Khuyến công - 'bệ phóng' cho nông sản Điện Biên

Gỡ khó “điểm nghẽn” chế biến  

Từ lâu, cà phê đã trở thành sản phẩm nông nghiệp chủ lực, gắn với sinh kế của người dân và tạo động lực phát triển kinh tế tại xã Mường Ảng. Hiện địa phương có 1.963ha cà phê, trong đó hơn 1.810ha đang trong thời kỳ kinh doanh, khoảng 150ha thời kỳ kiến thiết cơ bản. Diện tích vùng nguyên liệu ngày càng mở rộng, đặt ra yêu cầu về đa dạng hóa sản phẩm và gia tăng giá trị của hạt cà phê.

Trước đây, do kinh phí đầu tư thiết bị hạn chế, nhiều công đoạn chế biến phải thực hiện thủ công, dẫn đến năng lực chế biến thấp, sản phẩm chưa đa dạng và việc nâng cấp chất lượng, phát triển sản phẩm OCOP gặp khó khăn. Để tháo gỡ “điểm nghẽn” này, nguồn vốn khuyến công quốc gia và địa phương đã hỗ trợ 4 cơ sở chế biến cà phê, gồm: Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Cà phê Việt Bắc, Công ty TNHH Hải An, Hợp tác xã (HTX) Minh Duy và Cơ sở Chế biến cà phê Hà Chung, với tổng kinh phí 800 triệu đồng; mức hỗ trợ từ 150-300 triệu đồng/cơ sở. Trong đó, các cơ sở được hỗ trợ kinh phí đầu tư máy rang cà phê công nghệ tiên tiến, thay thế phương thức rang thủ công, từng bước nâng cao năng lực chế biến và chất lượng sản phẩm.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Giám đốc Hợp tác xã Minh Duy, xã Mường Ảng chia sẻ: “Nguồn vốn khuyến công giúp HTX có thêm điều kiện đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại. So với phương pháp thủ công trước đây, máy rang giúp quá trình chế biến chủ động hơn; đồng thời đảm bảo chất lượng hạt cà phê trong từng mẻ rang. Đây là cơ sở để HTX nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường đầu ra.”

Đồng hành để chuẩn hóa sản phẩm nông thôn

Không dừng lại ở hỗ trợ máy móc, thiết bị và công nghệ tiên tiến, nguồn kinh phí khuyến công còn tạo điều kiện để các cơ sở chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng, hoàn thiện bao bì, nhãn mác và từng bước đưa sản phẩm công nghiệp nông thôn tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Trên cơ sở đó, các HTX và chủ thể OCOP từng bước ổn định sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, đáp ứng yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Việc doanh nghiệp đầu tư, liên kết với người dân đã mở ra hướng tổ chức sản xuất theo chuỗi từ xây dựng vùng nguyên liệu đến chế biến, tiêu thụ. Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng, nguồn gốc và tiêu chuẩn sản phẩm ngày càng cao, đẩy mạnh ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến trở thành điều kiện quan trọng để các cơ sở nâng cao năng lực sản xuất, sức cạnh tranh và mở rộng thị trường.

Còn tại Cơ sở sản xuất Hồng Trà của hộ kinh doanh Nguyễn Thị Hồng, thôn Thắng Lợi, xã Tủa Chùa, nguồn vốn khuyến công được thực hiện để hỗ trợ máy đóng gói trà túi lọc có tem chỉ. Thiết bị tự động thực hiện các công đoạn định lượng trà, tạo túi lọc, đính dây chỉ, dán tem logo và hàn kín mép túi, tạo được sự đồng đều về chất lượng sản phẩm, tính thẩm mỹ, vệ sinh an toàn trong quá trình đóng gói sản phẩm.

Bà Nguyễn Thị Hồng, chủ Cơ sở Sản xuất Hồng Trà, xã Tủa Chùa cho biết: “Trước đây, công đoạn đóng gói phải thao tác thủ công, tốn nhiều thời gian và nhân công. Từ khi được hỗ trợ máy đóng gói, cơ sở chủ động trong sản xuất; sản phẩm hoàn thiện nhanh, đồng đều hơn, chi phí nhân công giảm. Nhờ đó, cơ sở có điều kiện nâng cao sản lượng, hoàn thiện sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ.”

Mở rộng thị trường cho nông sản

Từ thực tế triển khai cho thấy, hoạt động khuyến công tại tỉnh Điện Biên đang bổ sung nguồn lực quan trọng để các sản phẩm nông sản chủ lực và sản phẩm OCOP nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị. Giai đoạn 2021–2024, tỉnh triển khai 19 đề án khuyến công, với tổng kinh phí hỗ trợ hơn 3,63 tỷ đồng; trong đó, khuyến công quốc gia hỗ trợ 7 đề án, kinh phí 2,1 tỷ đồng; khuyến công địa phương hỗ trợ 12 đề án, kinh phí hơn 1,53 tỷ đồng. Riêng năm 2025, tỉnh thực hiện 5 đề án, với tổng kinh phí hỗ trợ 750 triệu đồng.

Cùng với hỗ trợ đầu tư, Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp tỉnh còn hỗ trợ thực hiện bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, tạo điều kiện để các cơ sở tham gia trưng bày, giới thiệu sản phẩm tại các hội chợ trong khu vực và toàn quốc. Từ đó, các sản phẩm được hình thành từ lợi thế nông nghiệp của địa phương có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ông Phùng Mạnh Hùng, Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp (Sở Công Thương tỉnh Điện Biên) nhấn mạnh: “Mục tiêu của công tác khuyến công là hỗ trợ đúng nhu cầu, đúng đối tượng, giúp các cơ sở có thêm điều kiện tập trung đầu tư, hoàn thiện sản phẩm và mở rộng thị trường. Thời gian tới, Trung tâm tiếp tục đồng hành cùng các cơ sở và các chủ thể sản phẩm OCOP, để chuẩn hoá quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh, góp phần đưa các sản phẩm nông sản của Điện Biên tiếp cận thêm nhiều thị trường mới.”

Thực tế tại tỉnh Điện Biên cho thấy, hiệu quả của hoạt động khuyến công được thể hiện ở khả năng tạo động lực để các cơ sở có thêm nguồn lực đầu tư, đổi mới và phát triển sản phẩm. Mỗi khoản kinh phí hỗ trợ thực hiện sát với nhu cầu thực tế, sẽ tạo điểm tựa để doanh nghiệp, HTX phát huy nguồn lực để hoàn thiện sản phẩm và nâng cao sức cạnh tranh. Từ những tác động cụ thể ấy, chính sách khuyến công đang tạo hiệu ứng lan tỏa, trở thành “bệ phóng” để các mặt hàng nông sản tiêu biểu của tỉnh phát huy lợi thế, gia tăng giá trị và khẳng định thương hiệu vững chắc trên thị trường.