Không còn bắt buộc dự giờ theo định mức, giáo viên chủ nhiệm được quyền dự giờ lớp mình quản lý

Giáo viên chủ nhiệm và học trò trường Trung học phổ thông Hậu Nghĩa - Tây Ninh. Ảnh: Trần Văn Tâm

Các cơ sở giáo dục trước đây thường quy định số tiết định mức mà giáo viên phải dự giờ. Chẳng hạn, mỗi giáo viên dự 2 tiết/tháng, 18 tiết/năm mà không giảm trừ đối với tháng nghỉ lễ, Tết hay tháng cuối năm học. 

Do đó, thường xảy ra tình trạng giáo viên vào lớp chủ yếu chỉ ngồi ghi chép để làm minh chứng. Thậm chí, có giáo viên còn trao đổi kế hoạch bài dạy (giáo án) để ghi chép nhằm đối phó khi kiểm tra. Điều này chỉ mang tính hình thức, lãng phí thời gian, gây ra tâm lý mệt mỏi và không giúp nâng cao nghiệp vụ sư phạm.

Để chấm dứt tình trạng này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT quy định Điều lệ trường phổ thông các cấp vào ngày 24/3/2026, có hiệu lực từ ngày 10/5/2026. Có thể thấy, văn bản này đã tạo bước đệm chuẩn bị từ rất sớm cho năm học mới này. 

Theo đó, tại Khoản 2 Điều 21 của Thông tư, hồ sơ của giáo viên chỉ còn Kế hoạch bài dạy; đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp thì có thêm Sổ chủ nhiệm; Tổng phụ trách Đội thì có Sổ công tác Đội. Như vậy, việc không còn Sổ dự giờ đồng nghĩa với việc chấm dứt quy định bắt buộc giáo viên đi dự giờ cho đủ định mức.

Tuy nhiên, sự thay đổi này không có nghĩa là giáo viên mất cơ hội học tập từ đồng nghiệp. Ngược lại, hoạt động này được chuyển mục đích từ thanh tra, đánh giá xếp loại giáo viên sang sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học. 

Khi tổ/nhóm bộ môn cần nghiên cứu một nội dung khó, thử nghiệm một phương pháp mới, ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo vào dạy học, hoặc rèn kỹ năng tranh biện,… thì cả tổ/nhóm sẽ lên kế hoạch, phân công soạn giảng, phản biện góp ý kế hoạch bài dạy, tiến hành dự giờ và phân tích hoạt động học của học sinh. 

Như vậy, hoạt động dự giờ vẫn diễn ra nhưng có chiều sâu chuyên môn. Vì kế hoạch bài dạy là sản phẩm chung của tổ/nhóm đã thống nhất, do một giáo viên đại diện dạy thực nghiệm, nên trọng tâm không còn là đánh giá người dạy mà chuyển sang phân tích mức độ tiếp thu của người học. Dự giờ theo hướng nghiên cứu bài học thực chất là không gian để phát triển chuyên môn, thoát khỏi sự nể nang hay hình thức.

Giáo viên chủ nhiệm được dự giờ lớp mình phụ trách nhằm phối hợp giáo dục học sinh

Tại Điểm b Khoản 3 Điều 26 Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT, quyền của giáo viên chủ nhiệm được quy định rõ: "Được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớp do mình làm chủ nhiệm". Tại sao giáo viên chủ nhiệm lại cần quyền này?

Trong thực tế, có nhiều trường hợp học sinh rất ngoan trong tiết sinh hoạt lớp nhưng lại thiếu nghiêm túc ở các tiết học khác. Khi giáo viên bộ môn phản ánh nhiều lần, đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải trực tiếp dự giờ để nắm tình hình. Giáo viên chủ nhiệm là người chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng và nền nếp của lớp. 

Vì vậy, quy định này tạo cơ sở pháp lý để họ trực tiếp đồng hành cùng giáo viên bộ môn nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, thay vì chỉ lắng nghe báo cáo một chiều. Từ việc tự mình quan sát thái độ học tập của học sinh, giáo viên chủ nhiệm sẽ tìm hiểu nguyên nhân và có biện pháp giáo dục kịp thời.

Ngược lại, nếu lớp duy trì nền nếp học tập tốt, thì giáo viên chủ nhiệm không cần mất thời gian dự giờ. Quy định này cho phép giáo viên chủ nhiệm vào lớp chủ nhiệm mà không làm phát sinh thêm sổ sách hay áp lực chỉ tiêu. Hơn nữa, mục đích dự giờ này là phối hợp quản lý và giáo dục học sinh, chứ không mang tính chất đánh giá chuyên môn đồng nghiệp.

Có thể hiểu, đây là cách quản lý dựa trên hiệu quả công việc thực tế, giải phóng giáo viên khỏi những thủ tục hành chính rườm rà để tập trung vào chuyên môn. Tuy vậy, các cơ sở giáo dục cũng không được phép lợi dụng điểm mới này để áp đặt chỉ tiêu số tiết dự giờ đối với giáo viên chủ nhiệm. Việc có dự giờ các tiết học của lớp mình hay không là do giáo viên chủ nhiệm tự quyết định khi thấy thực sự cần thiết.