Khởi động Dự án tăng cường năng lực cảnh báo sớm, ứng phó và phục hồi sau thiên tai tại Nghệ An

Dự hội thảo có ông Ito Naoki - Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam; ông Jonathan Wallace Baker - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam. Về phía tỉnh Nghệ An có các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy: Nguyễn Văn Đệ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Hoàng Quốc Việt - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp tỉnh.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: TL

Chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ khẳng định: Tỉnh Nghệ An luôn xác định công tác phòng, chống thiên tai không chỉ là nhiệm vụ ứng phó trước mắt mà phải chuyển mạnh sang tư duy chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm, nâng cao khả năng chống chịu và phục hồi bền vững.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ phát biểu tại hội thảo. Ảnh: TL

Thời gian qua, tỉnh đã quan tâm đầu tư hệ thống quan trắc, xây dựng các phương án ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ", nâng cao năng lực của lực lượng phòng chống thiên tai các cấp, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng.

Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: TL

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là hệ thống cảnh báo sớm tại vùng núi, năng lực tiếp nhận và chia sẻ thông tin, kỹ năng ứng phó của cộng đồng và xây dựng trường học an toàn trước thiên tai.

Chính vì vậy, việc Chính phủ Nhật Bản thông qua UNESCO hỗ trợ triển khai dự án này tại Nghệ An có ý nghĩa hết sức thiết thực, kịp thời và nhân văn. Đây không đơn thuần là một dự án hỗ trợ kỹ thuật, mà còn là cơ hội để Nghệ An tiếp cận những kinh nghiệm tiên tiến của Nhật Bản trong quản lý rủi ro thiên tai, ứng dụng khoa học công nghệ vào cảnh báo sớm và xây dựng môi trường học tập an toàn; đồng thời, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ cuộc sống của người dân.

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, phát biểu tại hội thảo. Ảnh: TL

Phó Chủ tịch UBND tỉnh bày tỏ kỳ vọng sau khi dự án kết thúc sẽ không chỉ có thêm các thiết bị cảnh báo hiện đại, mà quan trọng hơn là hình thành được một mô hình quản lý rủi ro thiên tai hiệu quả, có thể vận hành bền vững, giúp chính quyền địa phương chủ động hơn trong chỉ đạo điều hành; người dân biết cách tiếp nhận thông tin cảnh báo, chủ động ứng phó; các trường học thực sự trở thành những nơi an toàn trước thiên tai.

Ông Ito Naoki, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam phát biểu tại hội thảo. Ảnh: TL

Về phía tỉnh Nghệ An cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để dự án được triển khai hiệu quả; chỉ đạo các sở, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ với nhà tài trợ, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn viện trợ ODA, đúng quy định của pháp luật Việt Nam và các cam kết với UNESCO và Chính phủ Nhật Bản.

Đồng chí Nguyễn Văn Đệ tin tưởng rằng, với sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế, sự phối hợp chặt chẽ của các Bộ, ngành Trung ương, cùng quyết tâm của chính quyền và nhân dân tỉnh Nghệ An, dự án sẽ được triển khai thành công, góp phần xây dựng những cộng đồng an toàn hơn, những trường học an toàn hơn và nâng cao khả năng chống chịu của địa phương trước những thách thức ngày càng lớn của thiên tai và biến đổi khí hậu.

Các học sinh tham dự hội thảo. Ảnh: TL

Ông Jonathan Wallace Baker - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam phát biểu: “Một hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả phải lấy con người làm trung tâm, được cộng đồng địa phương hiểu rõ và gắn với những hành động cụ thể.

Thông qua dự án này, UNESCO mong muốn góp phần bảo đảm rằng, mỗi cảnh báo đều dẫn đến hành động kịp thời, giúp giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ cuộc sống, đặc biệt là trẻ em và những cộng đồng dễ bị tổn thương. Dự án cũng sẽ tham khảo kinh nghiệm lâu năm của Nhật Bản trong công tác chuẩn bị ứng phó thiên tai, hệ thống cảnh báo sớm và giáo dục về phòng, chống thiên tai, đồng thời điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh của Nghệ An”, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam cho biết.

Ưu tiên bảo đảm an toàn trường học

Ông Ito Naoki, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam phát biểu: “Nhật Bản là quốc gia có nhiều năm kinh nghiệm sống chung với thiên tai, từ đó tích lũy được rất nhiều bài học quý báu trong công tác giảm thiểu rủi ro, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và chuẩn bị ứng phó. Thông qua dự án này, phối hợp cùng UNESCO và tỉnh Nghệ An, chúng tôi rất hân hạnh được chia sẻ những kinh nghiệm này với Việt Nam.

Tăng cường hệ thống cảnh báo sớm, nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai tại địa phương và bảo đảm an toàn trường học là những mục tiêu cốt lõi mà chúng tôi hy vọng sẽ góp phần bảo vệ tính mạng, nâng cao đời sống của người dân, đồng thời kiến tạo những cộng đồng bền vững, có khả năng chống chịu cao hơn trong tương lai”.

Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: TL

Dự án có tổng nguồn vốn viện trợ ODA không hoàn lại gần 12,9 tỷ đồng được triển khai đến tháng 2/2027, tập trung tại các xã Mường Xén và Tương Dương với nhiều hợp phần quan trọng.

Dự án sẽ tập trung vào hai mục tiêu chính: Nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm/gần theo thời gian thực tại các khu vực trọng điểm, có nguy cơ cao về lũ quét và sạt lở đất, đồng thời hỗ trợ cập nhật và củng cố các kế hoạch quản lý rủi ro thiên tai, các phương án ứng phó nhằm tăng cường khả năng chuẩn bị sẵn sàng ứng phó và chống chịu của cộng đồng địa phương; Nâng cao năng lực sẵn sàng ứng phó của cán bộ quản lý giáo dục, nhà trường, giáo viên và học sinh nhằm bảo đảm an toàn trường học, ứng phó hiệu quả khi thiên tai xảy ra và duy trì việc học tập trong tình huống khẩn cấp.

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An tặng hoa cảm ơn Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam và Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam. Ảnh: TL

Trong khuôn khổ dự án, UNESCO phối hợp cùng các đối tác rà soát các kế hoạch quản lý rủi ro phòng chống thiên tai, các phương án ứng phó thiên tai; đánh giá hệ thống cảnh báo sớm, bản đồ rủi ro thiên tai hiện có; hỗ trợ xây dựng hoặc cập nhật bản đồ nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại hai xã thí điểm Tương Dương và Mường Xén; đồng thời, nghiên cứu nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm, trong đó bao gồm hạ tầng tại cấp tỉnh và một số khu vực trọng điểm có nguy cơ cao.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: TL

Với sự hỗ trợ từ Chính phủ Nhật Bản, dự án dự kiến mang lại lợi ích trực tiếp cho khoảng 15.000 người, gồm các cơ quan và các cán bộ thuộc các cơ quan liên quan trong lĩnh vực dự báo, cảnh báo và quản lý rủi ro thiên tai, người dân, học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý trường học và cán bộ địa phương.

Kết quả, công cụ và bài học từ quá trình triển khai tại Nghệ An sẽ cung cấp cơ sở tham khảo cho các địa phương khác và cho hoạt động ở cấp quốc gia.