Không chấp hành hiệu lệnh của CSGT: Tự mình biến vi phạm hành chính thành tội phạm hình sự

Như báo Tiền Phong đưa tin, những ngày qua liên tiếp xảy ra các vụ việc chống đối, thậm chí gây thương tích cho CSGT. Trong đó, vụ việc nghiêm trọng nhất xảy ra tại Tuyên Quang khi một đối tượng được yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn đã kéo cửa kính ôtô để kẹp tay một cán bộ CSGT khiến cán bộ này phải đu bám suốt 500 m rồi ngã ra đường, chấn thương ở chân. Đối tượng này sau đó đã bị khởi tố, bắt tạm giam. Tại Phú Thọ, một đối tượng khác khi bị dừng xe kiểm tra đã vứt một túi đựng pháo nổ rồi lao thẳng vào tổ tuần tra khiến một chiến sĩ bị thương.

Dưới góc độ pháp lý, TS, LS Đặng Văn Cường - Trưởng văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư Hà Nội nhận định, CSGT đang thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, kiểm tra nồng độ cồn là người thi hành công vụ. Mọi công dân có nghĩa vụ chấp hành hiệu lệnh dừng xe và yêu cầu kiểm tra theo quy định.

Hiện trường CSGT bị kéo theo xe ở Tuyên Quang.

Theo LS Cường, hành vi của tài xế có dấu hiệu của tội “Chống người thi hành công vụ” theo Điều 330 Bộ luật Hình sự. Điều luật quy định, người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ thì có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm; trường hợp có tình tiết tăng nặng có thể bị phạt tù từ 2 đến 7 năm.

Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng văn phòng Luật sư Chính Pháp.

Đáng chú ý, trong tình huống kéo lê CSGT hàng trăm mét ở Tuyên Quang, nếu cơ quan điều tra xác định hành vi có khả năng gây nguy hiểm đến tính mạng nạn nhân, có thể xem xét xử lý về tội “Giết người” theo Điều 123 Bộ luật Hình sự, với tình tiết định khung là giết người đang thi hành công vụ, căn cứ theo hướng dẫn tại Án lệ số 18/2018/AL.

“Trong trường hợp này, người lái xe này là người đã thành niên, hoàn toàn có khả năng nhận thức điều khiển hành vi của mình. Dù biết rõ người đưa ra yêu cầu là CSGT đang thực hiện nhiệm vụ nhưng không chấp hành, thậm chí còn kéo kính lên rồi cho xe tiếp tục di chuyển khiến CSGT không thoát ra được phải bị kéo lê một đoạn đường rất dài. Tình huống này hoàn toàn có thể dẫn đến chấn thương, gãy tay, thậm chí còn có thể thiệt mạng CSGT. Việc này cơ quan điều tra sẽ vào cuộc xác minh làm rõ sự việc đã đến mức xử lý về tội giết người hay chưa, nếu chưa đủ căn cứ áp dụng án lệ để xử lý về tội giết người thì sẽ xử lý về tội chống người thi hành công vụ”, TS Đặng Văn Cường phân tích.

Cũng theo TS Đặng Văn Cường, việc định tội danh sẽ phụ thuộc vào tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, khả năng dẫn đến hậu quả chết người và các chứng cứ thu thập được trong quá trình điều tra. Nếu có căn cứ cho thấy hành vi có thể dẫn đến chết người nhưng hậu quả không xảy ra do may mắn, vẫn có thể xem xét xử lý về tội giết người. Trường hợp chưa đủ yếu tố cấu thành tội giết người thì sẽ xử lý về tội chống người thi hành công vụ theo Điều 330 Bộ luật Hình sự.

Đối với hành vi vi phạm nồng độ cồn, đây là hành vi vi phạm hành chính. Theo điểm a khoản 9 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, trường hợp nồng độ cồn vượt quá 0,25 mg đến 0,4 mg/1 lít khí thở sẽ bị phạt tiền từ 18 đến 20 triệu đồng và bị trừ điểm giấy phép lái xe.

Như vậy, nếu người vi phạm chấp hành kiểm tra thì chỉ bị xử phạt hành chính 20 triệu đồng và trừ điểm giấy phép lái xe. Tuy nhiên, trong trường hợp này, ngoài việc bị xử phạt hành chính về nồng độ cồn, người điều khiển phương tiện còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với hình phạt tới 3 năm tù về hành vi chống người thi hành công vụ và bị tịch thu phương tiện xe ô tô do được xác định là công cụ phương tiện phạm tội. Cơ quan điều tra có thể áp dụng biện pháp tạm giữ hình sự để phục vụ công tác điều tra; phương tiện là công cụ phạm tội cũng có thể bị xem xét tịch thu theo quy định pháp luật.

“Đây là cái giá phải trả rất lớn đối với hành vi coi thường pháp luật và là bài học cho nhiều người trong việc chấp hành luật lệ an toàn giao thông. Những vụ việc như thế này cần phải xử lý nghiêm và công khai kết quả giải quyết trước công luận để tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao trình độ nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của công dân, bảo vệ người thi hành công vụ và tránh những vụ việc tương tự có thể xảy ra”, TS Đặng Văn Cường nêu quan điểm.

Phú Nguyễn