Khủng hoảng tài chính khiến học sinh Palestine tại Bờ Tây chỉ học 3 ngày mỗi tuần
Hàng trăm nghìn học sinh tại các trường công lập do Chính quyền Palestine (PA) quản lý ở Bờ Tây hiện chỉ được đến trường 3 ngày mỗi tuần trong năm thứ tư liên tiếp, do cuộc khủng hoảng tài chính kéo dài khiến chính quyền không đủ khả năng trả đầy đủ lương cho giáo viên. Tình trạng này đang làm dấy lên lo ngại về chất lượng giáo dục và cơ hội học tập của thế hệ trẻ Palestine.
Cảnh đổ nát do xung đột tại Dải Gaza. Ảnh: THX/TTXVN phát
Tình trạng cắt giảm thời gian học tập bắt đầu từ năm 2023, sau khi PA cho phép nhân viên khu vực công làm việc 2 ngày mỗi tuần nhằm ứng phó với tình trạng thiếu hụt ngân sách. Các trường học vì thế chỉ mở cửa 2-3 ngày mỗi tuần, thay vì 5 ngày như thông thường. Hơn 40.000 giáo viên tại các trường công lập cũng chỉ nhận được một phần tiền lương, nhiều trường hợp bị chậm trả nhiều tháng.
Nguyên nhân chủ yếu của cuộc khủng hoảng là tình trạng thiếu hụt nguồn thu ngân sách của PA, trong đó có việc Israel giữ lại các khoản thu thuế thu hộ cho phía Palestine. Nguồn thu này trước đây đạt trung bình khoảng 700 triệu shekel (270 triệu USD) mỗi tháng, chiếm khoảng 60% ngân sách của PA. Tháng 9 vừa qua, Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas cho biết tổng số tiền bị Israel giữ lại đã lên tới 6 tỷ USD.
Theo số liệu của PA, tính đến tháng 9/2026, hơn 600.000 học sinh đang theo học tại các trường công lập ở Bờ Tây. Trong khi đó, các trường do Cơ quan Cứu trợ và việc làm của Liên hợp quốc dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA) quản lý, với khoảng 46.000 học sinh, và các trường tư thục với gần 164.000 học sinh nhìn chung không bị ảnh hưởng đáng kể.
Báo cáo công bố tháng 9 của Hiệp hội Quyền công dân Israel (ACRI) cho biết, ngay cả trong những ngày mở cửa, nhiều trường công lập cũng phải rút ngắn thời gian giảng dạy. Riêng thời lượng chương trình tiếng Arập đã giảm gần 2/3. Kết quả đánh giá PISA năm 2025 do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) công bố cho thấy điểm toán và khoa học của học sinh Palestine 15 tuổi giảm so với năm 2022, trong khi điểm đọc hiểu gần như không thay đổi. Tuy nhiên, chưa thể xác định mức độ tác động trực tiếp của việc rút ngắn thời gian học đối với kết quả này.
Ngoài khó khăn tài chính, học sinh và giáo viên còn gặp trở ngại do các chốt kiểm soát và hạn chế đi lại tại Bờ Tây, đặc biệt sau ngày 7/10/2023. Tại một số khu vực, học sinh phải đi đường vòng nhiều kilômét để đến trường dù trường học chỉ cách nhà vài chục mét.
Các chuyên gia và phụ huynh cảnh báo tình trạng gián đoạn học tập kéo dài có thể làm gia tăng khoảng cách giáo dục giữa trẻ em thuộc các gia đình có điều kiện, có thể theo học trường tư, và những em phụ thuộc vào hệ thống trường công lập. Trong khi đó, Chủ tịch Công đoàn Giáo viên Palestine Saad Erekat cho rằng cần giải quyết vấn đề nguồn thu thuế bị giữ lại và khôi phục đầy đủ tiền lương cho giáo viên để đưa hoạt động giáo dục trở lại bình thường.
Ông cảnh báo tình trạng hiện nay không thể kéo dài vô thời hạn, bởi giáo viên và người lao động khu vực công không thể tiếp tục chịu đựng khó khăn trong nhiều năm.
