Kiểm toán nhà nước Việt Nam tích cực đổi mới toàn diện

Tham dự hội thảo có ông K. Sanjay Murthy, Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ, Chủ tịch Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI); ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán nhà nước Việt Nam.

  Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại hội thảo.

Phát biểu tại hội thảo, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, thế giới đang chứng kiến những biến đổi nhanh chóng và rất khó dự báo. Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, xu hướng quản trị hiện đại, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, yêu cầu thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia. Trước bối cảnh đó, yêu cầu bảo đảm việc huy động, phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực công minh bạch, hiệu quả, bền vững ngày càng cao. Kiểm toán công hiện đại trên thế giới không còn bó hẹp trong phạm vi kiểm tra tuân thủ tài chính truyền thống mà đã và đang trở thành công cụ quan trọng để cung cấp luận cứ phục vụ hoạch định chính sách vĩ mô, cảnh báo sớm rủi ro hệ thống và nâng cao giá trị công. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, hệ thống thông tin địa lý, ảnh vệ tinh cùng phương thức kiểm toán thời gian thực đang tái cấu trúc toàn diện phương pháp luận kiểm toán. Đồng thời, sự xuất hiện của các đối tượng kiểm toán mới như tài sản số, cơ sở dữ liệu quốc gia, tài chính xanh, trái phiếu xanh và các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu đang mở ra những dư địa mới, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới cho các cơ quan kiểm toán tối cao. 

Phó chủ tịch Quốc hội đánh giá, năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Kiểm toán nhà nước Việt Nam, là thời điểm xây dựng định hướng phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời nghiên cứu, tổng kết để đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước trong thời gian tới. Đây là cơ hội quan trọng để Kiểm toán nhà nước Việt Nam tham khảo kinh nghiệm, thông lệ quốc tế tốt nhằm hoàn thiện khuôn khổ thể chế, nâng cao hiệu lực kiến nghị kiểm toán, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và mở rộng phạm vi kiểm toán đối với các lĩnh vực mới như tài chính xanh, môi trường, an ninh mạng, dữ liệu công và phát triển bền vững. Với vai trò là công cụ đắc lực của Đảng, Nhà nước trong kiểm soát nguồn lực công, Kiểm toán nhà nước Việt Nam càng phải đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực nhân sự để thích ứng kịp thời với bối cảnh mới. 

“Với tinh thần đó, Quốc hội Việt Nam đánh giá cao sáng kiến của Kiểm toán nhà nước Việt Nam tổ chức hội thảo quốc tế hôm nay. Với các tham luận của lãnh đạo, đại diện các cơ quan kiểm toán tối cao các nước và các cơ quan liên quan của Việt Nam, hội thảo là diễn đàn có ý nghĩa thiết thực để các cơ quan kiểm toán tối cao trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ tầm nhìn chiến lược, thể chế pháp lý và các giải pháp đổi mới sáng tạo phục vụ sự phát triển bền vững của các cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới”, Phó chủ tịch Quốc hội khẳng định. 

 Quang cảnh hội thảo.

Ông K. Sanjay Murthy, Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ, Chủ tịch ASOSAI nhấn mạnh tính độc lập là nền tảng hoạt động, niềm tin của công chúng là mục tiêu hướng tới. Theo ông, kiểm toán thế hệ mới không chỉ phải giải thích những gì đã sai mà còn cần giúp các Chính phủ nhận diện những rủi ro đang hình thành. Chủ tịch ASOSAI cho rằng công nghệ giúp kiểm toán viên tiếp cận nhiều thông tin hơn, nhưng xét đoán chuyên môn mới giúp hiểu đúng những thông tin đó, còn tính liêm chính quyết định cách thức hành động trên cơ sở kết quả phân tích. Dù công cụ kiểm toán và những rủi ro tiếp tục thay đổi, Chủ tịch ASOSAI nhấn mạnh cam kết đối với sự thật, tính liêm chính và lợi ích công phải luôn được giữ vững.

 Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa phát biểu tại hội thảo.

Phát biểu tại hội thảo, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh, trước những thay đổi của bối cảnh mới, sứ mệnh, phương thức hoạt động, cách thức quản trị và tổ chức hoạt động kiểm toán cần được điều chỉnh để thích ứng linh hoạt, đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người dân. Quá trình đổi mới cần hướng tới củng cố địa vị pháp lý, vị thế độc lập của các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI), góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, liêm chính của hệ thống quản trị công, bảo đảm kỷ cương và hiệu quả trong quản lý, sử dụng nguồn lực công.

Theo Tổng Kiểm toán nhà nước, dù thế giới có nhiều biến động và điều kiện của mỗi quốc gia không giống nhau, các SAI vẫn giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy tính hiệu lực, hiệu quả, liêm chính, trách nhiệm giải trình, kỷ cương, an toàn và lành mạnh của nền quản trị công, nền tài chính công và ngân sách nhà nước. Để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, Kiểm toán nhà nước Việt Nam đang tích cực đổi mới toàn diện về thể chế, chính sách, pháp luật, tổ chức bộ máy và hoạt động, với trọng tâm là xây dựng Chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 và sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước. Vì vậy, hội thảo là cơ hội để Kiểm toán nhà nước Việt Nam tiếp thu, học hỏi kinh nghiệm từ các cơ quan kiểm toán tối cao trên thế giới.