Không một mình, không nguy hiểm

Trong tuần này, Công an thành phố, Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp tổ chức phát động chiến dịch “Không một mình” năm 2026 với thông điệp “Kết nối không tổn thương”. Đây là năm thứ hai chiến dịch được tổ chức với chủ đề về phòng, chống xâm hại trẻ em và thanh, thiếu niên trên không gian mạng (xâm hại trực tuyến). Nếu năm trước, chiến dịch đặt trọng tâm vào việc giúp trẻ em biết mình luôn có người đồng hành khi gặp vấn đề trên môi trường mạng thì năm nay tiến thêm một bước, đó là chủ động tạo ra những kết nối an toàn ngay từ đầu.

Ngày nay, mạng xã hội trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của mọi người, trong đó có trẻ em. Chỉ với chiếc điện thoại thông minh, các em có thể kết nối bạn bè trên khắp thế giới, tiếp cận kho kiến thức vô cùng phong phú, học tập và giải trí không hề giới hạn. Tuy nhiên, nếu thiếu kỹ năng và sự định hướng của người lớn, không gian mạng có thể trở thành nơi tiềm ẩn nhiều rủi ro. Một trong những nguy cơ cao là các em dễ trở thành mục tiêu của đối tượng lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trực tuyến.

Thực tế cho thấy, thông qua tài khoản giả mạo, lời mời kết bạn, trò chơi trực tuyến hoặc các hội, nhóm trên mạng xã hội, đối tượng xấu từng bước tạo dựng lòng tin, khai thác thông tin cá nhân của trẻ, hình ảnh riêng tư, thậm chí dụ dỗ để gặp mặt trực tiếp. Một số trường hợp còn sử dụng hình ảnh, đoạn clip nhạy cảm nhằm đe dọa, tống tiền hoặc ép buộc các em thực hiện những hành vi trái ý muốn. Khi tham gia mạng xã hội, những lời bình luận ác ý, chế giễu ngoại hình, tung tin sai sự thật, phát tán hình ảnh riêng tư hoặc lập hội nhóm để công kích một cá nhân nào đó cũng có thể gây tổn thương sâu sắc tâm lý trẻ em.

Điều đáng quan tâm là khi gặp sự cố, nhiều trẻ thường chọn cách im lặng vì sợ bị trách mắng, xấu hổ hoặc lo ngại người khác biết chuyện. Sự thiếu chia sẻ này có thể khiến các em bị đối tượng xấu tiếp tục thao túng, đe dọa. Vì vậy, bên cạnh trang bị kỹ năng nhận diện và phòng tránh, điều quan trọng là giúp trẻ hiểu rằng các em luôn có thể tìm đến cha mẹ, thầy cô và những người đáng tin cậy để được hỗ trợ kịp thời.

Với thông điệp “Kết nối không tổn thương”, chiến dịch hướng tới việc kết nối để hiểu nhau hơn, được lắng nghe và bảo vệ, đồng thời biết nhận diện những kết nối không an toàn, biết dừng lại, tìm kiếm sự hỗ trợ và lên tiếng khi cần thiết. Ngoài việc cảnh báo về những nguy cơ trên mạng, mục tiêu của “Không một mình” là xây dựng một hệ sinh thái bảo vệ, trong đó trẻ em và thanh thiếu niên được trang bị kiến thức, kỹ năng và những điểm tựa cần thiết để tự tin hơn trong thế giới số, luôn luôn được lắng nghe, đồng hành và bảo vệ.

Một môi trường mạng an toàn không thể chỉ được tạo dựng bằng những cảnh báo hay biện pháp ngăn chặn của cơ quan chức năng, mà cần bắt đầu từ nhận thức và hành động của mỗi người. Đó là sự tỉnh táo của học sinh khi tiếp nhận thông tin, trách nhiệm của người dùng khi bình luận, chia sẻ nội dung, sự quan tâm của cha mẹ và đồng hành của thầy, cô giáo.

Một trong những thông điệp quan trọng của chiến dịch là khuyến khích mỗi gia đình dành thời gian đồng hành với con trong môi trường số thông qua phong trào “5 phút cùng em”. Chỉ cần một khoảng thời gian ngắn trong mỗi ngày để trò chuyện, lắng nghe những câu chuyện của con em mình trên mạng cũng có thể giúp cha mẹ sớm phát hiện những dấu hiệu bất thường, kịp thời hỗ trợ khi trẻ gặp khó khăn.

Cùng với đó, nhà trường chú trọng giáo dục văn hóa ứng xử trực tuyến, hướng dẫn học sinh không tùy tiện chia sẻ thông tin cá nhân, không truy cập vào trang web, đường link lạ, không phát tán nội dung chưa được kiểm chứng và cũng không tham gia các hành vi bắt nạt trên mạng. Khi phát hiện nguy cơ, các em cần mạnh dạn thông báo với người lớn đáng tin cậy thay vì tự tìm cách giải quyết.

Không một mình sẽ không nguy hiểm, luôn được an toàn. “Kết nối không tổn thương” hướng tới một mục tiêu nhân văn là không để bất kỳ trẻ em nào phải đơn độc, không rơi vào những cạm bẫy trên không gian mạng.