Kiểm soát, giám sát hơn 1.100 quỹ tín dụng nhân dân ra sao?

Dấu hiệu bất cập trong quản trị, kiểm soát nội bộ

Mới đây, Công an tỉnh Ninh Bình bắt giữ, khởi tố 2 đối tượng, thu giữ nhiều tài liệu và vật chứng liên quan dấu hiệu tội phạm tại Quỹ tín dụng nhân dân Thành Đô. Bước đầu xác định các đối tượng thực hiện 7 nhóm hành vi trái pháp luật nhằm tham ô tài sản. Lực lượng công an kịp thời thu hồi 130 tỷ đồng tiền nợ xấu và tài sản sai phạm.

Trao đổi với PV Tiền Phong sau sự việc, ông Tuấn Anh - Phó Giám đốc Quỹ tín dụng nhân dân Thành Đô - cho biết hoạt động của quỹ hiện được đặt dưới sự giám sát từ xa của cơ quan quản lý. Các hoạt động được kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm tuân thủ quy định. Một số nội dung liên quan đến vụ việc tại đơn vị đang trong quá trình điều tra của cơ quan công an.

Quỹ tín dụng nhân dân Thành Đô, số 7 đường Lê Hồng Phong, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình (ảnh: N.M).

Theo ông Tuấn Anh, hiện quỹ vẫn duy trì hoạt động nhận tiền gửi, trong khi hoạt động cho vay mới đang tạm dừng. Đơn vị tập trung thu hồi các khoản nợ từ những khoản vay trước đó.

Trước đó, tại Ninh Bình cũ, một số quỹ tín dụng từng xảy ra sai phạm tại Quỹ tín dụng nhân dân thị trấn Me, huyện Gia Viễn.

Bên trong quầy giao dịch của Quỹ tín dụng nhân dân Thành Đô (ảnh: N.M).

Tháng 10/2026, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa kiến nghị khởi tố vụ việc sai phạm tại Quỹ tín dụng nhân dân thị trấn Phước Dân, liên quan đến các cá nhân trong giai đoạn 2011-2025. Tại Thanh Hóa, Quỹ tín dụng nhân dân Đông Minh bị kết luận có sai sót về lãi suất, thẩm định cho vay sơ sài...

Giám sát ra sao với mạng lưới quỹ rộng lớn?

Theo thống kê của Hiệp hội Quỹ tín dụng nhân dân Việt Nam, cả nước hiện có khoảng 1.100 quỹ tín dụng nhân dân tại 31 tỉnh, thành phố. Mạng lưới phân bố rộng khắp, trong đó Hưng Yên có 142 quỹ, Hà Nội 98 quỹ, Hải Phòng 96 quỹ, Ninh Bình 91 quỹ, Phú Thọ 74 quỹ và Thanh Hóa 60 quỹ.

Bảng lãi suất tiết kiệm tại Quỹ tín dụng nhân dân Thành Đô (ảnh: N.M),

Trao đổi với PV Tiền Phong, Nguyễn Văn Khiết - Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Khu vực 7 (gồm các tỉnh Thanh Hóa, Ninh Bình) - cho rằng, mô hình quỹ tín dụng nhân dân vẫn phù hợp với thực tiễn, nhất là tại những địa bàn nông thôn, nơi người dân có nhu cầu gửi tiền, vay vốn và giao dịch tài chính ngay tại địa phương. Nếu được quản lý chặt chẽ, hoạt động đúng quy định, các quỹ vẫn có thể duy trì hiệu quả và đóng góp tích cực cho kinh tế địa bàn.

Theo ông Khiết, vấn đề cốt lõi không nằm ở bản thân mô hình mà chủ yếu ở công tác quản trị và yếu tố con người. Một trong những yếu tố quan trọng giúp quỹ hoạt động an toàn là cơ chế kiểm soát và giám sát nội bộ. Ở những quỹ mà chủ tịch hội đồng quản trị và giám đốc có sự độc lập tương đối, thường xuyên kiểm tra, giám sát lẫn nhau, hoạt động tài chính và chi tiêu thường được kiểm soát tốt hơn.

Ngược lại, nếu các cá nhân trong bộ máy quản lý thiếu sự kiểm soát, thậm chí cấu kết với nhau để che giấu sai phạm, công tác giám sát bên ngoài sẽ gặp nhiều khó khăn. Điều này cho thấy, bên cạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý, việc nâng cao năng lực kiểm soát nội bộ và trách nhiệm của người đứng đầu từng quỹ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đề cập đến công tác quản lý sau những vụ việc sai phạm, ông Khiết cho biết Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 7 đang tăng cường kiểm tra, giám sát và phối hợp với các cơ quan chức năng tại địa phương.

Một trong những giải pháp được đặt ra là tổ chức giao ban định kỳ với công an và chính quyền cấp xã để nắm bắt tình hình hoạt động của các quỹ, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường. Đồng thời, cơ quan quản lý yêu cầu các quỹ nâng cao trách nhiệm của bộ phận kiểm soát nội bộ, chủ động rà soát hoạt động, báo cáo kịp thời những khó khăn, vướng mắc và dấu hiệu rủi ro phát sinh.

Theo ông Khiết, việc giám sát không thể chỉ trông chờ vào các đợt thanh tra định kỳ mà cần phát huy vai trò tự kiểm tra của từng quỹ, trách nhiệm của người đứng đầu và sự phối hợp thường xuyên giữa cơ quan quản lý với chính quyền địa phương.