Khung cảnh bên dòng kênh ô nhiễm bậc nhất TP.HCM ngày cận Tết

Rạch Xuyên Tâm dài gần 9km, nối từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật, là một trong những tuyến rạch ô nhiễm nhất ở TP.HCM. Nhiều năm qua, người dân phải sống trong chung với mùi hôi thối, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Sau khoảng 2 thập kỷ được quy hoạch và chờ đợi, đến năm 2025, dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm được khởi công, mở ra giai đoạn chỉnh trang đô thị quy mô lớn, kéo theo công tác giải phóng mặt bằng, di dời hàng nghìn hộ dân dọc tuyến.

Dự án cải tạo gồm tuyến chính dài khoảng 6,7 km và ba nhánh phụ là rạch Bình Lợi, Bình Triệu, Cầu Sơn với tổng chiều dài khoảng 2,2 km. Tổng mức đầu tư dự án hơn 17.000 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm khoảng 14.000 tỷ đồng.

Dự án cần thu hồi đất của hơn 2.230 hộ dân và tổ chức. Riêng khu vực quận Bình Thạnh cũ có 2.078 hộ thuộc diện thu hồi đất, gồm 314 hộ ở phường Bình Lợi Trung, 872 hộ ở phường Gia Định và 892 hộ ở phường Bình Thạnh.

Theo quy hoạch, rạch Xuyên Tâm sẽ được nạo vét sâu khoảng 3,5 m, mở rộng mặt cắt từ 20-30m; đồng thời xây dựng hệ thống thu gom nước thải, nước mưa nhằm cải thiện môi trường, hạn chế ô nhiễm. Hai bên bờ rạch sẽ hình thành tuyến đường rộng 6m mỗi bên với hai làn xe, vỉa hè 3-4m, kết hợp công viên, cây xanh và hệ thống chiếu sáng, góp phần chỉnh trang đô thị và nâng cao chất lượng sống cho người dân khu vực.

Ghi nhận của phóng viên, những ngày cận kề Tết Nguyên đán 2026, dọc rạch Xuyên Tâm, đoạn gần cầu liên phường thuộc phường Gia Định (TP.HCM), công tác tháo dỡ nhà cửa diễn ra khẩn trương, nhộn nhịp.

Người dân ven kênh chủ động di chuyển đồ đạc, tháo dỡ công trình để bàn giao mặt bằng, phục vụ dự án cải tạo tuyến rạch ô nhiễm nghiêm trọng bậc nhất thành phố. Nhiều căn nhà được tháo dỡ toàn bộ hoặc một phần, tùy theo phạm vi đất nằm trong ranh dự án.

"Sinh sống nhiều năm ở đây, người dân ai cũng bịn rịn nhưng vì chủ trương chung của thành phố, hầu hết các hộ đều đồng thuận, hy vọng dự án được triển khai nhanh chóng để phục vụ người dân ngày một tốt hơn", một hộ dân sinh sống gần rạch Xuyên Tâm nói.

Bên cạnh các hộ dân đồng thuận, dọc tuyến rạch vẫn còn hàng trăm căn nhà chưa di dời do chưa đạt được thỏa thuận về phương án bồi thường, hỗ trợ. Về công tác tái định cư, UBND TP.HCM đã giao Sở Xây dựng sửa chữa các căn hộ chung cư phục vụ tái định cư trước ngày 30/3/2026 nhằm sớm bàn giao cho người dân ổn định cuộc sống sau di dời.

Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm dự kiến hoàn thành vào năm 2028. Sau giải phóng mặt bằng, rạch Xuyên Tâm sẽ được nạo vét, xây kè kiên cố, bổ sung hệ thống thoát nước, đường giao thông, cây xanh và không gian sinh hoạt cộng đồng, góp phần chỉnh trang đô thị và cải thiện môi trường sống.

Kim Sáng