Không một quốc gia nào trên thế giới đạt được bình đẳng pháp lý hoàn toàn cho phụ nữ

Phá bỏ rào cản để phụ nữ dễ dàng tiếp cận công lý

Phụ nữ nắm giữ 64% quyền pháp lý của nam giới

Nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/2026), Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) đưa ra báo cáo mới "Đảm bảo và Tăng cường Tiếp cận Công lý cho Tất cả Phụ nữ và Trẻ em gái" của Tổng thư ký Liên hợp quốc. Báo cáo nhấn mạnh rằng, phụ nữ trên toàn cầu chỉ nắm giữ 64% quyền pháp lý của nam giới, khiến họ phải đối mặt với sự phân biệt đối xử, bạo lực và bị loại trừ ở mọi giai đoạn trong cuộc đời. Báo cáo cũng tiết lộ rằng ở hơn một nửa số quốc gia trên thế giới (54%), tội hiếp dâm vẫn chưa được định nghĩa trên cơ sở sự đồng thuận, có nghĩa là một phụ nữ có thể bị hiếp dâm và pháp luật có thể không công nhận đó là một tội ác.

Theo luật pháp quốc gia, ở gần 3/4 quốc gia, trẻ em gái vẫn có thể bị ép cưới. Và ở 44% quốc gia, luật pháp không quy định trả lương bình đẳng cho công việc có giá trị tương đương, nghĩa là phụ nữ vẫn có thể bị trả lương thấp hơn cho cùng một công việc.

Phụ nữ bị cản trở tiếp cận công lý

Khi phụ nữ và trẻ em gái bị từ chối công lý, thiệt hại vượt xa bất kỳ trường hợp đơn lẻ nào. Niềm tin của công chúng bị xói mòn, các thể chế mất đi tính hợp pháp, và chính pháp quyền cũng bị suy yếu. Một hệ thống tư pháp thất bại đối với một nửa dân số không thể tự nhận là duy trì công lý".

Giám đốc điều hành UN Women Sima Bahous

Khi sự phản đối đối với các cam kết lâu dài về bình đẳng giới ngày càng tăng, các vi phạm quyền của phụ nữ và trẻ em gái đang gia tăng, được thúc đẩy bởi một nền văn hóa miễn trừ trách nhiệm toàn cầu, trải dài từ tòa án đến không gian mạng và xung đột. Luật pháp đang được viết lại để hạn chế tự do của phụ nữ và trẻ em gái, bịt miệng họ và cho phép lạm dụng mà không bị trừng phạt. Khi công nghệ phát triển nhanh hơn quy định, phụ nữ và trẻ em gái phải đối mặt với bạo lực kỹ thuật số ngày càng gia tăng trong một môi trường miễn trừ trách nhiệm, nơi những kẻ gây ra tội ác hiếm khi bị đưa ra xét xử. Trong các cuộc xung đột, hiếp dâm tiếp tục được sử dụng như một vũ khí chiến tranh, với số vụ bạo lực tình dục được báo cáo tăng 87% chỉ trong 2 năm.

Báo cáo cũng cho thấy tiến bộ là có thể: 87% các quốc gia đã ban hành luật chống bạo lực gia đình, hơn 40 quốc gia đã tăng cường các biện pháp bảo vệ hiến pháp cho phụ nữ và trẻ em gái trong thập kỷ qua. Nhưng chỉ luật pháp thôi là chưa đủ. Các chuẩn mực xã hội phân biệt đối xử - kỳ thị, đổ lỗi cho nạn nhân, sợ hãi và áp lực cộng đồng khiến những người sống sót im lặng và cản trở công lý, cho phép ngay cả những hình thức bạo lực cực đoan nhất, bao gồm cả giết hại phụ nữ, không bị trừng phạt. Việc phụ nữ tiếp cận công lý cũng bị cản trở bởi những thực tế hàng ngày như chi phí, thời gian, ngôn ngữ và sự thiếu tin tưởng sâu sắc vào chính những thể chế được thiết lập để bảo vệ họ.

Rào cản dẫn đến khoảng cách công lý

Báo cáo đã chỉ ra 5 lĩnh vực chính cản trở sự công bằng trong kết quả đối với phụ nữ và trẻ em gái, những người phải đối mặt với nhiều rào cản hơn nam giới trong việc tiếp cận công lý ở gần 70% số quốc gia được khảo sát. Các khuôn khổ pháp lý phân biệt đối xử, các chuẩn mực xã hội, khoảng cách giữa luật pháp và việc thực thi, các hệ thống tư pháp truyền thống độc lập với nhà nước và các bối cảnh xung đột đều góp phần củng cố sự bất bình đẳng và ngăn cản việc thúc đẩy công lý có ý nghĩa cho phụ nữ. Quyền của phụ nữ đang bị đe dọa hơn nữa bởi sự gia tăng các cuộc xung đột toàn cầu. 676 triệu phụ nữ và trẻ em gái sống trong phạm vi 50 km tính từ các cuộc xung đột chết người (cao nhất kể từ những năm 1990).

Cải cách tư pháp cần được định hình bởi phụ nữ

Trong số các khuyến nghị mà các chính phủ cần thực hiện đến năm 2030, cải cách tư pháp cần được định hình bởi phụ nữ và dành cho phụ nữ. Ngoài ra, cần phải có thêm nguồn lực và chi tiêu của chính phủ để giải quyết những vấn đề này.

Nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ năm 2026, với chủ đề "Quyền. Công lý. Hành động. Vì TẤT CẢ Phụ nữ và Trẻ em gái", UN Women kêu gọi hành động khẩn cấp và quyết đoán: Chấm dứt tình trạng miễn trừ trách nhiệm, bảo vệ pháp quyền và mang lại bình đẳng - trên luật pháp, trên thực tiễn và trong mọi lĩnh vực của cuộc sống - cho tất cả phụ nữ và trẻ em gái.

Giám đốc điều hành UN Women Sima Bahous

"Giờ là lúc để đứng lên, thể hiện sự hiện diện và lên tiếng vì quyền, vì công lý và vì hành động để mọi phụ nữ và trẻ em gái có thể sống an toàn, tự do ngôn luận và sống bình đẳng", Giám đốc điều hành UN Women Sima Bahous nhấn mạnh.

Phiên họp thứ 70 của Ủy ban Địa vị Phụ nữ (CSW) từ ngày 9 đến ngày 19/3 - cơ quan liên chính phủ cấp cao nhất của Liên hợp quốc thiết lập các tiêu chuẩn toàn cầu về quyền của phụ nữ và bình đẳng giới - sẽ là cơ hội có một không hai để đảo ngược sự thụt lùi về quyền của phụ nữ và đảm bảo công lý.

Nguồn: UN

Ngự Bình