Kiên quyết không để xảy ra lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong công tác xây dựng pháp luật

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu tại hội nghị

Nhiệm vụ chính trị trọng đại nhưng cũng hết sức nặng nề

Ngày 16/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chủ trì, phối hợp với Chính phủ tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Hội nghị.

Đồng chủ trì Hội nghị có: Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định; Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng, việc triển khai thực hiện thắng lợi Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị, Đề án của Đảng ủy Quốc hội và Kế hoạch của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

“Đây là nhiệm vụ chính trị trọng đại nhưng cũng hết sức nặng nề, đòi hỏi không chỉ nỗ lực của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội hay các vị đại biểu Quốc hội, mà đòi hỏi sự đồng lòng, vào cuộc quyết liệt, phối hợp chặt chẽ của tất cả các cơ quan, tổ chức trong toàn hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương”, ông Nguyễn Khắc Định nói.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng cường kiểm soát quyền lực

Tiếp theo Chương trình Hội nghị, ông Nguyễn Khắc Định trình bày những nội dung cốt lõi quán triệt “Kết luận số 17-KL/TW ngày 02/4/2026 của Bộ Chính trị về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI".

Theo đó, Kết luận số 17-KL/TW được Bộ Chính trị ban hành trên cơ sở Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI do Đảng ủy Quốc hội chủ trì xây dựng rất công phu, toàn diện. Cùng với Nghị quyết số 66-NQ/TW và Kết luận số 09-KL/TW, Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị tiếp tục thể hiện tầm nhìn và quan điểm chỉ đạo chiến lược của Đảng đối với công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật trong giai đoạn mới. Kết luận đã xác định rõ mục tiêu, 9 định hướng, 6 nhiệm vụ giải pháp và phân công tổ chức thực hiện, giao trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan.

Theo ông Định, công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI không chỉ là tạo lập khuôn khổ pháp lý cho việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2031 mà còn từng bước xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, dân chủ, công bằng, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển. Kết quả của công tác lập pháp nhiệm kỳ này sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng thể chế phát triển của đất nước, góp phần quan trọng để thực hiện thắng lợi hai mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và năm 2045 mà Đảng ta đã đề ra.

Về định hướng công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, ông Định thông tin, để hiện thực hóa mục tiêu nêu trên, Kết luận đã xác định rõ 9 định hướng lập pháp trọng tâm cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Về tổng thể, các định hướng này tập trung vào ba nhóm vấn đề trọng tâm chủ yếu.

Bao gồm: nhóm định hướng về tiếp tục hoàn thiện thể chế tổ chức và vận hành Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trọng tâm là thể chế hóa các chủ trương của Đảng về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện tổ chức bộ máy, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền ba cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân định rõ trách nhiệm và tăng cường kiểm soát quyền lực; đồng thời, cũng chuẩn bị triển khai nghiên cứu tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 sau khi có quyết định của cấp có thẩm quyền. Tập trung hoàn thiện thể chế phát triển, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây là nhóm định hướng hết sức quan trọng của công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Đặc biệt là nhóm định hướng về bảo vệ vững chắc Tổ quốc và nâng cao vị thế quốc gia.

Dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”

Đề cập đến nhiệm vụ, giải pháp, ông Định lưu ý 3 nội dung trọng tâm. Cụ thể, tiếp tục đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật, chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang phục vụ, kiến tạo phát triển đất nước, xã hội; từ việc tập trung giải quyết những yêu cầu trước mắt sang chủ động tạo lập nền tảng thể chế cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Công tác xây dựng pháp luật phải được xác định là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế cho phát triển đất nước; dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”; chuyển từ tư duy tiền kiểm sang chủ động chấp nhận rủi ro có kiểm soát. Pháp luật không chỉ là công cụ quản lý nhà nước, mà phải tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, phát huy quyền tự do kinh doanh, đổi mới sáng tạo, chủ động tham gia phát triển kinh tế - xã hội; khơi thông mọi nguồn lực, đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, nền tảng vững chắc, động lực mạnh mẽ cho phát triển; xác định đầu tư cho công tác xây dựng và thi hành pháp luật là đầu tư cho phát triển; xây dựng chính sách, pháp luật phải gắn với kiểm soát chặt chẽ quyền lực; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, không để xảy ra lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong công tác xây dựng pháp luật.

Bên cạnh đó, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Pháp luật chỉ thực sự phát huy giá trị khi các quy định xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, có tính khả thi cao, được triển khai đồng bộ, đi vào cuộc sống và tạo ra những chuyển biến tích cực trong thực tiễn. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhất là công nghệ số, trí tuệ nhân tạo vào quy trình lập pháp, hiện đại hóa toàn diện phương thức xây dựng pháp luật.

Lấy chất lượng đời sống của Nhân dân làm thước đo hiệu quả chính sách, pháp luật

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, quá trình tổ chức thi hành pháp luật cần thường xuyên tổng kết thực tiễn, đánh giá hiệu quả, chất lượng chính sách, pháp luật, lấy kết quả phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, chất lượng đời sống của Nhân dân làm thước đo hiệu quả chính sách, pháp luật; kịp thời phát hiện bất cập, hạn chế và đề xuất sửa đổi, bổ sung, tháo gỡ những “điểm nghẽn” về thể chế đang cản trở quá trình phát triển.