Không để dịch chân tay miệng bùng phát khi bắt đầu năm học mới

Không chủ quan, lơ là dịch bệnh tay chân miệng mùa tựu trường

Phân tích về tình hình dịch bệnh tay chân miệng và các nguy cơ, Cục Phòng bệnh lưu ý: Con số gần 100.000 trường hợp mắc tay chân miệng từ đầu năm đến nay cao hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Chỉ tính riêng trong 4 tuần gần đây, trung bình mỗi tuần cả nước có trên 3.000 ca mắc mới, tập trung chủ yếu tại các tỉnh, thành phố lớn và đặc biệt là khu vực phía Nam.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao ý thức phòng, chống dịch tay chân miệng, tuyệt đối không chủ quan, lơ là trong công tác bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ.

Thăm khám, điều trị cho trẻ bị tay chân miệng. Ảnh: BVTA

Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ em, có đặc tính lây lan rất nhanh trong gia đình, cộng đồng và các môi trường sinh hoạt tập thể. Dù lưu hành quanh năm, dịch bệnh thường có xu hướng gia tăng mạnh vào các tháng 9 và tháng 10.

Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh Võ Hải Sơn nhận định, thời điểm này trùng với lịch tựu trường đầu năm học mới, khi tần suất tiếp xúc và giao lưu tập thể giữa các em nhỏ tăng cao rõ rệt. Nếu các biện pháp vệ sinh cá nhân, khử khuẩn môi trường sống và việc phát hiện sớm ca bệnh không được triển khai quyết liệt, nguy cơ bùng phát và lan rộng dịch bệnh là rất lớn.

Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc “3 sạch”

Để bảo vệ sức khỏe cho trẻ em một cách toàn diện, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo các bậc phụ huynh, người chăm sóc trẻ cùng các cơ sở giáo dục cần quán triệt và thực hiện nghiêm túc nguyên tắc “3 sạch”, bao gồm: Ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch. Trước hết, về ăn uống sạch, toàn bộ thức ăn và nước uống phải được nấu chín kỹ, đồng thời sử dụng nguồn nước sạch an toàn trong mọi hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Dụng cụ ăn uống của trẻ cần được cọ rửa, tiệt trùng sạch sẽ trước khi dùng và tuyệt đối không để trẻ dùng chung khăn mặt, khăn tay, bát đũa, thìa, cốc cũng như các vật dụng cá nhân khác với người xung quanh.

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, môi trường sống và học tập cần được duy trì tiêu chí ở sạch. Các gia đình và trường học phải thường xuyên dọn dẹp nơi ở, phòng học, sân chơi, đồng thời lau chùi định kỳ sàn nhà cùng các bề mặt tiếp xúc thường xuyên như bàn ghế, đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn thông thường.

Không gian phòng ốc cần giữ thông thoáng, chất thải sinh hoạt và tã lót của trẻ phải được thu gom, xử lý hợp vệ sinh. Cùng với đó, yếu tố cốt lõi là giữ đôi bàn tay sạch. Cả người lớn lẫn trẻ nhỏ cần duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, đặc biệt là vào các thời điểm then chốt như trước khi chế biến món ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi làm vệ sinh thay tã cho con, cũng như sau mỗi lần chăm sóc trẻ mắc hoặc nghi mắc bệnh.

Đối với các cơ sở giáo dục, đặc biệt là hệ thống trường mầm non và nhóm trẻ gia đình, trách nhiệm phòng dịch càng phải được đặt lên hàng đầu. Nhà trường cần chuẩn bị đầy đủ nguồn nước sạch, xà phòng, bố trí khu vực rửa tay thuận tiện và liên tục hướng dẫn, rèn luyện thói quen vệ sinh tay cho trẻ.

Trong suốt thời gian trẻ học tập và vui chơi, giáo viên cần chủ động theo dõi sát sao biểu hiện sức khỏe của từng em để kịp thời nhận biết dấu hiệu bất thường. Ngay khi phát hiện trẻ có triệu chứng nghi ngờ như sốt, loét miệng, xuất hiện phỏng nước tại lòng bàn tay, lòng bàn chân, vùng gối, mông, nhà trường cần liên hệ ngay với phụ huynh để đưa trẻ đi khám và tiếp nhận tư vấn chuyên môn.

Trường hợp xuất hiện nhiều ca bệnh rải rác hoặc có biểu hiện bất thường tập trung trong cùng một lớp học, cơ sở giáo dục phải chủ động phối hợp chặt chẽ với trạm y tế địa phương nhằm triển khai ngay các giải pháp khoanh vùng và xử lý triệt để.

Đối với phụ huynh khi chăm sóc con nhỏ tại gia đình, nếu thấy con có biểu hiện nghi mắc bệnh, cần cho trẻ nghỉ học ngay, hạn chế tối đa việc tiếp xúc gần với các trẻ khác và theo dõi sát tiến triển bệnh.

Bệnh tay chân miệng hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả nếu mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng cùng nâng cao trách nhiệm, duy trì đều đặn những hành vi vệ sinh giản đơn mỗi ngày. Sự chủ động, phối hợp nhịp nhàng giữa ngành Y tế, ngành Giáo dục và phụ huynh chính là lá chắn vững chắc nhất bảo vệ sức khỏe thế hệ mầm non trước thềm năm học mới.