Không cần visa, công dân có thể dùng loại giấy tờ này để xuất nhập cảnh?

Giấy tờ nào có thể thay thế được visa khi xuất nhập cảnh?

Theo các hiệp ước quốc tế và Luật Căn cước 2023, một trong những giấy tờ có thể thay thế hộ chiếu hộ chiếu (passport) khi xuất nhập cảnh là thẻ APEC (thẻ ABTC, thẻ đi lại của doanh nhân APEC).

Đây là một loại "giấy thông hành đặc biệt" dành cho doanh nhân và cán bộ do cơ quan có thẩm quyền của nền kinh tế thành viên APEC cấp cho doanh nhân của mình sau khi nhận được sự đồng ý, cho phép nhập cảnh từ các nền kinh tế khác.

Nếu là doanh nhân và thường xuyên đi lại trong khối APEC thì có thể sử dụng thẻ ABTC thay hộ chiếu khi xuất nhập cảnh.

Thẻ ABTC được dùng thay thế thị thực (visa) và khi xuất nhập cảnh chỉ cần trình thẻ này kèm theo hộ chiếu (hoặc đôi khi thẻ này được tích hợp số định danh để kiểm tra nhanh).

Sử dụng thẻ ABTC, hành khách sẽ có lối đi riêng tại sân bay, không cần xếp hàng chờ đợi lâu.

Theo ghi nhận, thẻ ABTC cho phép doanh nhân Việt Nam miễn visa, nhập cảnh không giới hạn số lần và lưu trú từ 60-90 ngày tại 19 nền kinh tế thành viên APEC: Úc, Brunei, Chile, Trung Quốc, Hồng Kông, Indonesia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mexico, Malaysia, New Zealand, Papua New Guinea, Peru, Philippines, Nga, Singapore, Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam.

Sử dụng thẻ APEC, hành khách sẽ có lối đi riêng tại sân bay, không cần xếp hàng chờ đợi lâu khi xuất nhập cảnh. Ảnh minh họa: TL

Thẻ APEC chứa những thông tin gì?

Theo Quyết định 28/2026/QĐ-TTg, thẻ APEC chứa những thông tin sau:

- Ảnh chân dung, họ, chữ đệm và tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, quốc tịch, số thẻ, ngày hết hạn thẻ, chữ ký, số hộ chiếu của người được cấp thẻ, thông tin các nền kinh tế thành viên APEC đồng ý cho nhập cảnh.

- Thông tin ghi trên thẻ ABTC phải phù hợp với thông tin của hộ chiếu đang sử dụng.

Quy định về thời hạn của thẻ ABTC cấp cho doanh nhân Việt Nam

Thời hạn của thẻ ABTC cấp cho doanh nhân Việt Nam được quy định rõ tại Điều 5 Quyết định 28/2026/QĐ-TTg. Cụ thể:

Thẻ ABTC có giá trị sử dụng không quá 05 năm kể từ ngày được hệ thống các nền kinh tế thành viên APEC chấp thuận, không quá thời hạn của hộ chiếu và không được gia hạn.

Doanh nhân Việt Nam có trách nhiệm gì khi sử dụng thẻ APEC?

Cũng theo Quyết định 28/2026/QĐ-TTg, doanh nhân Việt Nam được cấp thẻ ABTC có trách nhiệm sau:

- Sử dụng thẻ trong việc đi lại để thực hiện các hoạt động của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoặc tham dự các hội nghị, hội thảo, cuộc họp tại các nền kinh tế thành viên APEC;

- Giữ gìn và bảo quản thẻ; không được tự ý tẩy, xóa, sửa chữa hoặc làm sai lệch hình thức, thông tin ghi trên thẻ; không được dùng thẻ vào việc vi phạm pháp luật;

- Tôn trọng và tuân thủ các quy định của pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú và các quy định khác liên quan đến hoạt động của doanh nhân tại các nền kinh tế thành viên APEC;

- Trường hợp không còn giữ chức vụ trong văn bản đồng ý cho phép sử dụng thẻ ABTC nêu tại Điều 9 Quyết định này, doanh nhân phải có trách nhiệm nộp lại thẻ ABTC cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày không còn giữ chức vụ.

- Doanh nhân nước ngoài sử dụng thẻ ABTC phải tuân thủ quy định của pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.

Quy trình kiểm soát xuất nhập cảnh đối với doanh nhân mang thẻ ABTC

- Thẻ ABTC có giá trị nhập cảnh, xuất cảnh các nền kinh tế thành viên APEC ghi trên thẻ. Mỗi lần nhập cảnh, người mang thẻ ABTC được các nền kinh tế thành viên cấp chứng nhận tạm trú theo thời hạn quy định của các nền kinh tế thành viên đó.

- Doanh nhân Việt Nam và doanh nhân nước ngoài mang thẻ ABTC có trách nhiệm xuất trình thẻ ABTC và hộ chiếu hợp lệ cho người làm nhiệm vụ kiểm soát xuất nhập cảnh khi xuất cảnh, nhập cảnh tại cửa khẩu của các nền kinh tế thành viên APEC.

- Doanh nhân mang thẻ ABTC được ưu tiên làm thủ tục xuất nhập cảnh tại khu vực dành riêng ở cửa khẩu của các nền kinh tế thành viên APEC.

Đáp ứng điều kiện gì mới được cấp thẻ APEC?

Điều kiện được xem xét cấp thẻ ABTC được quy định rõ tại Điều 8 Quyết định 28/2026/QĐ-TTg. Cụ thể:

1. Điều kiện đối với cơ quan, tổ chức nơi doanh nhân đang làm việc:

Có nhu cầu cử doanh nhân đi lại ngắn hạn tới các nền kinh tế thành viên APEC để thực hiện các hoạt động của cơ quan, tổ chức hoặc tham dự các hội nghị, hội thảo, cuộc họp.

2. Điều kiện đối với doanh nghiệp nơi doanh nhân đang làm việc:

- Doanh nghiệp có thời gian hoạt động liên tục từ 24 tháng trở lên tính đến thời điểm đề nghị cho phép sử dụng thẻ ABTC, chấp hành đúng quy định của pháp luật về thương mại, thuế, hải quan, lao động, bảo hiểm xã hội và các quy định pháp luật khác tại thời điểm đề nghị cấp thẻ ABTC;

- Có nhu cầu cử doanh nhân đi lại ngắn hạn đến các nền kinh tế thành viên APEC để thực hiện các hoạt động của doanh nghiệp.

3. Điều kiện đối với doanh nhân đề nghị cấp thẻ ABTC:

- Từ đủ 18 tuổi trở lên, có đủ năng lực hành vi dân sự; có đăng ký thường trú tại Việt Nam trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 9 Quyết định này;

- Đang làm việc tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đề nghị từ 12 tháng trở lên tính đến thời điểm đề nghị cho phép sử dụng thẻ ABTC;

- Đóng bảo hiểm xã hội tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đề nghị theo chức vụ đề nghị cấp thẻ ABTC từ 06 tháng trở lên, trừ những đối tượng không thuộc diện phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội;

- Không thuộc các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh theo quy định tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.