Khởi sắc trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số Đồng Nai
Đồng Nai là nơi sinh sống của 37 thành phần dân tộc thiểu số (DTTS) với hơn 421.000 người (chiếm hơn 9% dân số toàn tỉnh) đóng góp vào sự phát triển kinh tế, đa dạng văn hóa của địa phương. Với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương cùng nỗ lực vươn lên, đời sống của bà con người đồng bào DTTS đang từng bước được cải thiện, nâng cao.
Bà con DTTS đã bớt khó khăn
Tỉnh Đồng Nai có 48 xã, 95 thôn, ấp thuộc vùng DTTS và miền núi, 3 xã đặc biệt khó khăn (Phú Văn, Bù Gia Mập, Lộc Phú) và 46 thôn đặc biệt khó khăn. Bà con đồng bào DTTS tập trung đông ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ kháng chiến cũ. Đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn, thu nhập chính từ sản xuất nông nghiệp, canh tác nương rẫy.
Lãnh đạo Phòng An ninh chính trị nội bộ (PA03), Công an tỉnh Đồng Nai tặng quà tết cho gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn tại xã Thọ Sơn ngày 9.2.2026
Hơn 10 năm trước, gia đình bà Thị Dung (sinh năm 1950, người S’tiêng ở thôn 2, xã Thọ Sơn) kinh tế khó khăn, không có đất canh tác. Từ khi có Chương trình 134 của Chính phủ về tới địa phương, bà “vui cái bụng lắm”. Bà cho biết: “Chồng mất sớm, nhà đông con, có 6 đứa. Đứa nào cũng khó khăn. Được cấp đất, cấp nhà, mình không còn sợ cái nắng, cái mưa nữa. Mình ở với thằng con út, nó siêng làm nên mẹ con không còn lo cái đói”. Là hộ gia đình chính sách nên hằng năm, mỗi dịp lễ, tết, gia đình đều nhận được quà tặng, hỗ trợ của chính quyền địa phương, cơ quan đoàn thể nên cuộc sống bớt vất vả hơn nhiều.
Đại diện các gia đình chính sách xã Thọ Sơn vui mừng khi nhận quà tết từ cán bộ, chiến sĩ Phòng PA03, Công an tỉnh Đồng Nai
Còn xã Phước Sơn – địa phương có đông đồng bào Stiêng cư ngụ rất phấn khởi khi được cấp miễn phí 15.000 thẻ BHYT. Ông Điểu Đai (người Stiêng ở thôn 10), chia sẻ: “Từ khi có thẻ BHYT, bà con mình yên tâm hơn nhiều. Trước đây, mỗi khi trong nhà có đứa con, đứa cháu ốm đau phải đi vay tiền, rõ khổ. Giờ thì đỡ lo hơn khi phải đến trạm y tế, bệnh viện khi ốm đau, bệnh tật”.
Lãnh đạo UBND xã Bom Bo trao bò sinh kế cho các hộ đồng bào dân tộc S'tiêng có hoàn cảnh khó khăn
Số liệu của Ban dân tộc HĐND tỉnh Đồng Nai cho thấy, trong năm 2025, Đồng Nai đã hoàn thành vượt tiến độ kế hoạch xóa nhà tạm, nhà dột nát của Chính phủ đề ra. Địa phương có 195 hộ DTTS nghèo, cận nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ 118 căn xây mới, 77 căn sửa chữa và đầu tư 65 công trình thiết yếu cơ sở hạ tầng về đường, điện, trạm y tế, nhà văn hóa, trường học vùng đồng bào DTTS và miền núi; duy tu bảo dưỡng các công trình giao thông nông thôn và nhiều sự hỗ trợ khác. Những hành động thiết thực và nhân văn đang tạo động lực lớn cho bà con vùng đồng bào DTTS vươn lên phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững.
Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa
Đồng Nai có 8 xã biên giới giáp với Vương quốc Campuchia. Toàn vùng biên có khoảng 10.500 học sinh nội trú, bán trú, trong khi số phòng học hiện hữu chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Việc đầu tư xây dựng trường lớp vì thế mang ý nghĩa chiến lược lâu dài. Theo lộ trình đến năm 2027 hoàn thành toàn bộ hệ thống trường lớp tại 8 xã biên giới.
Các đại biểu thực hiện nghi thức động thổ khởi công dự án - Ảnh: Xuân Túc
Mới đây, UBND tỉnh Đồng Nai đã tổ chức khởi công xây dựng Trường Tiểu học Thanh Bình B (xã Thiện Hưng) với khối bán trú hai tầng bằng đầy đủ hệ thống điện, nước, khu sinh hoạt và sân thể thao. Công trình cải thiện điều kiện học tập vừa góp phần giảm tỷ lệ học sinh bỏ học do hoàn cảnh khó khăn. Còn tại xã Đắk Ơ, dự án nâng cấp Trường THCS Đắk Ơ cùng nhiều công trình hạ tầng được triển khai đồng thời. Lãnh đạo nhà trường cho hay, trường học được đầu tư nâng cấp phòng học, phòng chức năng, thư viện, khuôn viên đạt chuẩn, giúp nâng cao chất lượng dạy và học. Đồng thời thể hiện quyết tâm chính trị trong chăm lo dân sinh, gắn phát triển giáo dục với ổn định xã hội và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Cùng với việc quan tâm phát triển giáo dục, tỉnh Đồng Nai chú trọng khôi phục, bảo tồn, phát huy các giá trị lễ hội, tết truyền thống của đồng bào các DTTS. Nổi bật là việc bảo tồn và phát huy giá trị Lễ hội cồng chiêng tại Khu Bảo tồn văn hóa S'tiêng sóc Bom Bo. Lễ hội gắn liền với các dịp mừng lúa mới, các nghi lễ cộng đồng. Đây là dịp đồng bào S'tiêng hòa mình trong âm vang cồng chiêng, tiếng chày giã gạo nuôi quân được tái hiện, thể hiện sự đoàn kết, cảm tạ thần linh và bảo tồn văn hóa truyền thống.
Bà con đồng bào S'tiêng biểu diễn cồng chiêng tại Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng sóc Bom Bo (xã Bom Bo)
Theo anh Điểu Cóc (thành viên đội cồng chiêng), việc kết hợp không gian văn hóa cồng chiêng với các di tích lịch sử kháng chiến đang tạo ra loại hình du lịch cộng đồng, giúp người dân địa phương nâng cao thu nhập và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc S’tiêng bản địa. Qua đó đưa sóc Bom Bo thành điểm đến của du khách trong, ngoài tỉnh và phát triển du lịch bền vững dựa trên văn hóa cội nguồn.
Hằng năm, địa phương tổ chức các lễ hội truyền thống gắn với nét văn hóa đặc trưng của người đồng bào DTTS, như: Lễ SaYangva (cúng Thần Lúa) của dân tộc Chơro; lễ Yang-Koi (Thần Lúa), lễ Yang Bơ Nơm (Thần Rừng) của dân tộc Mạ; tết ChôlChnămThmây, lễ Sen đolta, Oóc-Om-Boc của dân tộc Khmer; Lễ Ramadan, Maji của người Chăm, lễ hội xuống đồng của dân tộc Tày, Mường. Đồng thời, tỉnh Đồng Nai chủ trương khôi phục các hội thi, hội diễn truyền thống, tiếp tục ưu tiên đưa các hoạt động văn hóa về cơ sở phục vụ người dân các xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, vùng đồng bào DTTS.
