Khơi dậy nội lực, xây dựng khu vực biên giới vững mạnh

Đại tá Hoàng Văn Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa tặng quà cho phụ nữ xã Yên Khương trong Chương trình "Đồng hành cùng phụ nữ biên cương". Ảnh: Hải Chuyền

Thanh Hóa có hơn 213km đường biên giới đất liền tiếp giáp tỉnh Hủa Phăn (Lào) và hơn 100km bờ biển, có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh. Trên địa bàn biên giới, cuộc sống của nhân dân vẫn còn nhiều khó khăn. Thực tiễn đó đòi hỏi công tác biên phòng không chỉ làm tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, mà còn đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân xây dựng khu vực biên giới phát triển toàn diện.

Từ yêu cầu đó, giai đoạn 2015-2025, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ 33 mô hình, chương trình, phong trào bám sát đặc điểm từng địa bàn, gắn phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh. Trong đó, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở được xác định là khâu đột phá. Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã tham mưu tăng cường cán bộ cho các xã biên giới; phân công 437 đảng viên phụ trách gần 1.875 hộ gia đình, tham gia sinh hoạt tại các chi bộ thôn, bản. Cán bộ Biên phòng bám cơ sở, nắm chắc tình hình, kịp thời tham mưu giải quyết các vấn đề phát sinh, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng.

Cùng với đó, các mô hình phát triển sinh kế được triển khai phù hợp điều kiện từng địa phương như nuôi bò sinh sản, nuôi lợn đen bản địa, trồng sa nhân, táo mèo... Riêng mô hình trồng sắn cao sản trên địa hình đồi núi dốc được nhân rộng với khoảng 230ha tại các xã biên giới, từng bước hình thành hướng sản xuất hàng hóa, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào. Qua đó, nhiều hộ dân thay đổi tư duy sản xuất, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa, ổn định thu nhập, yên tâm bám đất, bám bản, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ biên giới. Các đơn vị cũng tích cực hưởng ứng phong trào “Xóa nhà tạm, nhà dột nát”, ủng hộ hơn 1,3 tỷ đồng, huy động hơn 1.660 ngày công, 1.282 lượt phương tiện, cùng địa phương xóa 356 căn nhà tạm cho người dân.

Điểm nhấn nổi bật là mô hình “Bản sáng vùng biên” triển khai tại 11 bản đặc biệt khó khăn trên tuyến biên giới đất liền. Mô hình tích hợp nhiều hoạt động từ củng cố hệ thống chính trị, tuyên truyền pháp luật, phát triển sinh kế đến bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa. Hơn 7,4 tỷ đồng nguồn lực xã hội hóa đã được huy động để đầu tư hạ tầng, điện chiếu sáng, nhà văn hóa, chỉnh trang cảnh quan. Không chỉ làm thay đổi diện mạo bản làng, mô hình còn nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giảm vi phạm, củng cố niềm tin của nhân dân và tăng cường mối quan hệ gắn bó quân dân.

Cán bộ Đồn Biên phòng Tam Chung, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa dạy chữ cho nhân dân trên địa bàn. Ảnh: Nguyên Túc

Nếu phát triển kinh tế tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống thì đầu tư cho con người mới là giải pháp căn cơ để xây dựng khu vực biên giới phát triển bền vững. Vì vậy, cùng với hỗ trợ sinh kế, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa luôn chú trọng các mô hình về giáo dục, phổ biến pháp luật và xây dựng đời sống văn hóa. Những mô hình, chương trình như “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, “Tiết học biên cương”, “Góc học tập biên cương - Vì tương lai tươi sáng”, xóa mù chữ... không chỉ tạo điều kiện học tập cho học sinh vùng biên, mà còn bồi đắp tình yêu quê hương, ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm bảo vệ chủ quyền quốc gia ngay từ thế hệ trẻ. Đây chính là sự đầu tư cho nguồn lực con người - yếu tố quyết định sự phát triển lâu dài của khu vực biên giới.

Cùng với đó, nhiều mô hình hướng vào xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh, trật tự và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật đã phát huy hiệu quả rõ nét. Các mô hình như “Văn hóa tang lễ trong vùng đồng bào dân tộc Mông”, “Địa bàn không có tệ nạn và tội phạm ma túy”, “Tổ giám sát cộng đồng phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp”... đều lấy người dân làm chủ thể. Thông qua công tác tuyên truyền, vận động, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín, nhiều hủ tục từng bước được xóa bỏ, ý thức chấp hành pháp luật được nâng lên, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Sau 10 năm triển khai, giá trị lớn nhất của các mô hình, chương trình, phong trào không chỉ ở kết quả phát triển kinh tế - xã hội, mà còn ở sự chuyển biến về nhận thức, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng Bộ đội Biên phòng. Khi người dân có cuộc sống ổn định, hiểu pháp luật và thấy rõ trách nhiệm của mình, họ sẽ chủ động tham gia quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh, trật tự và đấu tranh phòng, chống tội phạm, tạo nền tảng vững chắc cho việc xây dựng “thế trận lòng dân”.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu xây dựng và bảo vệ biên giới ngày càng cao, đòi hỏi các mô hình, chương trình, phong trào phải tiếp tục được đổi mới cả về nội dung và phương thức triển khai. Trọng tâm là bám sát yêu cầu thực tiễn của từng địa bàn; gắn phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương, già làng, trưởng bản, người có uy tín và các tổ chức quần chúng; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, huy động nguồn lực xã hội và nhân rộng những mô hình hiệu quả, cách làm sáng tạo.

Lịch sử dựng nước và giữ nước khẳng định, sức mạnh bảo vệ Tổ quốc luôn bắt nguồn từ nhân dân. Mỗi mô hình, chương trình, phong trào được triển khai hiệu quả không chỉ nâng cao đời sống của đồng bào, mà còn khơi dậy trách nhiệm của nhân dân trong xây dựng, quản lý và bảo vệ biên giới. Đó chính là nền tảng bền vững để xây dựng khu vực biên giới tỉnh Thanh Hóa phát triển toàn diện, giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Đại tá Hoàng Văn Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa