Khoanh vùng 3 vị trí nghi có hố chôn liệt sĩ

Ngày 14/8, trao đổi với Tiền Phong, cựu chiến binh Đặng Hà Thụy (83 tuổi, phường Hoài Nhơn, tỉnh Gia Lai, người nhiều năm sưu tầm tư liệu về liệt sĩ) cho biết theo thông tin từ các cựu binh Mỹ từng tham gia trận đánh tại đồi Xuân Sơn, xã Kim Sơn thì ở phía Bắc đồi còn một hố chôn liệt sĩ.

Theo ông Thụy, một cựu binh Mỹ trực tiếp tham gia chôn cất cho biết hố chôn nằm trong khu vực chiến hào quân sự, có khoảng 30 liệt sĩ.

Ông Đặng Hà Thụy (giữa) cung cấp thông tin khu vực nghi có hố chôn liệt sĩ ở di tích Cấm An Sơn cho lãnh đạo phường Tam Quan, tỉnh Gia Lai.

Từ những tư liệu do cựu binh Mỹ cung cấp và ông Thụy tổng hợp, đối chiếu, năm 2022, cơ quan chức năng tỉnh Bình Định (cũ) khai quật một hố chôn tập thể tại đồi Xuân Sơn, quy tập 60 hài cốt liệt sĩ.

Thời gian qua, lực lượng chức năng tỉnh Gia Lai cũng tiếp tục triển khai tìm kiếm, nhưng vẫn chưa có kết quả. Cựu chiến binh Đặng Hà Thụy cũng nhận thấy do địa hình có nhiều thay đổi, cần phải có sự hỗ trợ của radar để dò tìm.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ của tỉnh, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh (Bộ CHQS) tỉnh Gia Lai sử dụng flycam khảo sát toàn bộ khu vực đồi Xuân Sơn. Theo đó, bước đầu lực lượng chức năng xác định 3 vị trí nghi là hố chôn liệt sĩ.

3 vị trí nghi vấn trên cơ sở đối chiếu thông tin, hình ảnh do cựu binh Mỹ và người dân địa phương cung cấp, kết hợp phân tích hình ảnh, dữ liệu vệ tinh bằng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Trong 3 vị trí, có 2 khu vực nghi mộ liệt sĩ, vị trí còn lại là bãi đáp của máy bay trực thăng. Các dữ liệu này tiếp tục được phân tích, đối chiếu để khoanh vùng chính xác vị trí tìm kiếm.

Bộ CHQS tỉnh Gia Lai cũng huy động khoảng 20 cán bộ, chiến sĩ cùng lực lượng địa phương triển khai tìm kiếm. Công tác tìm kiếm chủ yếu được thực hiện thủ công. Tuy nhiên, do địa hình và hiện trạng khu vực đã thay đổi qua nhiều năm, việc xác định vị trí mộ liệt sĩ vẫn gặp nhiều khó khăn. Đơn vị cũng kiến nghị Bộ Quốc phòng hỗ trợ radar xuyên đất để phục vụ tìm kiếm.

Khu vực đồi Xuân Sơn - nơi lực lượng chức năng tỉnh Gia Lai - đang khoanh vùng vị trí để tìm kiếm hố chôn các liệt sĩ. Ảnh: Đức Dũng.

Theo tư liệu lịch sử, đêm 26 rạng sáng ngày 27/12/1966, Trung đoàn 22 thuộc Sư đoàn 3 Sao Vàng cùng với quân, dân huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định cũ tổ chức tập kích cứ điểm đồi Xuân Sơn. Đây là trận đánh có ý nghĩa quan trọng nhằm kéo quân Mỹ ra để tiêu diệt, hỗ trợ cho phong trào đấu tranh của quần chúng nổi dậy, chống địch càn quét gom dân, lập ấp chiến lược, phá âm mưu “bình định” của Mỹ, ngụy.

Trung đoàn 22 đã diệt và làm bị thương khoảng 600 lính Mỹ, phá hủy 11 khẩu pháo 105 mm và 155 mm, bắn rơi 5 máy bay trực thăng, thu 34 súng các loại. Trên đường lui quân, ta diệt thêm 120 lính Mỹ và 1 trực thăng.