Khoảnh khắc suýt gây thảm họa với Mỹ trong chiến dịch đột kích Venezuela

Một chiếc trực thăng MH-47 Chinook của quân đội Mỹ. (Ảnh: Wikipedia)

Trực thăng và chỉ huy trúng đạn

Vào rạng sáng 3/1, phi đội trực thăng của Lục quân Mỹ bay ở tầm cách mặt biển khoảng 30m rồi tiến vào thủ đô Caracas của Venezuela. Lộ trình bí mật của họ đã được hỗ trợ bằng cuộc tấn công mạng của Mỹ khiến cả thành phố mất điện, trong khi chiếc máy bay tác chiến điện tử Boeing EA-18G Growler của Hải quân Mỹ làm tê liệt hệ thống phòng không của Venezuela để dọn đường cho phi đội máy bay Mỹ tiến vào.

Hơn 150 máy bay xuất phát từ 20 căn cứ trên bộ và trên biển trong khu vực đã tham gia chiến dịch. Ban đầu, nhóm trực thăng chở đội lính đặc nhiệm Delta Force của Lục quân Mỹ không bị phát hiện trong lúc bay vào.

Nhưng khi tiến gần dinh thự của Tổng thống Maduro, các máy bay đã bị bắn và lập tức bắn trả. Chiếc MH-47 Chinook cỡ lớn với 2 cánh quạt đi đầu trong đội hình đã trúng đạn nhưng vẫn có thể bay được. Chỉ huy đội bay - cũng là người người lập kế hoạch nhiệm vụ và trực tiếp điều khiển chiếc Chinook - bị trúng đạn 3 lần vào chân, báo New York Times dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết.

Khi chiếc trực thăng bị trúng đạn chật vật giữ độ cao để đưa nhóm lính tới mục tiêu, thành công của toàn bộ chiến dịch mang tên Absolute Resolve (Quyết tâm tuyệt đối) trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Trong nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Trump ngày càng tự tin hơn trong việc điều quân đội thực hiện nhiệm vụ rủi ro cao, nhằm đạt được những mục tiêu đối ngoại phức tạp. Khi được hỏi sẽ làm gì nếu Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez không hợp tác với Washington, ông Trump đe dọa sẽ có một cuộc đột kích khác.

“Bà ấy có thể sẽ đối mặt với tình huống còn tồi tệ hơn ông Maduro”, ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One trong tuần này.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chuỗi “thành công” quân sự của ông Trump tại những nơi như Iran, Syria và giờ là Venezuela, cùng với xu hướng chấp nhận rủi ro lớn đã làm mờ những mặt trái của việc sử dụng vũ lực, điều ngày càng định hình chính sách đối ngoại của nhà lãnh đạo này.

“Ông ấy đang đi trên một sợi dây rất mong manh, và rủi ro thất bại là cực kỳ lớn. Đôi khi có những yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát”, ông Seth G. Jones, chuyên gia an ninh quốc gia cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), nhận định.

Những rủi ro có thể dẫn tới thảm họa như vậy đã bộc lộ rõ tại Venezuela, khi các phi công của chiếc Chinook bị trúng đạn và 1 người bị thương nặng, và họ đã chật vật để hoàn thành nhiệm vụ.

Liệu các phi công thuộc Trung đoàn Không vận tác chiến đặc biệt số 160 của Lục quân Mỹ có kịp thời điều chỉnh và giành chiến thắng, giống như đội SEAL Team 6 trong chiến dịch tiêu diệt Osama bin Laden ở Pakistan năm 2011, sau khi một trực thăng của họ va vào tường và rơi xuống?

Hay chiếc Chinook sẽ lao xuống một thành phố của Venezuela tạo nên ký ức chết chóc tương tự vụ trực thăng Black Hawk bị bắn hạ ở Mogadishu, Somalia, năm 1993 - sự kiện châm ngòi cho trận chiến dữ dội khiến 18 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và 73 người bị thương?

“Chỉ cần một mắt xích trong cỗ máy gặp trục trặc, toàn bộ nhiệm vụ sẽ bị đe dọa”, tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, phát biểu sau khi chiến dịch kết thúc.

Chiếc Chinook đã không rơi. Chỉ huy đội bay, với sự hỗ trợ của cơ phó, đã hạ cánh thành công, đưa các đặc nhiệm đến mục tiêu và điều khiển máy bay quay trở lại tàu chiến Iwo Jima ngoài khơi bờ biển Venezuela, trong khi các đội tìm kiếm cứu nạn và lực lượng phản ứng nhanh bên ngoài lãnh thổ Venezuela luôn sẵn sàng can thiệp nếu cần.

Đến 2h01 phút sáng tại Caracas, hơn 80 đặc nhiệm Lục quân Mỹ đã được các trực thăng thả xuống, bao gồm chiếc Chinook bị trúng đạn. Sau cuộc đấu súng dữ dội với đội cận vệ của Tổng thống Maduro, nhóm lính Mỹ đã cho nổ tung cánh cửa dẫn vào phòng ngủ của ông, bắt giữ vợ chồng Tổng thống Maduro khi hai người đang tìm cách trú ẩn trong căn phòng gia cố bằng thép.

Một nhóm trực thăng khác nhanh chóng đưa các đặc nhiệm cùng vợ chồng Tổng thống Maduro rời khỏi đó, vừa rút lui vừa phải đối phó với hỏa lực từ mặt đất. Đến 4h29 phút sáng, các máy bay đã ra khỏi vùng biển và sau đó bàn giao vợ chồng Tổng thống Maduro cho lực lượng trên tàu Iwo Jima.

Quân đội Mỹ cho biết, chỉ huy đội bay, người không được Lầu Năm Góc công bố danh tính vì lý do an ninh, bị thương nặng nhưng đang hồi phục tại bệnh viện ở Texas, cùng với một số binh lính khác. Năm quân nhân khác được điều trị chấn thương nhưng đã xuất viện. Các quan chức Mỹ mô tả hành động của chỉ huy đội bay trong đêm đó là “anh dũng”.

Chiến dịch khiến khoảng 40 người Venezuela thiệt mạng, cùng với 32 chiến sĩ Cuba bảo vệ Tổng thống Maduro, các quan chức Venezuela và Cuba cho biết.

“Đây là một trong những màn thể hiện sức mạnh và năng lực quân sự Mỹ gây choáng ngợp, hiệu quả và mạnh mẽ nhất trong lịch sử Mỹ”, ông Trump tuyên bố sau khi toàn bộ binh sĩ trở về an toàn.

Ngày 7/1, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth ám chỉ những nguy hiểm mà lực lượng đặc nhiệm Mỹ phải đối mặt. “Đó là một cuộc đột kích có sự đối kháng, dù được chuẩn bị với mức độ tinh vi rất cao. Chỉ đến khi chúng tôi thấy những chiếc trực thăng đó bay ra ngoài biển, mọi người mới thực sự thở phào”, ông nói trên chương trình The Charlie Kirk Show.

“Không một khí tài quân sự nào bị mất. Quan trọng hơn, không một quân nhân nào thiệt mạng”, ông nhấn mạnh.

Lễ tang tiễn đưa những người lính thiệt mạng trong vụ Mỹ đột kích bắt giữ vợ chồng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ngày 7/1 tại Caracas. (Ảnh: AP)

Cực kỳ rủi ro

Trong cuộc họp báo công bố việc bắt giữ Tổng thống Maduro, ông Trump tỏ ra đắc thắng, liệt kê hàng loạt “thành công” quân sự gần đây.

Ông nhắc tới việc đặc nhiệm Delta Force tiêu diệt thủ lĩnh IS Abu Bakr al-Baghdadi năm 2019; cái chết của Thiếu tướng Qassim Suleimani - chỉ huy an ninh và tình báo hàng đầu của Iran trong cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Mỹ năm 2020; và chiến dịch tấn công chương trình hạt nhân Iran bằng máy bay ném bom B-2 năm 2025.

“Tất cả đều được thực hiện hoàn hảo”, ông Trump tuyên bố.

Nhà lãnh đạo này cho rằng những thất bại quân sự của Mỹ trong quá khứ là hệ quả của sự lãnh đạo yếu kém từ các tổng thống tiền nhiệm. Trong cuộc họp báo, ông nhắc tới cuộc rút quân hỗn loạn của Mỹ khỏi Afghanistan năm 2021 và nỗ lực thất bại của Tổng thống Jimmy Carter năm 1980 nhằm giải cứu các con tin Mỹ ở Iran, khiến 8 binh sĩ Mỹ thiệt mạng.

“Các bạn đã thấy một số cuộc đột kích của đất nước này không diễn ra suôn sẻ. Đó là những nỗi xấu hổ”, ông nói.

Tuy nhiên, một câu hỏi lớn đặt ra là ông Trump sẽ phản ứng ra sao nếu binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong chiến đấu.

Ông Elliot Ackerman, cựu lính Thủy quân lục chiến từng phục vụ trong bộ phận hoạt động đặc biệt của CIA, nhấn mạnh rằng các đơn vị tinh nhuệ của quân đội Mỹ sở hữu năng lực mà không quốc gia nào sánh kịp.

“Họ được huấn luyện cực kỳ bài bản và thực hiện các chiến dịch với độ chính xác đáng kinh ngạc”, ông nói.

Nhưng ngay cả những chiến dịch quân sự được chuẩn bị và triển khai tốt nhất cũng luôn tiềm ẩn bất trắc và có thể kết thúc tồi tệ, để lại những hệ lụy lâu dài.

“Chỉ cần một binh sĩ Mỹ bị giết hoặc bị bắt, toàn bộ phép tính chính trị sẽ thay đổi. Vì vậy, việc xây dựng chính sách đối ngoại dựa trên những chiến dịch như thế này là cực kỳ rủi ro. Không thể cứ liên tục tung xúc xắc mà không bao giờ nghĩ rằng mình sẽ thua”, ông Ackerman nói.

Bình Giang