Kimi K3 của Trung Quốc gia tăng áp lực lên chính sách AI của chính quyền Tổng thống Trump

Hoạt động tại một doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo ở Trung Quốc. Ảnh: Công Tuyên - PV TTXVN tại Trung Quốc

Ra mắt vào cuối tuần trước bởi công ty Moonshot AI có trụ sở tại Trung Quốc, Kimi K3 nhanh chóng gây chấn động trong giới công nghệ và hoạch định chính sách. Mô hình này đe dọa lợi thế của các phòng thí nghiệm AI Mỹ về năng lực lập trình, cũng như các mô hình hàng đầu như Claude Fable 5 của Anthropic và GPT-5.6 Sol của OpenAI.

Sự xuất hiện của Kimi K3 cũng làm gia tăng sức ép đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump trong việc duy trì ưu thế AI của Mỹ trước Trung Quốc, trong bối cảnh Nhà Trắng vẫn đang tìm cách hoàn thiện chính sách AI nội địa giữa làn sóng phản đối gay gắt và những chia rẽ ngay trong nội bộ đảng cầm quyền.

Ông Chris LeHane - giám đốc phụ trách các vấn đề toàn cầu của OpenAI, ngày 21/7 nhận định: "Theo tôi, sự xuất hiện của Kimi K3 càng cho thấy rõ hơn tầm quan trọng của việc Mỹ sớm xây dựng một khuôn khổ và quy trình thống nhất để thử nghiệm các mô hình AI. Một quy trình được xác định rõ ràng sẽ mang lại nhiều lợi ích, bởi nó giúp đẩy nhanh quá trình đưa các công nghệ này vào thực tiễn, đồng thời tạo minh bạch trong việc triển khai chúng tới các lực lượng bảo vệ, bao gồm cơ quan chính phủ và hệ thống hạ tầng trọng yếu".

Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp vào đầu tháng 6, vạch ra quy trình cho khung thử nghiệm tự nguyện, trong đó các công ty AI có thể chia sẻ mô hình của họ với chính phủ trong tối đa 30 ngày trước khi công bố rộng rãi. Văn bản này yêu cầu các cơ quan liên quan trong vòng 60 ngày, tức đến ngày 1/8, phải xây dựng quy trình đánh giá chuẩn mực đối với các mô hình AI tiên tiến thuộc diện quản lý, đồng thời thiết lập khuôn khổ tuân thủ tự nguyện để các doanh nghiệp áp dụng.

Cựu cố vấn AI và tiền điện tử của Nhà Trắng - ông David Sacks tuần trước lập luận rằng Mỹ đang mạo hiểm lợi thế cạnh tranh. Ông viết trên mạng xã hội X: “Nước Mỹ đang tự làm rối mình: các chính trị gia và quan chức cấm các trung tâm dữ liệu mới, chồng chất thêm các quy định ở cấp tiểu bang và thúc đẩy thành lập cơ quan liên bang mới để thẩm định trước các mô hình AI tiên tiến”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc họp báo tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 8/7/2026. Ảnh: AA/TTXVN phát

Trong khi đó, ông Paul Triolo tại DGA-Albright Stonebridge Group nhận định với đài DW (Đức) rằng các nhà phát triển mô hình AI của Trung Quốc tiếp tục bắt kịp với sân khấu toàn cầu, chủ yếu qua biện pháp huấn luyện các mô hình trọng số mở trên phần cứng máy tính hạn chế nhưng tiên tiến. Ông Triolo tin rằng việc triển khai AI trong các doanh nghiệp Trung Quốc có thể đang tiến triển nhanh hơn so với ở Mỹ.

Ngoài ra, tâm lý e ngại AI của người dân Trung Quốc cũng thấp hơn so với tại Mỹ, tạo điều kiện để các ứng dụng AI được phổ cập nhanh hơn tới người tiêu dùng. Đầu năm nay, truyền thông nhà nước Trung Quốc khẳng định khoảng cách về năng lực giữa các mô hình AI của Trung Quốc và Mỹ đã "gần như không còn đáng kể".

Nhiều chuyên gia nhìn chung đồng tình với nhận định này, cho rằng kết quả của một số bài kiểm tra chuẩn đối với các mô hình ngôn ngữ lớn của Trung Quốc như GLM-5.2 và Kimi K3 cho thấy khoảng cách đang ngày càng thu hẹp, thậm chí trong một số trường hợp đã được san bằng hoàn toàn.

Theo ông Triolo, đối với phần lớn ứng dụng, các mô hình AI trọng số mở hàng đầu của Trung Quốc có chi phí vận hành thấp hơn, đồng thời đủ khả năng đáp ứng hầu hết các tác vụ.

Dù vậy, các mô hình độc quyền tiên tiến của những công ty Mỹ như Anthropic, OpenAI và Google vẫn duy trì lợi thế ở các khía cạnh như bảo mật và khả năng mở rộng.