Kinh tế Iran: Người dân tích trữ thực phẩm, thuốc men giữa vòng vây cấm vận của Mỹ

Khi xung đột bước sang tháng thứ tám và hy vọng về một giải pháp ngoại giao ngày càng mờ nhạt, người dân Iran đang xoay xở dưới tác động của các biện pháp trừng phạt từ Mỹ. (Nguồn: Euro News)

Trong những tháng đầu của xung đột, chính phủ Iran đã nỗ lực duy trì nguồn cung các mặt hàng thiết yếu cho người dân. Tuy nhiên, việc Mỹ phong tỏa trên biển và tăng cường các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc làm dấy lên lo ngại hoạt động nhập khẩu sẽ bị hạn chế.

Gần đây, Mỹ tuyên bố cấm các hãng hàng không Iran hoạt động trên toàn thế giới, đồng thời, gây sức ép với các quốc gia khác nhằm cắt đứt quan hệ thương mại với Iran trong nỗ lực cô lập nước này.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian lên án việc Washington phong tỏa Iran, cho rằng các biện pháp này sẽ cản trở nguồn cung thực phẩm và thuốc men đến tay người dân.

Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối đề xuất của Iran về một lệnh ngừng bắn kéo dài 7 ngày.

Khi xung đột bước sang tháng thứ tám và hy vọng về một giải pháp ngoại giao ngày càng mờ nhạt, người dân Iran đang xoay xở dưới tác động của các biện pháp trừng phạt từ Mỹ.

Người tiêu dùng dè chừng

Các cửa hàng tại Tehran vẫn còn hàng hóa, nhưng người mua đang đặc biệt chú ý đến lượng hàng trên các kệ. Lo lắng gia tăng sau khi xuất hiện hàng loạt bài đăng trên mạng xã hội kêu gọi người dân bảo đảm có đủ thực phẩm dùng trong vài ngày, đề phòng một đợt giao tranh mới với Mỹ.

Việc các chuyến bay đến một số quốc gia láng giềng bị đình chỉ cũng khiến một số loại thuốc nhập khẩu trở nên khó tìm. Giá những mặt hàng vẫn còn trên thị trường đã tăng lên.

Ông Haj Pasandideh, 71 tuổi, một chủ cửa hàng tạp hóa tin rằng, các kho hàng hiện vẫn có đủ các mặt hàng thiết yếu. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở giá cả tăng từng ngày do đồng Rial của Iran suy yếu. Vì vậy, ông phải mua hàng với số lượng lớn trước khi giá tiếp tục tăng.

Đôi khi, ông Pasandideh chỉ bán mỗi khách một chai dầu ăn nhằm bảo đảm có càng nhiều người mua được hàng càng tốt.

Nông dân Iran cũng chịu sức ép từ các biện pháp trừng phạt khi gặp khó khăn trong việc vận chuyển nông sản ra nước ngoài và buộc phải bán sản phẩm tại thị trường nội địa.

Xung đột với Mỹ khiến tình hình kinh tế vốn đã khó khăn càng thêm xấu đi. Nhiều năm chịu các lệnh trừng phạt đã đẩy Iran từ một nước xuất khẩu nông sản và thực phẩm quan trọng trong khu vực trở thành một trong những nước nhập khẩu lớn của khu vực.

Ông Mehran, một người trồng táo, nói với Al Jazeera rằng: “Những khó khăn trong xuất khẩu khiến ông chỉ bán được khoảng một phần ba sản lượng thu hoạch năm nay, toàn bộ tại thị trường Iran”.

Theo ông Mehran, một số nước láng giềng đã ngừng giao thương với Iran trong những tháng gần đây. Trong khi đó, xe tải hiện phải mất nhiều ngày tại các cửa khẩu, thay vì chỉ mất một ngày như trước đây. Điều này khiến trái cây bị hư hỏng trước khi đến tay người mua.

Các cửa hàng tại Tehran vẫn còn hàng hóa, nhưng người mua đang đặc biệt chú ý đến lượng hàng trên các kệ. (Nguồn: The Hill)

Thuốc men ngày càng khan hiếm

Xung đột cũng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu thuốc vốn đã nghiêm trọng tại Iran. Tại một số hiệu thuốc ở phía Nam Tehran, sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh và hàng chục loại thuốc khác đã hết hàng.

Mặc dù các quan chức Iran khẳng định đã có những sản phẩm thay thế, nhân viên các hiệu thuốc bày tỏ lo ngại khi ngày càng nhiều khách hàng tìm mua sữa công thức cho trẻ nhưng không thành công.

Bà Mahsa, 23 tuổi, một trợ lý dược sĩ nói: “Các loại thuốc nhập khẩu đang nhanh chóng biến mất và gần đây mọi người bắt đầu mua trước một số mặt hàng dù chưa cần dùng vì lo rằng chúng sẽ hết trong thời gian tới”.

Theo bà Mahsa, các cơ quan y tế đã triển khai một “hệ thống thông minh” để theo dõi số lượng và loại thuốc mà mỗi người mua.

Tình hình kinh tế ngày càng xấu đi khiến một số người Iran kêu gọi chính phủ sử dụng biện pháp quân sự để phá vỡ phong tỏa.

Anh Mohsen, 23 tuổi, một sinh viên kinh tế cho hay, mục tiêu của nền kinh tế lớn nhất thế giới là bóp nghẹt nền kinh tế Iran và người dân nước này sẽ là những người cuối cùng phải gánh chịu hậu quả.

Theo anh Mohsen, Iran sở hữu nhiều lợi thế mà nước này cần sử dụng để phá vỡ phong tỏa trên không và trên biển trước khi tình hình chuyển thành một cuộc phong tỏa khác.

Trong khi đó, ông Alireza Taghavinia, một chuyên gia quan hệ quốc tế người Iran nhận định, khoảng cách giữa Washington và Tehran hiện quá lớn để có thể thu hẹp.

“Cuộc bao vây bằng vũ lực chỉ có thể được dỡ bỏ bằng vũ lực”, ông Taghavinia nói.

Khi vòng vây trừng phạt tiếp tục siết chặt và cánh cửa ngoại giao chưa rộng mở, bài toán bảo đảm nguồn cung thiết yếu đang trở thành sức ép ngày càng lớn đối với Iran và người dân nước này.