Kiến tạo tương lai không gian Pháp ngữ: Sự gặp gỡ tầm nhìn lãnh đạo Việt - Pháp
Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 tại Phnom Penh (Campuchia) đã chứng kiến sự đồng điệu về tư duy chiến lược giữa Việt Nam và Pháp. Từ thông điệp khai mạc của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đến bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn FrancoTech và Phiên toàn thể bàn tròn, hai tầm nhìn đã gặp nhau ở định hướng toàn diện: lấy hòa bình làm nền tảng, công nghệ làm động lực đột phá và con người làm trung tâm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Kiến tạo hòa bình bằng đối thoại và luật pháp quốc tế
Trong một thế giới phân mảnh, chủ đề "Đầu tư cho hòa bình" tại Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 đặc biệt mang tính thời sự. Phát biểu tại Lễ khai mạc trên cương vị nước Chủ tịch kỳ hội nghị 19, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh yêu cầu củng cố vai trò chính trị của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF), kêu gọi các quốc gia tăng cường đoàn kết, thúc đẩy đối thoại và tái cam kết bảo vệ hòa bình như điều kiện tiên quyết giữ vững ổn định toàn cầu.
Đồng cảm với trăn trở đó, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên bàn tròn đã nâng tầm lời kêu gọi hòa bình thành chiến lược hành động thực chất. Nhà lãnh đạo Việt Nam chỉ rõ con đường bảo vệ hòa bình bền vững là củng cố lòng tin và tuân thủ luật pháp quốc tế: "Cộng đồng Pháp ngữ cần phát huy thế mạnh đa dạng để thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, thu hẹp khác biệt, đóng góp tích cực hơn vào giải quyết các vấn đề khu vực, quốc tế, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và hình thành trật tự quốc tế công bằng dựa trên luật pháp quốc tế”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không nhìn hòa bình như một trạng thái tĩnh, mà là kết quả của quá trình chủ động kiến tạo, xây dựng lòng tin. Theo cách tiếp cận đó, sự đa dạng về lịch sử, văn hóa và kinh nghiệm phát triển của các thành viên có thể tạo thêm cơ hội đối thoại và thu hẹp khác biệt. Việc Việt Nam ủng hộ các nỗ lực phòng ngừa xung đột, trung gian hòa giải và hoan nghênh sáng kiến tổ chức diễn đàn xây dựng hòa bình cho thấy những hướng Cộng đồng Pháp ngữ có thể cùng hành động.
Bên cạnh đó, bằng việc khẳng định vai trò của chủ nghĩa đa phương và trật tự quốc tế công bằng, Việt Nam chỉ ra khuôn khổ vững chắc cho các quốc gia Pháp ngữ, đặc biệt là các quốc gia vừa và nhỏ, khẳng định vai trò cầu nối tích cực của Việt Nam trong việc đóng góp giải pháp cho hòa bình thế giới.
Rủi ro kỷ nguyên số: Biến ngôn ngữ chung thành cơ hội bình đẳng
Một điểm nhấn tại Hội nghị là sự gặp gỡ tư tưởng trong định hình tương lai công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (AI). Cả hai nhà lãnh đạo đều nhận thức rõ cơ hội to lớn cùng rủi ro tiềm ẩn đối với sự phát triển bình đẳng giữa các quốc gia. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đưa ra cảnh báo về nguy cơ bất bình đẳng công nghệ và độc quyền ngôn ngữ trong kỷ nguyên AI: "Chúng ta không thể chấp nhận để các công nghệ của tương lai chỉ được thiết kế cho một vài ngôn ngữ và bỏ lại một phần nhân loại bên ngoài". Lời kêu gọi của Tổng thống Macron về việc đưa tiếng Pháp và sự đa dạng ngôn ngữ vào huấn luyện các mô hình AI là lời cảnh báo chống lại sự thống trị văn hóa số.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên họp toàn thể bàn tròn về chủ đề chính của Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Tiếp nối tư tưởng đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã cụ thể hóa mối quan ngại bằng giải pháp chiến lược. Ông đề nghị Cộng đồng Pháp ngữ cần "biến sự đa dạng của Cộng đồng Pháp ngữ thành sức mạnh", trong đó "cần ưu tiên nguồn lực cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị rủi ro từ những vấn đề mới nổi". Tầm nhìn của nhà lãnh đạo thể hiện ở mô hình liên kết thực chất mà ông kiến nghị: "Các mạng lưới liên khu vực về đổi mới sáng tạo, trong đó có sự tham gia của cả chính phủ, doanh nghiệp và các trung tâm nghiên cứu". Đây là tư duy quản trị hiện đại mô hình "Ba nhà" (Nhà nước - Doanh nghiệp - Nhà khoa học), kết nối chặt chẽ các quốc gia phát triển như Pháp với các nền kinh tế đang bứt phá chuyển đổi số như Việt Nam, mở ra con đường chuyển giao tri thức và đào tạo nhân lực công nghệ cao.
Trước đó, trong bài phát biểu tại Diễn đàn FrancoTech, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất tổ chức cuộc gặp giữa các bộ trưởng phụ trách kinh tế số của các nước Pháp ngữ, đồng thời tăng cường kết nối giữa các nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan công quyền, nhằm đưa những tiến bộ khoa học vào ứng dụng trong đời sống hằng ngày.
Thịnh vượng chia sẻ: Đặt con người vào trung tâm của mọi cam kết
Khái niệm “Prospérité partagée” (Thịnh vượng chia sẻ) do Pháp xướng xuất tìm thấy sự cộng hưởng đặc biệt trong định hướng của Việt Nam. Cả hai quốc gia cùng chia sẻ quan điểm hòa bình không thể tách rời tăng trưởng kinh tế và sự thụ hưởng bình đẳng của người dân.
Tại Lễ khai mạc, Tổng thống Macron thúc đẩy các cam kết về giáo dục và phát triển tri thức trẻ. Phát triển sâu hơn tại Phiên bàn tròn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra thông điệp: "chú trọng đầu tư cho con người và phát triển bao trùm, tạo nền tảng lâu dài cho hòa bình".

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Thủ tướng Campuchia Hun Manet tham quan các gian hàng triển lãm tại FrancoTech. Ảnh: TTXVN

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Thủ tướng Campuchia Hun Manet tham quan các gian hàng triển lãm tại FrancoTech. Ảnh: TTXVN
Nhà lãnh đạo Việt Nam chỉ rõ: "Bên cạnh các tiến trình chính trị và an ninh, chúng ta cần đồng thời đầu tư cho phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục và đào tạo, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, tăng cường năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu, thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế đại dương, chuyển đổi số và chú trọng hỗ trợ các nước đảo nhỏ".
Phát biểu này bao quát các thách thức phi truyền thống - từ biến đổi khí hậu đến chuyển đổi xanh và hỗ trợ các quốc gia đảo nhỏ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Cộng đồng Pháp ngữ tạo ra "những đột phá trong trụ cột kinh tế, với những chương trình, dự án hợp tác thực chất".
Điều này gợi nhớ đến dấu ấn lịch sử tại Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ lần thứ 7 tại Hà Nội năm 1997 - nơi Việt Nam từng khởi xướng việc đưa hợp tác kinh tế trở thành một trụ cột chính thức trong Hiến chương Pháp ngữ. Tại Phnom Penh năm 2026, tư duy kinh tế Pháp ngữ một lần nữa được nhà lãnh đạo Việt Nam làm mới và nâng cấp bằng những chương trình chuyển đổi số, phát triển xanh và kết nối doanh nghiệp thực chất.
Tầm vóc nhà lãnh đạo Việt Nam và dấu ấn gặp gỡ Việt - Pháp
Sự gặp gỡ trong phát biểu của Tổng thống Pháp và nhà lãnh đạo Việt Nam tại Hội nghị lần thứ 20 là kết quả của tầm nhìn chiến lược chung về một thế giới đa cực, công bằng và phát triển bền vững. Nếu Pháp mang đến Hội nghị tầm vóc của quốc gia sáng lập cùng trăn trở về chủ quyền văn hóa và quản trị AI, thì Việt Nam - dưới sự dẫn dắt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - mang đến luồng sinh khí của một nền kinh tế năng động và là cầu nối tin cậy giữa châu Á với cộng đồng Pháp ngữ.
Sự gặp gỡ ấy tại Phnom Penh không chỉ thắt chặt mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước, mà còn khẳng định bản lĩnh và vị thế ngày càng cao của Việt Nam. Với thông điệp mạch lạc trong lý luận, sự sắc bén trong giải pháp và sự chân thành trong cam kết, Việt Nam khẳng định vai trò thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm, sẵn sàng biến các cam kết ngoại giao thành thành quả phát triển thực chất cho Cộng đồng.
