Không phải tìm việc cho người, mà phải tìm đúng người để làm việc

Sáng 16/10, tại hội nghị toàn quốc do Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc truyền đạt những nội dung cốt lõi của Nghị quyết 30 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự hội nghị.

Ông Nguyễn Duy Ngọc nêu thực tế, cùng một chủ trương, cùng một cơ chế, chính sách, nhưng có nơi thực hiện rất tốt, có nơi lại trì trệ, kéo dài.

“Sự khác biệt nhiều khi không nằm ở chủ trương, mà ở năng lực, trách nhiệm và bản lĩnh của đội ngũ cán bộ, trước hết là người đứng đầu”, ông nhận định.

Vì vậy, Đảng ta xác định công tác cán bộ là then chốt của then chốt; phải tạo ra sự thay đổi thực chất về chất lượng đội ngũ, để người có đức, có tài được phát hiện, trọng dụng, phát huy; người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung được khuyến khích, bảo vệ; người không đáp ứng yêu cầu phải được bố trí lại hoặc thay thế kịp thời.

Một trong những nội dung cốt lõi của Nghị quyết 30, theo ông Nguyễn Duy Ngọc, là đổi mới tư duy về công tác cán bộ, xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ để lựa chọn, xây dựng và phát triển đội ngũ; không bố trí công việc theo con người hiện có.

“Đây là sự thay đổi rất quan trọng trong cách tiếp cận công tác cán bộ”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhận định.

Trước hết, theo ông phải xác định rõ yêu cầu nhiệm vụ, chức năng, vị trí việc làm và những năng lực cần thiết; từ đó mới lựa chọn, đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ phù hợp. Không thể vì đang có cán bộ như thế nào mà thiết kế công việc theo con người như thế ấy, hoặc chỉ căn cứ vào bằng cấp, thâm niên, quá trình công tác để bố trí cán bộ.

Nghị quyết đặt ra yêu cầu quản lý, xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ một cách thống nhất, liên tục, từ tạo nguồn, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đến đánh giá, bố trí, sử dụng, sàng lọc và thực hiện chính sách. Mỗi khâu phải gắn với yêu cầu nhiệm vụ trước mắt và lâu dài, bảo đảm tính kế thừa, ổn định và phát triển.

“Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc và yêu cầu năng lực của cán bộ cấp xã đã thay đổi rất lớn. Nếu vẫn đánh giá, bố trí cán bộ chủ yếu theo chức danh, thâm niên hoặc kinh nghiệm trước đây thì khó đáp ứng yêu cầu. Phải căn cứ vào nhiệm vụ thực tế để xác định cần người có năng lực gì, thiếu năng lực nào, ai có thể đảm đương, ai cần đào tạo thêm và vị trí nào phải điều chỉnh, bố trí lại”, ông Nguyễn Duy Ngọc dẫn ví dụ.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh, công tác cán bộ phải bắt đầu từ yêu cầu của công việc và kết thúc bằng hiệu quả của công việc; không phải tìm việc cho người, mà phải tìm đúng người để làm việc.

Ông Nguyễn Duy Ngọc thông tin, Bộ Chính trị đã kết luận chỉ đạo trong quý IV/2026 cả hệ thống chính trị phải hoàn thành xây dựng vị trí việc làm. Đây là cơ sở nền tảng để xác định biên chế, cải cách tiền lương và thực hiện các chính sách về cán bộ.

Từ 1/1/2027, thực hiện quy định mới về đánh giá cán bộ

Đổi mới thực chất việc đánh giá cán bộ, lấy phẩm chất, năng lực, uy tín và đặc biệt là kết quả, sản phẩm công việc làm thước đo chủ yếu, cũng là định hướng quan trọng được ông Nguyễn Duy Ngọc nhắc tới.

Nghị quyết của Trung ương yêu cầu khắc phục tình trạng đánh giá hình thức, bình quân, nể nang, né tránh; không chỉ đánh giá qua hồ sơ, báo cáo, nhận xét chung chung mà phải dựa vào kết quả thực hiện nhiệm vụ, những sản phẩm cụ thể, có thể kiểm chứng.

“Tuy nhiên, đánh giá bằng kết quả không có nghĩa là chỉ nhìn vào những con số mà phải xem xét kết quả trong mối quan hệ với tính chất, độ khó của nhiệm vụ, điều kiện thực hiện, nguồn lực được giao và đóng góp thực chất của từng cá nhân”, ông lưu ý.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc trình bày, quán triệt những nội dung cốt lõi của ba Nghị quyết quan trọng về xây dựng Đảng.

Lãnh đạo Ban Tổ chức Trung ương dẫn chứng cùng là người đứng đầu một địa phương, nhưng một đồng chí được giao địa bàn thuận lợi, có nguồn lực lớn, còn đồng chí khác phụ trách địa bàn khó khăn, nhiều tồn đọng. Không thể chỉ so sánh các chỉ tiêu tuyệt đối để kết luận ai làm tốt hơn.

Thay vào đó, phải đánh giá người nào giải quyết được những việc khó, tạo ra chuyển biến thực chất, sử dụng hiệu quả nguồn lực và được cán bộ, nhân dân tín nhiệm.

“Hoặc một cán bộ nhiều năm liên tục được xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ, nhưng khi giao việc khó thì chậm quyết định, đùn đẩy trách nhiệm, không tạo ra sản phẩm cụ thể. Nếu vẫn tiếp tục đánh giá tốt theo cách cũ thì việc đánh giá đó chưa phản ánh đúng năng lực và mức độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ”, ông Nguyễn Duy Ngọc nói.

Theo ông Nguyễn Duy Ngọc, đánh giá cán bộ phải phân biệt được người làm tốt với người làm chưa tốt, người thực sự dám làm với người chỉ làm tròn quy trình, người có đóng góp thực chất với người có thành tích chủ yếu trên báo cáo.

Quan trọng hơn, kết quả đánh giá phải được sử dụng thực chất trong đào tạo, bố trí, sử dụng, đề bạt, trọng dụng hoặc thay thế cán bộ; không để đánh giá là một việc, sử dụng cán bộ lại là việc khác.

“Bộ Chính trị đã thông qua chủ trương sửa đổi, bổ sung Quyết định 366 để cụ thể hoá, triển khai đồng bộ các quan điểm, tư tưởng nêu trên. Chúng ta sẽ thống nhất thực hiện Quy định mới về đánh giá cán bộ từ 1/1/2027, đề nghị các cấp uỷ, tổ chức đảng chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các điều kiện để triển khai thực hiện tốt quy định mới của Bộ Chính trị”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nêu.

Cùng với đó, ông Ngọc cũng đề cập tinh thần đổi mới cơ chế phát hiện, tạo nguồn, lựa chọn và sử dụng cán bộ theo hướng rộng mở, thực chất hơn; đặc biệt coi trọng phát hiện, trọng dụng nhân tài.

Nghị quyết 30 yêu cầu khắc phục tình trạng tạo nguồn khép kín, cục bộ; chủ động chuẩn bị đội ngũ kế cận từ sớm, từ xa, nhiều lớp, nhiều phương án; mở rộng nguồn cán bộ có chất lượng từ thực tiễn công tác, từ các lĩnh vực, khu vực và môi trường hoạt động khác nhau theo quy định.

Thực tế được ông Nguyễn Duy Ngọc chỉ ra là có những cán bộ trẻ có tư duy mới, năng lực công nghệ tốt, giải quyết công việc hiệu quả nhưng chưa được mạnh dạn giao nhiệm vụ vì chưa đủ thâm niên hoặc chưa trải qua đầy đủ những vị trí theo cách làm quen thuộc. Ngược lại, có người đã kinh qua nhiều vị trí nhưng năng lực thực tế chưa đáp ứng yêu cầu.

“Điều quan trọng không phải cán bộ xuất thân từ đâu, đã trải qua bao nhiêu vị trí, mà là có đủ phẩm chất, năng lực, đáp ứng tiêu chuẩn và làm được việc hay không”, ông Ngọc nhấn mạnh.

Tại Nghị quyết vừa ban hành, Trung ương cũng lưu ý việc tạo động lực để cán bộ cống hiến, khuyến khích và bảo vệ người dám đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung; đồng thời kiên quyết sàng lọc, thay thế người không đáp ứng yêu cầu.

Cùng với đãi ngộ xứng đáng cho nhân tài, bảo về người dám nghĩ, dám làm, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh phải khắc phục tình trạng cán bộ yếu kém, trì trệ, né tránh trách nhiệm nhưng vẫn được bố trí, sử dụng kéo dài; thực hiện nghiêm việc rà soát, sàng lọc, bố trí lại, miễn nhiệm hoặc thay thế những người không đáp ứng yêu cầu.

“Chúng ta dứt khoát không chấp nhận tình trạng không dám làm, nhưng lại đổ cho cơ chế, chính sách chưa đầy đủ”, theo lời ông Nguyễn Duy Ngọc.

Một nội dung quan trọng khác được ông Nguyễn Duy Ngọc quán triệt là kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong công tác cán bộ, đề cao trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu; đồng thời hoàn thiện thể chế và ứng dụng dữ liệu, công nghệ để nâng cao tính khách quan, minh bạch.

“Trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu không chỉ được đo bằng kết quả của một nhiệm kỳ, mà còn bằng chất lượng đội ngũ cán bộ được xây dựng và nguồn kế cận được chuẩn bị cho những nhiệm kỳ tiếp theo”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nói.

Cũng theo ông Nguyễn Duy Ngọc, hoàn thành tốt nhiệm vụ trước mắt nhưng không chuẩn bị được đội ngũ cán bộ cho tương lai thì chưa hoàn thành đầy đủ trách nhiệm đối với sự phát triển lâu dài của tổ chức.