Kiểm soát quyền lực, đột phá thực thi

Thông điệp trên được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tại Phiên khai mạc Đại hội XIV của Đảng, có ý nghĩa như một tuyên ngôn chính trị, hàm chứa tư duy chỉ đạo sắc bén về phương thức quản trị quốc gia và hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội của Đảng.

Sau 40 năm Đổi mới, bên cạnh những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, đất nước ta cũng đang đối diện với những thách thức chưa từng có, từ những bất cập về thể chế, nguồn lực, hạ tầng; hạn chế trong tổ chức thực hiện và kỷ luật, kỷ cương đến tình trạng một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu; nhiều vấn đề xã hội, môi trường, đời sống dân sinh còn bức xúc…

Tổng Bí thư thẳng thắn nhận diện: điểm yếu lớn nhất của chúng ta là nhiều chủ trương đúng nhưng tổ chức thực hiện chưa đạt yêu cầu. Vì thế, song song với cải cách, Tổng Bí thư yêu cầu “phải xây dựng kỷ luật pháp quyền và kỷ luật thực thi. Kiên quyết khắc phục bằng được tình trạng: "Luật thì đúng mà làm thì khó", "trên nghị trường thì thông, dưới cơ sở thì vướng", "trên nóng, dưới lạnh", "nói nhiều, làm ít", "quyết sách đúng nhưng thực thi chậm", gây lãng phí nguồn lực, làm giảm niềm tin của nhân dân. Đồng thời, thiết kế cơ chế kiểm soát quyền lực để quyền lực luôn trong khuôn khổ pháp luật, đạo đức, văn hóa, truyền thống dân tộc và niềm tin của nhân dân”.

Thông điệp của Tổng Bí thư đã điểm trúng khâu yếu nhất, nhưng cũng là khâu then chốt nhất: năng lực tổ chức thực thi. Những mục tiêu lớn lao của Đại hội chỉ có thể trở thành hiện thực nếu chúng ta “làm thật mạnh, làm thật nhanh, làm đến nơi đến chốn” và tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, quyết liệt phương thức lãnh đạo, quản trị, tổ chức thực hiện.

Tổng Bí thư nhấn mạnh “Kỷ luật của Đảng phải đi trước”. Điều này khẳng định vai trò tiên phong, rường cột của Đảng cầm quyền. Nói cách khác, Đảng cầm quyền chỉ có thể lãnh đạo xã hội một cách thuyết phục khi chính mình là lực lượng nêu gương về kỷ luật và chuẩn mực. Trong điều kiện Đại hội XIV đặt ra yêu cầu rất cao về đổi mới mô hình tăng trưởng, thúc đẩy khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển nhanh, bền vững, thì kỷ luật Đảng không còn là vấn đề nội bộ mà trở thành nền móng của năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của cả hệ thống chính trị. Khi kỷ luật Đảng nghiêm, mệnh lệnh chính trị mới được thực thi thông suốt, hiệu quả. Kỷ luật Đảng nghiêm minh thì kỷ cương phép nước tất yếu cũng sẽ nghiêm minh.

Song hành với kỷ luật là nguyên tắc “mọi quyền lực phải được kiểm soát”. Đây là tư duy quản trị hiện đại, đặc biệt quan trọng khi Đại hội XIV chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Trao quyền mạnh mẽ để khơi thông nguồn lực là cần thiết, nhưng nếu thiếu cơ chế kiểm soát, việc phân quyền dễ biến tướng thành cục bộ, lạm quyền.

Thông điệp của Tổng Bí thư xác lập một nguyên tắc bất di bất dịch: quyền lực càng cao, trách nhiệm càng lớn, thì cơ chế giám sát càng phải chặt chẽ. Đây chính là điều kiện để bảo đảm các quyết sách chiến lược của Đại hội XIV được triển khai thống nhất, không bị “lệch pha” trong quá trình thực hiện.

Đặc biệt, thông điệp của Tổng Bí thư thể hiện một nhãn quan chính trị thấu đáo, cân bằng giữa “xây” và “chống”. Đại hội XIV đặt ra nhiều nhiệm vụ đột phá, đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Thông điệp của Tổng Bí thư, vì thế, mang ý nghĩa như một lời cam kết chính trị đanh thép: Đảng kiên quyết loại bỏ những kẻ vụ lợi nhưng cũng là "tấm khiên" vững chắc bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm vì dân, vì nước. Khi ranh giới giữa sai phạm và cống hiến được minh định rõ ràng, chúng ta sẽ kích hoạt được dòng chảy sáng tạo và khát vọng cống hiến trong toàn thể đội ngũ cán bộ.

Thước đo thành công của Đại hội XIV không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng GDP, mà còn nằm ở tính nghiêm minh của pháp luật, ở hiệu quả của bộ máy công quyền, ở niềm tin và cuộc sống tốt đẹp hơn, hạnh phúc hơn của nhân dân.

Như Tổng Bí thư nhận định, "chưa bao giờ nguyện ước về một Việt Nam dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc lại gần với chúng ta như hôm nay; nhưng cũng chưa bao giờ chúng ta phải đối mặt với nhiều thách thức, nhiều đòi hỏi gay gắt, nhiều sức ép cạnh tranh như lúc này”.

Chính trong bối cảnh đó, thông điệp của Tổng Bí thư về kỷ luật Đảng, kỷ cương phép nước, về kiểm soát quyền lực, minh định trách nhiệm, về mọi sai phạm phải bị xử lý và mọi nỗ lực chân chính vì dân, vì nước phải được ghi nhận, bảo vệ chính là nền tảng cốt lõi để thực hiện đột phá chiến lược về thực thi, nhanh chóng đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống, thực sự mở ra một giai đoạn phát triển rực rỡ và bền vững cho đất nước.

Nguyễn Bình