Kinh phí khoa học, công nghệ và chuyển đổi số mới chỉ giải ngân hơn 41%

Đây là hội nghị trực tuyến với các Sở KH&CN nhằm đánh giá tình hình giải ngân kinh phí khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026.

Báo cáo tại hội nghị, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Hoàng Thị Phương Lựu cho biết, tính đến ngày 26/10/2026, tổng dự toán kinh phí khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được sử dụng trên cả nước là 52.680,28 tỷ đồng. Trong đó, số kinh phí đã giải ngân đạt 21.693,48 tỷ đồng, tương đương 41,18%.

Đối với khối địa phương, tổng dự toán được sử dụng là 28.032,79 tỷ đồng, đã giải ngân 10.789,36 tỷ đồng, đạt 38,49%. Số kinh phí chưa giải ngân còn 17.243,43 tỷ đồng.

Phân theo lĩnh vực, tỷ lệ giải ngân tại địa phương đạt 47,15% đối với khoa học, công nghệ; 27,54% đối với đổi mới sáng tạo và 30,23% đối với chuyển đổi số. Theo nguồn kinh phí, chi đầu tư phát triển đạt tỷ lệ giải ngân 43,78%, trong khi chi thường xuyên đạt 37,18%.

Quang cảnh Hội nghị

Báo cáo cũng ghi nhận sự chênh lệch về tiến độ giải ngân giữa các địa phương. Đến ngày 26/10, có 7 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân từ 50% trở lên, gồm Thái Nguyên, Huế, Tuyên Quang, Cần Thơ, Quảng Trị, Khánh Hòa và Đà Nẵng. Trong đó, Huế đạt 65,21%, Tuyên Quang đạt 65,17%.

Xét theo giá trị tuyệt đối, 10 địa phương có số giải ngân lớn nhất đạt tổng cộng 7.778,35 tỷ đồng, chiếm 72,1% tổng số giải ngân của khối địa phương. TP.HCM có giá trị giải ngân cao nhất với 2.711,87 tỷ đồng, tiếp đến là Hà Nội với 2.035,14 tỷ đồng và Đà Nẵng với 697,70 tỷ đồng. Riêng TP.HCM và Hà Nội chiếm khoảng 44% tổng giá trị giải ngân của khối địa phương.

Từ kết quả trên, vấn đề đặt ra tại hội nghị là việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ trong những tháng cuối năm, đồng thời bảo đảm kinh phí được sử dụng đúng mục tiêu, gắn với kết quả đầu ra.

Theo quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, ngân sách nhà nước dành cho lĩnh vực này phải được sử dụng có trọng tâm, trọng điểm, gắn với kết quả và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách có trách nhiệm đánh giá, báo cáo kết quả và hiệu quả sử dụng kinh phí trên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia.

Kết quả giải ngân năm 2026 cùng các sản phẩm đầu ra tương ứng sẽ là căn cứ để xem xét bố trí ngân sách cho từng bộ, ngành, địa phương trong những năm tiếp theo.

Tại phần trao đổi, thảo luận, đại diện các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ KH&CN tập trung giải đáp những vướng mắc liên quan đến quy trình, thủ tục quản lý nhiệm vụ, cơ chế đặt hàng, tài trợ và các quy định về triển khai nhiệm vụ chuyển đổi số.

Về thủ tục quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ, Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ Nguyễn Phú Hùng cho biết, Nghị định 267/2025/NĐ-CP quy định thời gian ký hợp đồng giao nhiệm vụ tối đa 120 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ đề xuất nhiệm vụ.

Liên quan đến quyền đối với kết quả nghiên cứu, ông Nguyễn Phú Hùng thông tin, theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15, tổ chức chủ trì được Nhà nước tự động giao quyền quản lý, sử dụng, quyền sở hữu kết quả nhiệm vụ tương ứng với phần kinh phí ngân sách nhà nước, không phải thực hiện thủ tục giao quyền và không phải bồi hoàn. Tài sản trang bị cho nhiệm vụ cũng được giao tự động ngay khi trang bị.

Ở lĩnh vực đổi mới sáng tạo, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo Nguyễn Mai Dương trao đổi về sự khác biệt giữa nhiệm vụ "đặt hàng" và nhiệm vụ "tài trợ".

Theo đó, nhiệm vụ đặt hàng được xác định từ yêu cầu giải quyết các bài toán của địa phương, trong khi nhiệm vụ tài trợ xuất phát từ đề xuất của các chủ thể, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Ông Nguyễn Mai Dương cũng cho biết, hành lang pháp lý hiện hành cho phép đối xử bình đẳng giữa các chủ thể tham gia, không phân biệt cấp hành chính.

Đối với lĩnh vực chuyển đổi số, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia Lê Anh Tuấn thông tin về một số quy định tại Nghị định 224/2026/NĐ-CP.

Cụ thể, trường hợp chủ đầu tư đã tổ chức thu thập báo giá công khai, minh bạch thì không phải chịu trách nhiệm đối với việc nhà cung cấp vi phạm quy định về cung cấp báo giá. Nghị định cũng quy định thiết kế chi tiết và dự toán được phê duyệt đồng thời.

Bên cạnh việc giải đáp các quy định liên quan, hội nghị tập trung vào các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân trong thời gian còn lại của năm 2026.

Bộ KH&CN đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát tình hình thực hiện nhiệm vụ, xác định rõ nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến chậm giải ngân để có biện pháp xử lý phù hợp.

Các địa phương cần chủ động ban hành các quy trình, quy chế quản lý thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh; tăng cường làm việc với doanh nghiệp, hiệp hội để thúc đẩy triển khai các dự án đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cùng với đó, Bộ đề nghị các địa phương cập nhật số liệu giải ngân hằng tuần, phối hợp chặt chẽ với Kho bạc Nhà nước để đối soát dữ liệu, kịp thời phát hiện và xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.

Đối với các khoản kinh phí ngân sách trung ương bổ sung được xác định không còn khả năng giải ngân trong năm, địa phương cần chủ động đề xuất hủy dự toán hoặc hoàn trả để cấp có thẩm quyền kịp thời điều chỉnh, bố trí cho các nhiệm vụ khác có khả năng hấp thụ vốn tốt hơn.

Một nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là việc đẩy nhanh giải ngân phải đi đôi với bảo đảm kết quả đầu ra của nhiệm vụ. Theo đó, kinh phí thực hiện nhiệm vụ được cấp tiếp trên cơ sở đánh giá tiến độ, kết quả trong từng kỳ; tổ chức chủ trì chịu trách nhiệm đối với sản phẩm đã cam kết.

Bộ KH&CN yêu cầu không thực hiện giải ngân mang tính hình thức chỉ nhằm đạt tỷ lệ, đồng thời bảo đảm việc sử dụng kinh phí phù hợp với tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Với tỷ lệ giải ngân toàn quốc mới đạt 41,18% tính đến ngày 26/10, nhiệm vụ đặt ra trong thời gian còn lại của năm 2026 là tiếp tục rà soát, tháo gỡ những khó khăn trong tổ chức thực hiện, đẩy nhanh tiến độ giải ngân và bảo đảm nguồn kinh phí được sử dụng gắn với kết quả cụ thể.