Không đạt yêu cầu tối thiểu, trường học chưa được công nhận triển khai tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 94/2026/TT-BGDĐT (gọi tắt là Thông tư 94), quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và việc đánh giá mức độ triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”. Thông tư có hiệu lực từ ngày 19/12/2026.

Đề án được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025, hướng tới mở rộng việc sử dụng tiếng Anh từ môn học này sang hoạt động dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục khác, từng bước hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh thường xuyên trong nhà trường.

Thông tư 94 cụ thể hóa cách đánh giá, giúp các cơ sở giáo dục xác định mức độ triển khai, nhận diện những nội dung còn thiếu và xây dựng kế hoạch cải thiện phù hợp với điều kiện thực tế.

Ba mức độ triển khai, trường nhiều điểm trường phải đạt tỷ lệ tối thiểu

Thông tư quy định bộ tiêu chuẩn, tiêu chí riêng cho năm nhóm cơ sở giáo dục: mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và đại học.

Mức độ triển khai được chia thành ba cấp. Muốn đạt Mức độ 2, cơ sở giáo dục phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Mức độ 1 và các tiêu chí bổ sung ở Mức độ 2. Tương tự, để đạt Mức độ 3, trường phải hoàn thành yêu cầu của hai mức trước và các tiêu chí bổ sung ở mức cao nhất. Nếu chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu Mức độ 1, cơ sở giáo dục chưa được xác định mức độ triển khai.

Với trường có phân hiệu hoặc điểm trường, mỗi đơn vị được tính là một đơn vị triển khai Đề án. Mức độ chung của nhà trường được xác định trên cơ sở tổng hợp kết quả của từng đơn vị.

Đáng chú ý, trường có từ ba đơn vị trở lên phải có ít nhất 65% tổng số đơn vị đạt mức độ tương ứng trở lên. Trường có dưới ba đơn vị thì tất cả phải đạt mức độ tương ứng trở lên.

Trường được tự công nhận mức cao hơn, không phải chờ hết giai đoạn

Theo Thông tư 94, người đứng đầu cơ sở giáo dục thành lập Hội đồng tự đánh giá. Nhà trường có trách nhiệm thu thập, cập nhật, phân tích thông tin, dữ liệu và minh chứng; đối chiếu thực trạng với các tiêu chuẩn, tiêu chí để xác định mức độ đáp ứng.

Nếu kết quả cho thấy cơ sở đáp ứng đầy đủ yêu cầu của mức tương ứng, người đứng đầu được quyết định tự công nhận mức độ triển khai và chịu trách nhiệm về quyết định này.

Một điểm đáng chú ý là trường có thể tự công nhận mức độ cao hơn ngay khi đáp ứng đủ tiêu chí, không phải chờ đến khi kết thúc giai đoạn hoặc mốc rà soát của Đề án. Kết quả phải được cập nhật trên hệ thống thông tin quản lý giáo dục và công khai theo quy định.

Việc đánh giá được thực hiện theo chu kỳ, gắn với hoạt động quản trị và chuyên môn. Hằng năm, nhà trường rà soát, cập nhật dữ liệu, tiến độ và những nội dung cần cải thiện. Tuy nhiên, việc rà soát này không đồng nghĩa phải làm lại toàn bộ quy trình tự đánh giá.

Giáo viên không bị dùng kết quả triển khai để xếp loại, bổ nhiệm

Thông tư yêu cầu kết quả tự đánh giá phải dựa trên thông tin xác thực, có thể kiểm chứng và phản ánh đúng thực trạng. Dữ liệu, hồ sơ đã được lưu trữ trên cơ sở dữ liệu ngành hoặc hệ thống quản lý của cơ sở giáo dục được khai thác, sử dụng chung, không phải cung cấp lại. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng nhà trường phải chuẩn bị trùng lặp hồ sơ.

Đặc biệt, kết quả tự đánh giá, tự công nhận, kiểm tra và điều chỉnh mức độ triển khai Đề án không được sử dụng để xếp hạng, xếp loại hoặc làm căn cứ trực tiếp đánh giá thi đua đối với cơ sở giáo dục.

Đối với nhà giáo, kết quả này cũng không được dùng làm căn cứ trực tiếp để đánh giá, xếp loại, bổ nhiệm, tuyển dụng hoặc xác định chế độ, chính sách, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Cùng với đó, cơ sở giáo dục có trách nhiệm bảo đảm điều kiện làm việc, chế độ và chính sách theo quy định đối với nhà giáo tham gia dạy song ngữ hoặc sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy.

Kinh phí bồi dưỡng, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho giáo viên phải được cơ sở giáo dục bảo đảm trong trường hợp việc bồi dưỡng là yêu cầu bắt buộc của đơn vị và thuộc trách nhiệm chi trả theo quy định pháp luật.

Căn cứ kết quả đánh giá, nhà trường xác định những nội dung còn thiếu, điều chỉnh nhiệm vụ và đưa giải pháp vào kế hoạch năm học hoặc kế hoạch phát triển cơ sở giáo dục. Các giải pháp có thể tập trung vào bồi dưỡng giáo viên, phát triển học liệu, đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức hoạt động giao tiếp bằng tiếng Anh và đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị.