Khởi công xây dựng chùa Da - Khu tưởng niệm tri ân 534 nhà báo liệt sĩ

Ngày 28-3, lễ động thổ khởi công xây dựng không gian tâm linh chùa Da (Âu Lạc cổ tự) đã diễn ra tại phường Vinh Lộc (Nghệ An).

Khởi công xây dựng không gian tâm linh chùa Da (Âu Lạc cổ tự). Ảnh: BTC

Tham dự buổi lễ có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Thái Thanh Quý; Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh; Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Khắc Thận cùng đại diện chính quyền địa phương, đông đảo người dân, tăng ni, phật tử.

Chùa Da (Âu Lạc cổ tự) tọa lạc tại làng Lộc Đa trước đây, nay thuộc phường Vinh Lộc, tỉnh Nghệ An. Chùa được dựng lên vào cuối thế kỷ XVII, sau đó được trùng tu vào năm 1889 dưới thời nhà Nguyễn.

Không gian tâm linh chùa Da. Ảnh: BTC

Theo tương truyền, giữa rừng cây cổ thụ, có cây đa lớn tán phủ rộng trên ngôi Tam Bảo được tôn dựng uy nghi nên người dân thường gọi là chùa Cây Da hay chùa Da. Trong tâm thức của người dân, chùa Da không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, mà nơi đây còn gắn liền với những trang sử hào hùng của quê hương.

Chùa Da là “địa chỉ đỏ” gắn liền với phong trào cách mạng Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930 -1931). Trong những năm tháng cao trào đấu tranh, nơi đây từng là địa điểm hội họp bí mật của Chi bộ Lộc Da. Tại mái chùa này, những cuộc bàn bạc, vận động quần chúng đã diễn ra, góp phần vào các cuộc biểu tình chống thực dân Pháp. Đồng hành cùng quần chúng nhân dân thời điểm khốc liệt ấy là chiếc trống đại của chùa, tiếng đã vang lên cổ vũ cho những đoàn người biểu tình đấu tranh vì độc lập, tự do.

Những đảng viên của Chi bộ Lộc Da - Đức Thịnh thuộc tổng Yên Trường đã dùng chiếc trống ấy để cổ vũ cho cuộc biểu tình lịch sử ngày 1-5-1931 tại khu công nghiệp Trường Thi - Bến Thủy xưa. Ngày nay, chiếc trống này đang được lưu giữ tại Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh, minh chứng cho sự gắn bó giữa đạo pháp và dân tộc, thể hiện tinh thần Phật giáo luôn đồng hành cùng quê hương đất nước.

Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh phát biểu. Ảnh: BTC

Trải qua bao biến thiên của lịch sử, chiến tranh và thời gian, ngôi chùa dần bị hư hại, chỉ còn lại dấu tích nền cũ của ngôi Tam Bảo.

Thể theo nguyện vọng của nhân dân và phật tử, ngày 19-10-2017, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành quyết định khôi phục và tôn tạo chùa Da (Âu Lạc cổ tự).

Theo thiết kế, quần thể mới gồm các hạng mục: Chính điện, nhà thờ Tổ, tháp, khuôn viên cảnh quan, và đặc biệt là khu tưởng niệm tri ân 534 liệt sĩ nhà báo cách mạng Việt Nam.

Khu tưởng niệm liệt sĩ nhà báo được thiết kế theo hướng trang nghiêm, tĩnh lặng, tạo chiều sâu tưởng niệm. Kiến trúc hài hòa với tổng thể chùa, nhưng vẫn có dấu ấn riêng biệt, thể hiện sự trân trọng đối với lực lượng làm báo cách mạng.

Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh khẳng định, việc hưng công phục dựng chùa Da không chỉ là xây dựng một công trình kiến trúc phật giáo, mà còn là khôi phục một di sản văn hóa tâm linh của quê hương, gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp của các bậc tiền nhân để lại. Đồng thời là “địa chỉ đỏ” cho thế hệ những người làm báo tìm về tri ân và tiếp nối sự cống hiến hy sinh của các vị tiền nhân.

Đồng chí Lê Quốc Minh xúc động nhắc tới tâm nguyện bền bỉ của nhà báo Trần Văn Hiền - người đã dành hơn 15 năm âm thầm sưu tầm, kết nối, gìn giữ thông tin về các nhà báo đã hy sinh; đồng thời phát nguyện cùng nhà chùa lập nơi thờ tự anh linh.

Phía sau hành trình ấy còn có sự đồng hành, sẻ chia và tiếp sức của nhiều nhà báo, đồng nghiệp và những tấm lòng trong xã hội - những người đã cùng góp công, góp sức, góp tư liệu và cả ký ức để làm nên một công việc đầy ý nghĩa.

Theo đồng chí Lê Quốc Minh, không có giá trị nào được vun đắp từ một cá nhân, đó luôn là kết quả của sự chung tay, của tình đồng nghiệp và trách nhiệm chung đối với nghề. Chính từ sự kết nối, từ những tấm lòng ấy, việc thờ tự các nhà báo đã được hình thành và gìn giữ một cách tự nhiên trong lòng nhân dân, trong sự tự nguyện và thành kính của những người làm báo.

Các thế hệ người làm báo sẽ gìn giữ nơi này như một địa chỉ tinh thần bền vững - nơi mỗi người có thể đến thắp nén hương tưởng niệm và cũng là nơi để tự rèn luyện, tự nhắc mình sống và làm nghề xứng đáng với những hy sinh của các thế hệ đi trước.

An Nhi