Không hỗ trợ lãi suất vay cho hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà
Ngân hàng Nhà nước mới đây đề xuất không hỗ trợ lãi suất vay cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà, trong khi Bộ Công Thương vẫn giữ nguyên phương án hỗ trợ để thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, hướng tới mục tiêu 50% hộ dân sử dụng vào năm 2030.

Các phương án hỗ trợ có thể bao gồm chi phí kiểm định, lắp đặt hoặc thông qua doanh nghiệp cung cấp dịch vụ
Đề xuất không hỗ trợ lãi suất vay thương mại
Trong quá trình lấy ý kiến dự thảo Quyết định của Thủ tướng về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân đã kiến nghị hỗ trợ lãi suất vay thương mại cho các hộ gia đình. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước không đồng tình với phương án này.
Theo đề xuất của Ngân hàng Nhà nước, hộ gia đình không thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi vay vốn theo quy định pháp luật. Bên cạnh đó, việc triển khai hỗ trợ lãi suất vay có thể gây ra những bất cập về thủ tục hành chính cũng như khó khăn trong việc cân đối, điều tiết nguồn kinh phí.
Để thay thế, Ngân hàng Nhà nước đề nghị Bộ Công Thương nghiên cứu các hình thức hỗ trợ khác, chẳng hạn như hỗ trợ doanh nghiệp cung cấp, lắp đặt tấm pin năng lượng mặt trời, hoặc chi trả chi phí kiểm định chất lượng, thay vì hỗ trợ trực tiếp cho các hộ gia đình vay vốn.
Bộ Công Thương giữ nguyên quan điểm hỗ trợ lãi suất
Trái ngược với đề xuất của Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương trong bản dự thảo mới nhất vẫn duy trì phương án hỗ trợ lãi suất vay thương mại cho hộ gia đình. Cụ thể, mỗi hộ dân lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà sẽ được hỗ trợ lãi suất trong thời gian 3 năm.
Hạn mức hỗ trợ được xác định tối thiểu 4 triệu đồng cho mỗi kWp công suất lắp đặt và bổ sung thêm 2 triệu đồng cho mỗi kWh dung lượng lưu trữ. Bộ Công Thương nhấn mạnh rằng chính sách này, nếu được thực thi, sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển điện mặt trời hộ gia đình, hướng tới tỷ lệ khoảng 50% hộ dân cả nước lắp đặt điện mặt trời vào năm 2030.
Mức hỗ trợ trực tiếp cho hộ gia đình
Ngoài chính sách hỗ trợ lãi suất, tại dự thảo lần thứ 3 Quyết định của Thủ tướng, Bộ Công Thương cũng đưa ra phương án hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà. Theo đó, mỗi hộ có thể nhận khoản hỗ trợ từ 1 đến 1,5 triệu đồng cho hệ thống điện mặt trời. Nếu hộ dân đầu tư thêm hệ thống lưu trữ điện (BESS), mức hỗ trợ sẽ tăng thêm 1 đến 1,5 triệu đồng, nâng tổng giá trị hỗ trợ tối đa lên khoảng 3 triệu đồng.
Chính sách này chỉ áp dụng một lần cho mỗi hộ gia đình và sẽ bị thu hồi nếu vi phạm cam kết đã ký.
Bộ Công Thương tính toán rằng, với khoảng 50% số hộ dân trên cả nước (tương đương khoảng 14 triệu hộ) tham gia lắp đặt điện mặt trời mái nhà trong giai đoạn 2026 – 2030, tổng chi ngân sách có thể lên đến 42.000 tỷ đồng. Bình quân mỗi năm, ngân sách nhà nước sẽ phải chi khoảng 8.400 tỷ đồng, tương ứng 250 tỷ đồng cho mỗi tỉnh.
Hiện nay, việc có hay không hỗ trợ lãi suất vay cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà mới dừng ở mức thảo luận trong dự thảo. Quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra sau khi tiếp thu, cân nhắc ý kiến của các cơ quan liên quan.