Không có quỹ chung, hoạt động lớp vẫn có thể phong phú, ý nghĩa

Học sinh Trường Tiểu học Phố Hiến (Hưng Yên).

Trả lại đúng vai trò của Ban đại diện cha mẹ học sinh

Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT ngày 28/9/2026 ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh. Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2026.

Một trong những nội dung được quan tâm là quy định không tổ chức thu, quản lý quỹ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Cô Phạm Thị Thanh Hà, giáo viên Trường Tiểu học Phố Hiến (phường Phố Hiến, Hưng Yên) cho rằng, việc dừng tổ chức thu và quản lý quỹ hoạt động giúp Ban đại diện cha mẹ học sinh trở về đúng với vai trò vốn có: nhịp cầu nối đồng hành, chia sẻ và giáo dục giữa gia đình và nhà trường.

Khi không còn quỹ chung do Ban đại diện tổ chức thu và quản lý, mối quan hệ giữa giáo viên với phụ huynh cũng có điều kiện trở nên nhẹ nhàng hơn. Giáo viên không phải đứng ra vận động, thu tiền; phụ huynh không còn cảm giác phải tham gia những khoản đóng góp được đặt dưới danh nghĩa tự nguyện.

Điều quan trọng, theo cô Phạm Thị Thanh Hà, là cần thay đổi quan niệm về giá trị của các hoạt động tập thể. Một hoạt động ý nghĩa không nhất thiết phải được tổ chức với kinh phí lớn hay hình thức cầu kỳ. Giá trị cốt lõi nằm ở trải nghiệm, sự tham gia và những điều học sinh nhận được. Đây cũng là dịp để nhà trường, giáo viên và phụ huynh đưa các hoạt động về gần hơn với mục tiêu giáo dục, hướng đến sự giản dị nhưng thiết thực.

Khi không còn nguồn quỹ chung, việc tổ chức hoạt động tập thể cần được tính toán phù hợp với điều kiện thực tế, tránh để chi phí trở thành rào cản đối với học sinh.

Đa dạng hình thức đồng hành, bảo đảm quyền tham gia của học sinh

Chia sẻ giải pháp, theo cô Phạm Thị Thanh Hà, cần mở rộng cách hiểu về sự đóng góp. Phụ huynh có thể đồng hành bằng thời gian, công sức, kỹ năng hoặc những vật dụng phù hợp, thay vì chỉ đóng góp tiền. Người có khả năng vẽ có thể hỗ trợ trang trí không gian lớp học; người biết chụp ảnh có thể ghi lại hoạt động của học sinh; phụ huynh có thời gian có thể hỗ trợ giáo viên quản lý, bảo đảm an toàn cho các em trong một số hoạt động. Những sản phẩm sẵn có, phù hợp với mục đích giáo dục cũng có thể được chia sẻ để phục vụ sinh hoạt chung.

Cách làm này giúp huy động nguồn lực từ chính khả năng và điều kiện của mỗi gia đình, đồng thời tạo cơ hội để phụ huynh tham gia sâu hơn vào các hoạt động của lớp. Tuy nhiên, sự đóng góp cần xuất phát từ tinh thần tự nguyện thực chất, không quy đổi thành tiền, không đặt ra định mức hay mức đóng góp gợi ý và không tạo áp lực so sánh giữa các gia đình.

Một giải pháp khác được cô Hà chia sẻ là xây dựng các góc tài nguyên dùng chung trong lớp học. Tủ sách, đồ dùng trải nghiệm, dụng cụ tạo hình, trang phục biểu diễn hoặc những vật dụng còn sử dụng tốt có thể được phụ huynh và học sinh chia sẻ, cho mượn hoặc để lại cho các khóa sau. Thay vì mỗi hoạt động đều phải mua sắm mới, việc tận dụng nguồn lực sẵn có vừa tiết kiệm, vừa giáo dục học sinh ý thức giữ gìn, sử dụng và chia sẻ đồ dùng.

Với những hoạt động phát sinh chi phí nhỏ, giáo viên và phụ huynh cần cân nhắc quy mô, lựa chọn phương án phù hợp, ưu tiên vật liệu sẵn có và không đặt ra yêu cầu đóng góp đối với từng học sinh. Trường hợp cần hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, có thể kết nối những cá nhân, tổ chức có thiện chí giúp đỡ trên cơ sở tự nguyện, bảo đảm sự tế nhị, không công khai hoàn cảnh riêng của các em trước tập thể. Việc hỗ trợ cần hướng đến mục tiêu để học sinh được tham gia đầy đủ, không tạo cảm giác mặc cảm hay phân biệt.

Cô Hà cũng đề xuất phát huy vai trò chủ thể của học sinh trong tổ chức hoạt động tập thể. Các em có thể cùng xây dựng những kế hoạch nhỏ phù hợp với lứa tuổi, như thu gom giấy vụn, vỏ chai nhựa để tái chế hoặc thực hiện các hoạt động trải nghiệm gắn với bảo vệ môi trường. Qua đó, học sinh được rèn luyện tinh thần trách nhiệm, ý thức tiết kiệm và sự sẻ chia.

Tuy nhiên, những hoạt động này cần được tổ chức phù hợp với quy định của nhà trường, bảo đảm an toàn và không biến thành hình thức huy động đóng góp bắt buộc. Mục tiêu không phải tạo ra một khoản quỹ thay thế quỹ phụ huynh, mà là giúp học sinh hiểu giá trị của lao động, biết chung tay xây dựng hoạt động tập thể bằng những việc làm vừa sức.