Không để bị động trước các sự cố an ninh hàng không

Phiên họp thứ nhất của Ủy ban quốc gia về an ninh hàng không và tạo thuận lợi hàng không diễn ra chiều ngày 20/10. Ảnh: chinhphu.vn

Phiên họp tập trung đánh giá công tác bảo đảm an ninh hàng không trong 9 tháng đầu năm 2026, thống nhất phương thức hoạt động của Ủy ban và xác định nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Phó Thủ tướng nhận định, nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa tiếp tục tăng, trong khi tình hình quốc tế và sự phát triển công nghệ làm xuất hiện những nguy cơ an ninh mới, nhất là từ thiết bị bay không người lái (UAV). Vì vậy, bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn và tạo thuận lợi cho hoạt động hàng không là hai nhiệm vụ cần thực hiện đồng thời.

Xử lý 270 vụ việc tại 22 cảng hàng không trong 9 tháng

Báo cáo tại phiên họp, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an, Phó Chủ tịch Ủy ban, cho biết tình hình an ninh hàng không trong 9 tháng đầu năm 2026 cơ bản được bảo đảm, hoạt động khai thác ổn định.

Công tác hoàn thiện thể chế ghi nhận kết quả với việc Chính phủ ban hành Nghị định số 215/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 về an ninh hàng không.

Trong 9 tháng, các lực lượng chức năng đã phối hợp xử lý, bàn giao cơ quan có thẩm quyền giải quyết 270 vụ việc tại 22 cảng hàng không, liên quan đến ma túy, hàng cấm, buôn lậu, giấy tờ giả và xâm nhập trái phép khu vực hạn chế, khu bay.

Tình trạng UAV và các phương tiện bay khác xâm nhập khu vực cấm bay, hạn chế bay tại một số sân bay diễn biến phức tạp. Các vụ việc tại khu vực Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng và một số sân bay khác đã ảnh hưởng đến hoạt động bay.

Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an báo cáo tại phiên họp. Ảnh: chinhphu.vn

Bộ Công an đã phối hợp với Bộ Quốc phòng, cơ quan quản lý hàng không và chính quyền địa phương tăng cường phát hiện, xử lý vi phạm. Tuy nhiên, việc xác định người điều khiển UAV và xử lý tình huống vẫn gặp khó khăn do những hạn chế về cơ chế phối hợp, phân định trách nhiệm và trang thiết bị chuyên dụng.

Về triển khai Đề án nâng cao năng lực cảng hàng không bảo đảm an ninh, thông minh, thân thiện trong tình hình mới theo Quyết định số 1066/QĐ-TTg ngày 15/6/2026, đến hết tháng 9/2026, có 20/23 cảng hàng không áp dụng các giải pháp công nghệ phục vụ làm thủ tục và kiểm soát, gồm VNeID, nhận diện sinh trắc học và kiểm soát tự động.

Các đơn vị đang nghiên cứu mở rộng thủ tục điện tử trước chuyến bay, cải tiến quy trình phục vụ hành khách. Tại sân bay Nội Bài, một số khu vực đón, trả khách và luồng di chuyển đã được điều chỉnh.

Dù vậy, tiến độ triển khai Đề án 1066 chưa đồng đều. Một số bộ, ngành, địa phương còn chậm cụ thể hóa nhiệm vụ, gặp khó khăn về nguồn lực và phối hợp thực hiện.

Thứ trưởng Phạm Thế Tùng cho biết Ủy ban được thành lập nhằm tăng cường phối hợp liên ngành, không làm thay đổi chức năng, thẩm quyền của các bộ, ngành. Các cơ quan tiếp tục thực hiện nhiệm vụ theo quy định và phối hợp xử lý những vấn đề cần sự thống nhất giữa các bên.

Hoàn thiện quy định quản lý UAV, nâng cao chất lượng phục vụ hành khách

Tại phiên họp, đại diện các bộ, ngành, địa phương tập trung thảo luận những vướng mắc trong quản lý UAV, nhất là quy định pháp luật, thẩm quyền xử lý, trang thiết bị và cơ chế phối hợp.

Các ý kiến đề nghị tăng cường quản lý UAV, hoạt động dù lượn, thả diều, chiếu đèn laser; kiểm soát xuất nhập khẩu phương tiện bay và phòng ngừa nguy cơ an ninh từ bên trong ngành hàng không. Đồng thời, cần ứng dụng công nghệ để phát hiện, cảnh báo và xử lý hành vi can nhiễu, giả mạo tín hiệu dẫn đường.

Đại diện Bộ Quốc phòng cho rằng sự phát triển UAV vừa đặt ra yêu cầu quản lý vùng trời, vừa mở ra cơ hội phát triển kinh tế tầm thấp. Do đó, cần hoàn thiện quy định và nghiên cứu hệ thống quản lý hoạt động bay tầm thấp, bảo đảm an ninh nhưng không cản trở các hoạt động kinh tế hợp pháp.

Về phía địa phương, Hà Nội kiến nghị hướng dẫn cơ chế bố trí kinh phí, đầu tư thiết bị phát hiện, xử lý UAV và nghiên cứu thí điểm quản lý hoạt động bay tầm thấp. TP HCM đề nghị hoàn thiện quy định về sản xuất, kinh doanh, sử dụng UAV và phân định trách nhiệm quản lý.

Hải Phòng kiến nghị hướng dẫn tiêu chuẩn kỹ thuật, thẩm quyền đầu tư thiết bị, đồng thời kết nối hệ thống camera giao thông, an ninh trật tự với các giải pháp giám sát an ninh hàng không, tránh đầu tư phân tán.

Trong khi đó, tỉnh An Giang đề nghị tăng cường năng lực phát hiện, ngăn chặn UAV xâm nhập trái phép, gắn với công tác nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc và chuẩn bị phục vụ APEC 2027.

Phản hồi các kiến nghị, Thứ trưởng Phạm Thế Tùng cho biết Bộ Công an đang triển khai phương án nâng cao năng lực phát hiện, xử lý UAV tại các cảng hàng không, đồng thời nghiên cứu giải pháp đăng ký, định danh UAV gắn với thông tin chủ sở hữu.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh các bộ, ngành, địa phương phải phối hợp chặt chẽ, vừa bảo đảm an ninh, an toàn, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động hàng không. Ảnh: chinhphu.vn

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 12/8/2025 về tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh hàng không.

Trọng tâm là rà soát, hoàn thiện quy định về quản lý, đăng ký, sử dụng UAV và các phương tiện bay khác; nghiên cứu sửa đổi, bổ sung những quy định liên quan của Luật Phòng không nhân dân.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu chủ động xây dựng phương án ứng phó các nguy cơ an ninh mới, xác định rõ lực lượng chỉ huy, chủ trì, phối hợp và cách xử lý từng tình huống, tránh bị động khi xảy ra sự cố.

Về nhiệm vụ cụ thể, Bộ Công an được đề nghị chủ trì hoàn thiện quy định về an ninh hàng không, quản lý và xử lý vi phạm liên quan đến UAV; phối hợp với Bộ Quốc phòng rà soát khu vực cấm bay, hạn chế bay, nghiên cứu xây dựng bản đồ số và tăng cường chia sẻ thông tin, phát hiện, ngăn chặn UAV xâm nhập trái phép.

Bộ Xây dựng tiếp tục hoàn thiện quy định về hàng không dân dụng, phối hợp phát hiện và xử lý các nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn bay. Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu tiêu chuẩn, giải pháp kỹ thuật nhận diện, cảnh báo và ngăn chặn UAV; Bộ Tài chính phối hợp quản lý hoạt động xuất nhập khẩu phương tiện bay và bảo đảm nguồn lực theo quy định.

Đối với các địa phương, nhất là nơi có cảng hàng không, Phó Thủ tướng yêu cầu tăng cường tuyên truyền, kiểm tra hoạt động sử dụng UAV tại khu vực cấm bay, hạn chế bay; phối hợp với lực lượng công an, quân đội kịp thời xử lý vi phạm. Riêng tỉnh An Giang cần chủ động chuẩn bị phương án bảo đảm an ninh, an toàn hàng không phục vụ APEC 2027.

Bên cạnh nhiệm vụ an ninh, Phó Thủ tướng yêu cầu nâng cao hiệu quả điều hành bay, cải thiện dịch vụ mặt đất, rút ngắn thời gian làm thủ tục, nhận hành lý và tăng cường kết nối giao thông đến các sân bay có lưu lượng hành khách lớn.

Việc đầu tư hệ thống camera và thiết bị giám sát phải bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu, sử dụng chung giữa các cơ quan, địa phương, tránh đầu tư riêng lẻ, gây lãng phí.

Phó Thủ tướng giao Bộ Công an, Cơ quan Thường trực Ủy ban, tổng hợp các ý kiến, kiến nghị tại phiên họp để hoàn thiện, đề xuất nhiệm vụ thời gian tới, bảo đảm đồng thời mục tiêu an ninh, an toàn và tạo thuận lợi cho hoạt động hàng không.