Kinh tế Nga giảm tốc vì các cuộc tấn công của Ukraine
Nền kinh tế Nga tăng trưởng chậm lại trong quý 3 năm nay, khi các cuộc tấn công từ phía Ukraine làm tê liệt nhiều cơ sở công nghiệp, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng áp lực lạm phát...

Trên đường phố ở thủ đô Moscow của Nga - Ảnh: Moscow News Agency.
Theo số liệu được Cơ quan Thống kê Liên bang Nga (Rosstat) công bố hôm 13/11, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này tăng 1% trong quý 3 so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mức tăng 1,3% của quý 2. Tuy nhiên, kết quả này vẫn cao hơn mức dự báo tăng trưởng 0,9% mà các chuyên gia kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của hãng tin Bloomberg.
Sự giảm tốc của nền kinh tế Nga diễn ra sau khi Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) cảnh báo rằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đang làm suy giảm năng lực sản xuất ở nhiều ngành công nghiệp của Nga. Thực trạng này cho thấy cuộc chiến tranh với Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang gây áp lực ngày càng lớn lên nền kinh tế Nga, dù Tổng thống Vladimir Putin khẳng định Chính phủ phải duy trì đà tăng trưởng.
Các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu, trung tâm logistics và trung tâm dữ liệu đang lan sâu vào lãnh thổ Nga, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và các áp lực lạm phát khác, từ đó hạn chế dư địa để CBR cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng.
Năm nay, Chính phủ Nga tiếp tục tăng mạnh chi tiêu quốc phòng, đảo ngược các kế hoạch cắt giảm ngân sách trước đó trong bối cảnh thâm hụt ngân sách ngày càng lớn.
Dữ liệu từ Rosstat cho thấy việc các nhà máy lọc dầu phải ngừng hoạt động đã khiến sản lượng lọc dầu của nước này trong quý 3 giảm 18% so với cùng kỳ năm trước, mức sụt giảm mạnh nhất kể từ năm 2020. Sản lượng nhiên liệu giảm xuống mức thấp không chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng suy giảm trong ngành khai khoáng mà còn đẩy hoạt động thương mại bán buôn rơi vào vùng tăng trưởng âm.
Các cuộc tấn công cũng gây hư hại cho các bến bốc dỡ và cơ sở hạ tầng cảng biển, tác động tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu.
Trước khi dữ liệu GDP của Nga được công bố, chuyên gia Tatiana Orlova của công ty nghiên cứu kinh tế Oxford Economics nhận định: "Tôi cũng muốn nhấn mạnh vai trò của việc leo thang xung đột tại khu vực biển Azov và Biển Đen đối với tăng trưởng kinh tế. Cuộc khủng hoảng mới này là nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm khối lượng dầu thô xuất khẩu qua Biển Đen, một khu vực vốn không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu".
Theo ước tính của bà Orlova, việc sụt giảm lượng xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ đã làm giảm khoảng 3,75 điểm phần trăm trong tốc độ tăng trưởng xuất khẩu tổng thể của Nga trong quý 3 năm nay so với cùng kỳ năm trước, đồng thời kéo giảm mức tăng trưởng GDP khoảng 0,7 điểm phần trăm.
Nhu cầu tiêu dùng cũng đã chậm lại đáng kể, chỉ còn tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước trong quý 3, thấp hơn so với mức tăng trưởng 7,2% của quý 2. Đồng thời, giá cả leo thang, tốc độ tăng lương chậm lại, trong khi các doanh nghiệp vẫn tiếp tục đối mặt với chi phí gia tăng và lãi suất vay ở mức cao. Sản lượng trong một loạt lĩnh vực hàng tiêu dùng của Nga cũng ghi nhận sự sụt giảm.
Trong một cuộc họp với các nhà đầu tư vào tháng 10, Giám đốc Tài chính của Sberbank, ông Taras Skvortsov, cho biết ngày càng có nhiều ngành công nghiệp “không đạt kết quả khả quan”. Ngân hàng lớn nhất nước Nga này coi chất lượng các khoản vay doanh nghiệp là một vấn đề ngày càng đáng lo ngại.
“Tác động tiêu cực từ giai đoạn lãi suất cao và lãi suất thực cao vẫn đang tích tụ, gây áp lực ngày càng lớn lên các khách hàng. Tất cả những điều này càng làm gia tăng tâm lý bi quan của chúng tôi”, ông Skvortsov nói.
Một tín hiệu khả quan là lĩnh vực sản xuất của Nga vẫn tiếp tục tăng trưởng, dẫn đầu là mức tăng trưởng hai con số ở các ngành phục vụ nhu cầu của nhà nước, nhờ chi tiêu quân sự của Nga được dự báo sẽ đạt mức kỷ lục trong năm nay. Khoảng cách giữa các ngành liên quan đến chiến tranh và phần còn lại của nền kinh tế vẫn tiếp tục nới rộng.
Theo một cuộc khảo sát của Liên đoàn Các nhà công nghiệp và doanh nhân Nga, nhu cầu yếu, tình trạng thiếu vốn lưu động và chậm thanh toán từ các đối tác là những trở ngại chính đối với các công ty Nga trong quý 3 năm nay. Khả năng tiếp cận tín dụng hạn chế và gánh nặng nợ nần gia tăng là những mối lo ngại cấp bách tiếp theo. Mỗi vấn đề này được khoảng 20% số doanh nghiệp tham gia khảo sát đề cập đến. Theo báo cáo, tỷ lệ những doanh nghiệp lo ngại về gánh nặng nợ nần hiện ở mức cao nhất từ trước đến nay.
Về phần mình, CBR dự kiến sẽ duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt vừa phải trong thời gian dài hơn, một phần do có ít dư địa để nới lỏng khi phải đối mặt với tác động lạm phát từ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái từ phía Ukraine.
Giá nhiên liệu tăng cao đã đẩy giá của nhiều loại hàng hóa ở Nga lên cao, khiến lạm phát càng rời xa mục tiêu 4% của CBR, mục tiêu mà Nga được cho là sẽ tiếp tục không đạt được năm thứ 7 liên tiếp trong năm nay.
Rosstat đang phải xử lý hậu quả từ một cuộc tấn công mạng nhắm vào hệ thống của cơ quan này từ ngày 29/10 đến ngày 1/11, dẫn tới việc trì hoãn công bố một số dữ liệu. Số liệu GDP đã được công bố, nhưng dữ liệu về chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10, lẽ ra được công bố cùng ngày, đã bị hoãn lại đến cuối tháng này.
Theo kết quả một cuộc khảo sát của Bloomberg, lạm phát hàng năm của Nga được dự báo đã tăng lên 7,07% trong tháng 10, từ mức 6,35% của tháng trước đó.
Nguồn VnEconomy: https://vneconomy.vn/kinh-te-nga-giam-toc-vi-cac-cuoc-tan-cong-cua-ukraine.htm


