Không còn bị Hungary phản đối, khoản vay 90 tỷ Euro từ EU sẽ sớm tới tay Ukraine

Các quốc gia thành viên EU ngày 22/4 đã đạt được thỏa thuận về việc giải ngân khoản vay khẩn cấp trị giá 90 tỷ Euro (106 tỷ USD) cho Ukraine và một gói trừng phạt mới chống lại Nga sau khi Hungary rút lại sự phản đối của mình.

Đại diện của Cộng hòa Síp, quốc gia đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng châu Âu, cho biết các Đại sứ EU đã đồng ý khởi động "các thủ tục bằng văn bản" để hoàn tất bước phê duyệt cuối cùng, với việc ký kết chính thức cả 2 biện pháp dự kiến diễn ra vào chiều 23/4 (giờ địa phương).

Mặc dù về lý thuyết Hungary vẫn có thể phản đối trong các bước cuối cùng, nhưng cả khoản vay 90 tỷ Euro và các biện pháp mới chống lại Nga rất có thể sẽ được phê duyệt nhanh chóng. Điều đó có nghĩa là tiền có thể sớm được chuyển tới tay Ukraine, tờ New York Times cho biết.

Theo The Guardian, khoản vay 90 tỷ Euro này vốn đã được EU lên kế hoạch từ cuối năm 2025, dự kiến chia làm 2 đợt bằng nhau (mỗi đợt 45 tỷ Euro) cho năm 2026 và năm 2027.

Tuy nhiên, gói hỗ trợ đã bị đình trệ trong nhiều tháng qua do sự phản đối từ Hungary dưới thời ông Viktor Orban xung quanh tranh chấp về đường ống Druzhba vận chuyển dầu Nga qua Ukraine tới Hungary và Slovakia.

Ông Viktor Orban và ông Volodymyr Zelensky tại Kiev, Ukraine, năm 2024. Ảnh: Getty

Ông Orban, người đã thua đối thủ trung hữu, ông Peter Magyar, trong cuộc bầu cử ngày 12/4, cáo buộc Ukraine cố tình trì hoãn việc sửa chữa đường ống.

Kiev cho biết đường ống dẫn dầu, có công suất 1,2-1,4 triệu thùng/ngày, đã bị hư hại nặng do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV/drone) và đang được sửa chữa nhanh nhất có thể.

Công ty dầu khí MOL của Hungary cho biết vào đầu ngày 22/4 rằng họ đã được nhà điều hành đường ống Druzhba của Ukraine thông báo rằng dầu thô đang được vận chuyển qua đường ống từ Belarus và "dự kiến sẽ đến Hungary và Slovakia chậm nhất là vào ngày mai".

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hoan nghênh tin tức này là "tín hiệu đúng đắn trong hoàn cảnh hiện tại", đồng thời nói thêm rằng cả "sự hỗ trợ cho Ukraine và áp lực lên Nga" đều cần thiết để buộc Moscow chấm dứt giao tranh.

Ông Zelensky cho biết Ukraine đang thực hiện các nghĩa vụ của mình trong quan hệ với EU, bao gồm cả đường ống Druzhba, và điều quan trọng hiện nay là gói hỗ trợ của châu Âu "phải được triển khai nhanh chóng".

Theo Bộ trưởng Ngoại giao Litva Kestutis Budrys, khả năng Ukraine có thể nhận được khoản giải ngân đầu tiên từ EU ngay vào tháng tới.

Các quan chức châu Âu đã tìm cách để duy trì nguồn tài chính cho Kiev trong thời gian khoản vay bị đình trệ, nhưng chỉ có khoản tiền này mới có thể cung cấp hỗ trợ tài chính đáng kể cho Ukraine.

Ukraine sẽ chỉ phải trả lại khoản vay không lãi suất này nếu Nga trả bồi thường chiến phí. Kiev cần tiền để mua hệ thống phòng không và trang thiết bị quân sự, và nguồn tài chính hiện có của họ đang nhanh chóng cạn kiệt.

Khoản vay này sẽ không gây tốn kém gì cho Hungary, cũng như cho Cộng hòa Séc và Slovakia, những nước đã từ chối đóng góp vào việc trả nợ như một điều kiện để khoản vay được thông qua. Khoản vay được bảo đảm bởi ngân sách chung của EU.

Ông Peter Magyar, lãnh đạo Đảng Tisza và Thủ tướng tương lai của Hungary. Ảnh: Getty

Tại Hungary, ngoài việc ra tín hiệu sẽ bỏ chặn khoản vay, ông Magyar đã tỏ ra thân thiện hơn với EU so với ông Orban.

Nhưng vẫn chưa rõ ông Magyar sẽ thay đổi cách tiếp cận rộng hơn của Hungary đối với Ukraine đến mức nào.

Nhà lãnh đạo tương lai của Hungary đã không trực tiếp ủng hộ việc viện trợ tài chính thêm cho Kiev, và vị chính trị gia trung hữu cũng đã nói rõ rằng ông phản đối việc đẩy nhanh tiến độ gia nhập EU của Ukraine.

Về việc gia tăng áp lực lên Nga, theo dự thảo, gói trừng phạt thứ 20 của EU đối với Moscow bao gồm các hạn chế hàng hải và năng lượng hơn nữa nhằm hạn chế khả năng xuất khẩu dầu của Nga, cũng như siết chặt lĩnh vực tài chính và cấm vận thương mại và công nghiệp.

Hơn 40 tàu nữa bị nghi thuộc "hạm đội bóng tối" sẽ được thêm vào danh sách 600 tàu bị cấm vào các cảng của EU, và lệnh cấm toàn diện sẽ được áp dụng đối với các dịch vụ hàng hải như bảo hiểm, môi giới và quản lý kỹ thuật liên quan đến vận chuyển dầu Nga.

Khoảng 120 cá nhân và tổ chức, bao gồm 20 ngân hàng khu vực của Nga, đã được thêm vào danh sách trừng phạt, với các lệnh cấm đi lại và giao dịch, cùng việc đóng băng tài sản nhằm gây khó khăn cho việc thanh toán trong nước và xuyên biên giới đối với các doanh nghiệp Nga.

Các nền tảng tiền điện tử và tài sản kỹ thuật số cũng sẽ là mục tiêu, cũng như các ngân hàng nước thứ ba tạo điều kiện thuận lợi cho việc buôn bán hàng hóa quân sự bị hạn chế, và khoảng 930 triệu Euro hàng hóa đã được thêm vào danh sách cấm nhập khẩu và xuất khẩu.

Minh Đức (Theo NY Times, The Guardian)