tính thế hệ.

Tiếp quản vị trí giám đốc điều hành Apple ngay trước khi Steve Jobs qua đời vào tháng 10.2011, Tim Cook đã bước sang tuổi 65 hồi tháng 11.2025. Tim Cook bác bỏ tin đồn sắp nghỉ hưu và nói với kênh CNBC giữa tháng 3 rằng ông “không thể tưởng tượng cuộc sống thiếu Apple”. Dù vậy, Tim Cook và đội ngũ của ông có rất nhiều vấn đề cần giải quyết.

Dưới đây là 5 câu hỏi lớn mà Apple phải đối mặt khi kỷ niệm 50 năm thành lập:

Đâu sẽ là "khoảnh khắc iPhone tiếp theo" trong lĩnh vực phần cứng?

Apple hiện có 2,5 tỉ thiết bị đang được sử dụng trên toàn cầu, mang lại cơ hội khổng lồ để kiếm tiền từ ứng dụng và dịch vụ. Tuy nhiên, Phố Wall đang chờ Apple tạo ra một cú đột phá mới. Công ty đã hủy dự án Apple Car, còn kính thực tế hỗn hợp Vision Pro vẫn là sản phẩm ngách vì giá quá cao (3.500 USD). Phần cứng tích hợp AI dường như là hướng đi mới của Apple, thông qua thiết bị đeo, robot, điện toán không gian hoặc một thứ gì đó mà công ty chưa công bố.

“Tôi nghĩ câu hỏi lớn nhất là điều gì sẽ đến sau iPhone. Đây đều là những danh mục đã bão hòa và chúng ta chưa biết điều gì tiếp theo, nhưng chắc chắn nó sẽ là một dạng phần cứng AI”, ông Ben Bajarin - Giám đốc điều hành hãng tư vấn Creative Strategies - nhận định.

Tháng 1, Bloomberg đưa tin Apple sẽ tăng tốc phát triển ba thiết bị đeo AI mới xoay quanh Siri: kính thông minh, thiết bị đeo dạng mặt dây chuyền và AirPods tích hợp camera.

Ben Bajarin và nhiều chuyên gia khác cho rằng thiết bị tiếp theo nhiều khả năng sẽ là kính thông minh. Nabila Popal - nhà phân tích tại hãng nghiên cứu thị trường IDC - nói rằng bà không kỳ vọng bất kỳ sản phẩm sắp ra mắt nào của Apple, như nâng cấp Siri hay iPhone gập, có thể tạo ra “khoảnh khắc iPhone tiếp theo”.

Liệu Apple có thể tạo ra “khoảnh khắc iPhone tiếp theo” bằng cách thiết bị AI mới? - Ảnh: MTG

Theo Nabila Popal, nhiều người đang chờ Apple dẫn dắt người dùng “bước vào kỷ nguyên AI”. Bà nhắc lại bài phát biểu Think Different (Nghĩ khác biệt) nổi tiếng của Steve Jobs năm 1997, khi Apple hồi sinh thương hiệu của mình trước khi trình làng iMac đầu tiên vào năm 1998.

“Đó là nguồn năng lượng mà mọi người đang tìm kiếm ở thế hệ sản phẩm tiếp theo”, Nabila Popal nhấn mạnh.

Ai sẽ kế nhiệm Tim Cook?

Bất chấp phát biểu gần đây, Tim Cook được cho đã chia sẻ với các đồng nghiệp rằng ông cảm thấy mệt mỏi, theo CNBC. John Ternus - Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng Apple - có thể kế nhiệm Tim Cook làm giám đốc điều hành.

John Ternus trẻ hơn Tim Cook khoảng 15 tuổi và đã gắn bó với Apple suốt 25 năm. Ông gia nhập Apple chỉ bốn năm sau khi tốt nghiệp Đại học Pennsylvania ngành kỹ thuật cơ khí. Hiện ông phụ trách các đội kỹ thuật phần cứng đứng sau iPhone, iPad, Mac, Apple Watch, AirPods và Vision Pro.

John Ternus (trái) có khả năng cao nhất sẽ kế nhiệm vai trò CEO Apple của Tim Cook - Ảnh: Internet

Những thách thức lớn của Apple bao gồm chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp do căng thẳng địa chính trị, thuế quan từ chính quyền Trump và tình trạng thiếu bộ nhớ liên quan đến nhu cầu chip AI tăng vọt. Nabila Popal cho rằng vấn đề bộ nhớ “còn nghiêm trọng hơn cả đại dịch COVID-19 và thuế quan”.

Nhà phân tích Dipanjan Chatterjee của hãng nghiên cứu thị trường Forrester nhận định rằng nếu kỷ nguyên Tim Cook là “xuất sắc về vận hành và mở rộng”; thì thập kỷ tới sẽ “đầy biến động” với Apple do cách người tiêu dùng tương tác với công nghệ thay đổi mạnh, đặc biệt là với AI tạo sinh.

Nhà phân tích Erik Woodring của tập đoàn dịch vụ tài chính Morgan Stanley cho rằng tương lai lãnh đạo Apple sẽ gắn liền với “thế hệ sản phẩm tiếp theo”. Ben Bajarin nhận định dù người kế nhiệm Tim Cook là John Ternus hay Craig Federighi, họ đều là kiểu CEO thiên về kỹ thuật và vận hành, điều mà thị trường đánh giá cao.

Nabila Popal cho rằng Apple cũng cần một lãnh đạo có khả năng làm việc với chính phủ Mỹ.

“Tim Cook đã đi đầu trong việc đó. Apple cần người có thể tiếp tục làm điều này”, bà nói.

Apple sẽ giải quyết vấn đề ở Trung Quốc ra sao?

Trung Quốc là thị trường quan trọng của Apple, cả về tiêu thụ lẫn sản xuất. Tuy nhiên, đây là thời điểm nhiều biến động khi Mỹ và Trung Quốc đang trong tranh chấp thương mại kéo dài. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã đạt được thỏa thuận đình chiến thương mại vào tháng 10.2025, giúp giảm mức thuế xuống dưới 50% trong một năm.

Tim Cook đã tới Trung Quốc tháng 3 vừa qua trong chuyến thăm được dàn dựng kỹ lưỡng, tham dự sự kiện tại cửa hàng Apple nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập.

Trong năm tài chính 2025, doanh thu Apple tại Trung Quốc đạt 64,4 tỉ USD, giảm 11% so với hai năm trước. Trong số 5 khu vực địa lý của Apple, đây là thị trường lớn thứ ba về doanh thu và là nơi duy nhất giảm giai đoạn đó. Tuy nhiên, quý 4/2025 cho thấy sự phục hồi mạnh, với doanh thu tại khu vực gồm Trung Quốc, Đài Loan và Hồng Kông tăng vọt 38% lên 25,5 tỉ USD, nhờ doanh số iPhone mạnh mẽ.

“Chúng tôi đạt kỷ lục về số người nâng cấp iPhone tại Trung Quốc đại lục và tăng trưởng hai chữ số về người chuyển đổi”, Tim Cook cho hay.

Dù vậy, các câu hỏi dài hạn vẫn tồn tại. Apple cảnh báo thuế quan, hạn chế thương mại và căng thẳng địa chính trị có thể làm tăng chi phí, gián đoạn nguồn cung và buộc tái cấu trúc hoạt động. Công ty Mỹ đã chi hơn 3 tỉ USD cho thuế quan kể từ khi Tổng thống Donald Trump ban hành các chính sách thương mại của mình.

Apple đang chuyển một phần sản xuất sang Ấn Độ và Việt Nam, nhưng Trung Quốc vẫn giữ vai trò trung tâm.

“Apple đã đa dạng hóa khỏi Trung Quốc nhưng đây vẫn là nguồn cung và cầu cực kỳ quan trọng”, Erik Woodring nói.

AI cũng là thách thức khác của Apple tại Trung Quốc. Để hoạt động ở đó, Apple Intelligence phải sử dụng các công cụ địa phương để lọc và kiểm duyệt nội dung theo yêu cầu của chính phủ.

Thiết bị có thể mang lại trải nghiệm AI như người dùng mong muốn?

Trong bối cảnh chưa có chiến lược AI rõ ràng, Apple chịu áp lực chứng minh rằng các tính năng AI trên thiết bị đủ hấp dẫn để thúc đẩy người dùng nâng cấp iPhone và Mac.

Tháng 1, Apple hợp tác với Google để triển khai các tính năng AI, gồm cả bản nâng cấp Siri sắp tới. Thỏa thuận nhiều năm này sẽ dựa vào mô hình Gemini và hạ tầng đám mây của Google.

Khác với Microsoft, Google hay Amazon, Apple không có hoạt động kinh doanh cơ sở hạ tầng đám mây và cũng tránh chi tiêu vốn quá lớn. Tuy nhiên, người dùng hiện kỳ vọng được trải nghiệm AI tiên tiến trên thiết bị và Apple phải đáp ứng điều đó.

“Một điều cốt lõi của Apple là họ hiếm khi mất khách hàng. Vấn đề là liệu họ có thể thu hút thêm được người dùng mới hay không”, Ben Bajarin nói. Ông cũng đặt câu hỏi liệu Apple có thể tăng giá trị hệ sinh thái cho khách hàng hiện tại thông qua dịch vụ hoặc tính năng mới.

Hiện nhiều người dùng chưa đổi smartphone chỉ vì AI, nhưng điều đó có thể thay đổi. Các quan hệ đối tác như với Google được xem là cách tốt nhất để cải thiện Siri. Song liệu như vậy đã đủ?

“Tôi nghĩ vẫn còn nhiều câu hỏi về vai trò của AI trong bản sắc của Apple. Chiến lược của họ trong hai năm qua vẫn khá mơ hồ”, Erik Woodring bình luận.

Apple có thể duy trì vị thế là một thương hiệu cao cấp?

Dù iPhone vẫn là nguồn doanh thu lớn nhất của Apple, song mảng dịch vụ, gồm App Store, iCloud, Apple Music, Apple Pay và nền tảng Apple Business, mới là động lực chính tạo ra lợi nhuận.

Apple gần đây bổ sung nhiều nguồn thu mới như quảng cáo trên bản đồ và App Store. Công ty cũng ra mắt MacBook Neo giá rẻ và ngừng sản xuất Mac Pro cao cấp.

Các sản phẩm giá thấp có thể giúp Apple kiếm tiền từ dịch vụ tốt hơn và giữ chân người dùng.

“Tôi nghĩ Apple vẫn đang tìm cách khác biệt ở phân khúc thấp”, Erik Woodring bình luận, đồng thời cho rằng các thiết bị của công ty không còn là lĩnh vực tăng trưởng cao.

Người đàn ông cầm MacBook Neo tại cửa hàng Apple ở quận Manhattan, thành phố New York, Mỹ ngày 4.3 - Ảnh: Getty Images

Các nhà phân tích cho rằng Apple phải giữ được hình ảnh cao cấp, tránh bị pha loãng khi mở rộng xuống phân khúc thấp hơn.

“Vài năm qua, Apple có phần chững lại trong việc tái định nghĩa trải nghiệm người dùng ở các thế hệ iPhone tiếp theo. Tuy nhiên, chúng ta chưa thấy người dùng rời bỏ hệ sinh thái đó, nghĩa là nó vẫn đủ tốt, chỉ là không rõ Apple có thể duy trì bao lâu”, Dipanjan Chatterjee nói.

Quảng cáo cũng là một bài kiểm tra khác. Đây là mô hình đã giúp Google và Meta trở thành gã khổng lồ công nghệ, nhưng Apple từng tránh né nó từ lâu.

“Đó là điều Apple sẽ phải cân nhắc vì liên quan đến trải nghiệm người dùng. Với Apple, người dùng là quan trọng nhất”, Dipanjan Chatterjee khẳng định.

Sơn Vân