Khởi kiện vụ án dân sự công ích đầu tiên trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh

Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công, quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương, VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính đột phá trong công tác năm 2026.

Theo VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh, từ đầu năm đến nay, đơn vị đã tiếp nhận, thụ lý 72 vụ việc dân sự công ích trên nhiều lĩnh vực như đất đai, bảo hiểm xã hội, thuế, đầu tư công, bảo vệ di tích và trật tự quản lý hành chính. Việc chủ động phát hiện, xác minh, xử lý các hành vi xâm phạm lợi ích công được xác định là giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ pháp luật ngay từ giai đoạn đầu, không chờ phát sinh tranh chấp.

Qua công tác kiểm tra, xác minh, VKSND khu vực 1 xác định ông Đ.H.T và bà B.T.H (trú tại phường Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh) đã xây dựng trái phép một công trình tường bao diện tích khoảng 56,7m² trong phạm vi hành lang an toàn đường bộ tại Km115+270 (phải tuyến), đường dẫn cầu Bãi Cháy.

Theo kết quả xác minh, công trình được xây dựng từ tháng 9/2019, đến nay vẫn tồn tại, vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ theo khoản 1 Điều 11 Nghị định số 165/2024/NĐ-CP.

Công trình tường bao trái phép trong phạm vi hành lang an toàn đường bộ tại Km115+270 (phải tuyến), đường dẫn cầu Bãi Cháy.

Quá trình giải quyết vụ việc, VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh đã phối hợp với Ban Điều hành cầu Bãi Cháy, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh và UBND phường Bãi Cháy kiểm tra hiện trạng. Các cơ quan chuyên môn thống nhất xác định công trình nằm trong phạm vi hành lang an toàn đường bộ và thuộc trường hợp phải tháo dỡ theo quy định của pháp luật.

Trên cơ sở đó, VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh đã ban hành quyết định yêu cầu các cá nhân vi phạm tự nguyện tháo dỡ công trình, trả lại mặt bằng. Tuy nhiên, hết thời hạn theo quy định, các cá nhân này không chấp hành yêu cầu của Viện kiểm sát.

Cơ quan chức năng xác minh, kiểm tra hiện trạng nơi xảy ra hành vi vi phạm.

Xác định hành vi vi phạm không chỉ ảnh hưởng đến trật tự quản lý hành lang an toàn đường bộ mà còn xâm phạm lợi ích công, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước tại địa phương, VKSND khu vực 1 – Quảng Ninh đã khởi kiện vụ án dân sự công ích, đề nghị TAND khu vực 1 – Quảng Ninh buộc các bị đơn tháo dỡ toàn bộ công trình xây dựng trái phép, khôi phục hiện trạng ban đầu của khu vực hành lang an toàn đường bộ. Hiện vụ án đã được Tòa án thụ lý giải quyết theo thẩm quyền.

Đây là vụ án dân sự công ích đầu tiên được khởi kiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh kể từ khi Nghị quyết số 205/2025/QH15 được triển khai. Vụ việc được đánh giá có ý nghĩa trong việc cụ thể hóa cơ chế để VKSND chủ động bảo vệ lợi ích công, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm minh, thống nhất.

Bên cạnh ý nghĩa đối với công tác kiểm sát, việc khởi kiện cũng thể hiện vai trò của cơ chế tư pháp trong xử lý các hành vi xâm phạm lợi ích công cộng, tạo tiền đề để tiếp tục phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm trong nhiều lĩnh vực, qua đó bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, cộng đồng và các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.