Kinh tế Mỹ sắp phá một kỷ lục tồn tại từ những năm 1960

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao khi cuộc chiến giữa Mỹ - Iran leo thang, nhiều hộ gia đình Mỹ không thể cảm nhận rõ nền kinh tế đang trở nên tốt hơn. Tuy nhiên, ít ai ngờ rằng kinh tế Mỹ đang tiến gần đến một thành tích đáng chú ý về tỷ lệ thất nghiệp, theo Yahoo Finance.

Ông Keith Lerner, chiến lược gia trưởng của Truist, cho biết tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ đang tiến gần mức kỷ lục khi liên tiếp duy trì dưới 5% trong nhiều tháng. Kỷ lục này từng được thiết lập từ giữa năm 1960.

Đây là một góc nhìn đáng lưu ý trong bối cảnh các thị trường đang tìm cách lý giải báo cáo việc làm tháng 9 yếu hơn đáng kể so với dự kiến.

Các doanh nghiệp Mỹ chỉ tạo thêm 29.000 việc làm trong tháng gần nhất, thấp hơn nhiều so với khoảng 90.000 việc làm mà các nhà kinh tế dự báo, đồng thời thấp hơn mức tăng bình quân 45.000 việc làm mỗi tháng trong một năm trước đó.

Số việc làm trong tháng 7 cũng được điều chỉnh từ mức tăng 21.000 xuống giảm 10.000 việc làm, trong khi số việc làm tháng 8 được điều chỉnh giảm từ 162.000 xuống 133.000 việc làm. Như vậy, tổng mức điều chỉnh trong hai tháng này khiến số việc làm thấp hơn 60.000 so với các số liệu công bố trước đó.

Dù vậy, tỷ lệ thất nghiệp chỉ tăng nhẹ từ 4,1% lên 4,2%, trong khi tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giữ ở mức 61,8%. Diễn biến này cho thấy tỷ lệ thất nghiệp chỉ tăng ở mức khiêm tốn, đồng thời chưa xuất hiện sự suy giảm đột ngột.

Tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ duy trì ở mức thấp trong nhiều tháng qua. Biểu đồ: Reuters.

"Các dữ liệu gần đây càng củng cố những gì chúng ta đã chứng kiến, đó là tình trạng tuyển dụng rất thấp nhưng sa thải cũng rất thấp", ông Rick Rieder nhận định, đồng thời nhấn mạnh tín hiệu này cho thấy dù một số lĩnh vực đang suy yếu có chọn lọc, thị trường lao động nói chung vẫn ở trạng thái khá ổn định.

Thế nhưng khi đã có việc làm ổn định, nhiều người vẫn cho rằng lợi ích kinh tế từ câu chuyện có công việc ổn định gần như chỉ đủ để duy trì mức sống hiện tại.

Tăng trưởng thu nhập thực tế sau thuế, tức khoản tiền mà người dân có thể chi tiêu và tiết kiệm, trong thời gian gần đây chỉ ở mức khiêm tốn và liên tục dưới 2% so với cùng kỳ năm trước.

Tỷ lệ thất nghiệp có thể đang ở mức thấp, nhưng điều đó đi kèm với tốc độ tăng lương tương đối chậm. Các chuyên gia nhìn nhận đây có thể là hệ quả của việc tự động hóa ngày càng gia tăng, đầu tư vốn và lợi nhuận doanh nghiệp ở mức cao.

Thị trường lao động tại Mỹ đã trải qua nhiều cột mốc đáng nhớ qua từng giai đoạn.

Vào đầu những năm 1960, nhờ nhập cư, quy mô dân số và phụ nữ tham gia lực lượng lao động gia tăng, Mỹ đã chứng kiến số người tìm việc làm tăng đều trong nhiều thập kỷ. Đây là một trụ cột quan trọng của tăng trưởng kinh tế, theo Reuters.

Xu hướng này bị gián đoạn bởi cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái giai đoạn 2007-2009, khi những người nhập cư thất nghiệp trở về nước và một bộ phận người lao động khác trở nên nản chí, không còn khao khát tìm việc.

Ở thời điểm sau đại dịch Covid-19, các doanh nghiệp Mỹ từng tuyển dụng người lao động với tốc độ nhanh chưa từng có, trong khi tỷ lệ người lao động chủ động nghỉ việc duy trì ở mức cao cho thấy họ sẵn sàng chuyển từ công việc này sang công việc khác để tìm mức lương hấp dẫn hơn.

Tuy nhiên, sự năng động đó đã biến mất. Các doanh nghiệp ít sa thải nhân viên, trong khi người lao động cũng có xu hướng ở lại công việc hiện tại lâu hơn. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp vẫn ở mức thấp, nhưng các doanh nghiệp cũng tuyển dụng chậm hơn.

Môi trường thay đổi này phần nào lý giải kết quả một cuộc khảo sát của Conference Board hồi tháng trước. Theo đó, số người nhận thấy việc làm trên thị trường dồi dào đang giảm, trong khi ngày càng nhiều người cho rằng hành trình tìm việc trở nên khó khăn. Tỷ lệ này đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 1/2021, tháng cuối cùng trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng.

Đến hiện tại, lực lượng lao động Mỹ phải chịu sức ép từ tình trạng dân số già hóa, tỷ lệ sinh thấp và tác động từ chính sách siết chặt nhập cư của ông Trump. Dù đã tăng trong vài tháng gần đây, quy mô lực lượng lao động vẫn thấp hơn mức kỷ lục 171,5 triệu người, bao gồm những người đang làm việc hoặc tìm việc, được ghi nhận vào tháng 11/2025.