Khơi nguồn cảm hứng sáng tạo về người lính trong thời đại mới

Năm 2025, Tạp chí Văn nghệ Quân đội đã tổ chức nhiều sự kiện ý nghĩa.

Cuộc thi Thơ và Ký năm 2025-2026 của Tạp chí Văn nghệ Quân đội (Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam) là hoạt động văn học nghệ thuật có ý nghĩa chính trị-xã hội sâu sắc, góp phần khơi dậy cảm hứng sáng tạo, làm phong phú thêm mảng đề tài viết về lực lượng vũ trang và người lính Quân đội nhân dân Việt Nam trong bối cảnh mới.

Những năm gần đây, đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ, thuận lợi đan xen thách thức. Tinh thần đổi mới, sáng tạo, khát vọng xây dựng quê hương giàu mạnh, phồn vinh lan tỏa mạnh mẽ trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Cùng với đó, tình hình thiên tai diễn biến ngày càng bất thường, phức tạp; các vấn đề về an ninh phi truyền thống, bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo tiếp tục đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong bối cảnh ấy, hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ vẫn hiện diện bền bỉ, vững vàng trên mọi tuyến đầu, từ thao trường, trận địa đến vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, từ công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu đến cứu hộ, cứu nạn, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh và tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Thực tiễn sinh động đó đòi hỏi phải có thêm nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật kịp thời, có chất lượng cao, phản ánh chân thực, sâu sắc đời sống, tâm tư, tình cảm và cống hiến thầm lặng của người lính trong thời đại mới.

Bìa Tạp chí Văn nghệ Quân đội số tháng 1/1957.

Theo đánh giá của Ban Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội, mặc dù số lượng tác phẩm thơ và ký gửi về Tạp chí trong những năm qua vẫn được duy trì đều đặn, song các sáng tác thật sự nổi bật, có chiều sâu tư tưởng và giá trị nghệ thuật cao, đặc biệt là các tác phẩm viết trực diện, mới mẻ về lực lượng vũ trang và người lính hôm nay, vẫn còn chưa nhiều. Đây chính là lý do quan trọng để Cuộc thi Thơ và Ký năm 2025-2026 mở ra, hướng tới việc tổ chức một cách bài bản, quy mô và dài hơi.

Cuộc thi được tổ chức nhằm hướng tới nhiều ý nghĩa lớn: thiết thực chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; hướng tới Kỷ niệm 82 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944-22/12/2026); chào mừng 70 năm Tạp chí Văn nghệ Quân đội ra số đầu tiên (1/1957-1/2027).

Thông qua cuộc thi, Ban Tổ chức mong muốn phát hiện, bồi dưỡng và tôn vinh những tác giả mới, tiếng nói sáng tạo có đóng góp tích cực cho nền văn học nước nhà, đặc biệt trong mảng đề tài truyền thống nhưng luôn mang tính thời sự là đề tài người lính và lực lượng vũ trang.

Cuộc thi tiếp tục khẳng định vị thế, uy tín của Tạp chí Văn nghệ Quân đội - thương hiệu văn học gắn bó sâu sắc với hình ảnh người lính, là địa chỉ tin cậy của nhiều thế hệ nhà văn, nhà thơ trong và ngoài quân đội.

Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm (giữa), nguyên Ủy viên Bộ Chính trị; nguyên Trưởng ban Tư tưởng-Văn hóa Trung ương; nguyên Bộ trưởng Bộ Văn hóa-Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chia sẻ đầy xúc động trong sự kiện Đêm thơ của Tạp chí.

Ban Tổ chức khuyến khích mọi khuynh hướng sáng tác, trân trọng phong cách truyền thống của văn học quân đội, đồng thời đặc biệt chú ý đến những tác phẩm có phát hiện mới, cách tiếp cận độc đáo, thể hiện chiều sâu nhân văn và tìm tòi nghệ thuật.

Đối tượng tham gia cuộc thi là tất cả công dân Việt Nam trong và ngoài nước, người Việt Nam ở nước ngoài, không phân biệt độ tuổi, nghề nghiệp. Tác phẩm dự thi phải là sáng tác mới, chưa từng công bố trên bất kỳ phương tiện thông tin đại chúng, ấn phẩm hay nền tảng mạng xã hội nào.

Trong suốt thời gian diễn ra cuộc thi, tác phẩm không được in trong các tuyển tập, tuyển chọn, trừ trường hợp tác giả chủ động xin rút khỏi cuộc thi. Ban Tổ chức không nhận trường ca và thơ trào phúng; đối với thể loại ký (bút ký, phóng sự, ghi chép), dung lượng tối đa không quá 5.000 từ.

Thế hệ những người lính trẻ trong một sự kiện của Tạp chí Văn nghệ Quân đội tổ chức năm 2026.

Các tác phẩm dự thi đáp ứng tiêu chí sẽ được lựa chọn đăng tải trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Văn nghệ Quân đội Online, qua đó góp phần lan tỏa rộng rãi hình ảnh người lính trong đời sống văn học đương đại. Cơ cấu giải thưởng cho mỗi thể loại gồm 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 4 giải Tư, bảo đảm sự ghi nhận xứng đáng đối với những sáng tác có chất lượng.

Theo kế hoạch, lễ phát động Cuộc thi Thơ và Ký năm 2025-2026 dự kiến tổ chức vào tháng 1/2026. Ngay sau lễ phát động, Ban Tổ chức bắt đầu nhận bài dự thi và đăng tải các tác phẩm trên các ấn phẩm của Tạp chí. Thời hạn cuối nhận tác phẩm là ngày 31/12/2026. Lễ tổng kết, trao giải dự kiến diễn ra vào tháng 1/2027, đúng dịp kỷ niệm 70 năm Tạp chí Văn nghệ Quân đội ra số đầu tiên.

Bên cạnh ý nghĩa cuộc thi, sự kiện cũng là dịp để tăng cường mối giao lưu, gắn bó giữa Tạp chí với đông đảo bạn đọc, bạn viết trong và ngoài quân đội; giữa Văn nghệ Quân đội với các địa phương, đơn vị trong cả nước. Qua đó, góp phần xây dựng đời sống văn học nghệ thuật lành mạnh, giàu tính nhân văn, phục vụ đắc lực nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

THỤY PHƯƠNG