Kinh tế và văn hóa - cặp trụ cột chiến lược định hình con đường phát triển bền vững của Hà Nội

Không chỉ là những quyết sách theo từng lĩnh vực, hai nghị quyết này thể hiện rõ định hướng tái cấu trúc mô hình phát triển quốc gia theo hướng cân bằng, toàn diện và bền vững hơn.

Tinh thần ấy được làm rõ trong Chương trình Thời sự đặc biệt “Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các nghị quyết chiến lược của Trung ương” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện tối 27-2. Các phân tích chuyên gia cho thấy, lần đầu tiên hai nền tảng cốt lõi của sự phát triển, sức mạnh kinh tế và sức mạnh văn hóa được đặt song hành như những trụ cột chiến lược của quốc gia.

Chương trình Thời sự đặc biệt “Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các nghị quyết chiến lược của Trung ương” tối 27-2. Ảnh: Chụp màn hình

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện các nghị quyết, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu rất rõ ràng: Kinh tế nhà nước phải trở thành “điểm tựa quốc gia”, giữ vai trò dẫn dắt, kiến tạo và bảo đảm ổn định vĩ mô; đồng thời văn hóa phải thực sự “soi đường cho quốc dân đi”, trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của đất nước. Đó không chỉ là định hướng chính sách trước mắt mà là tầm nhìn phát triển dài hạn cho nhiều thập niên tới.

Điểm cốt lõi của cách tiếp cận này nằm ở sự kết hợp giữa nền tảng vật chất và nền tảng tinh thần. Kinh tế tạo thế và lực cho quốc gia vươn lên; văn hóa tạo bản lĩnh, niềm tin và căn cốt để phát triển bền vững. Khi hai yếu tố ấy được đặt ngang tầm và vận hành đồng bộ, phát triển không còn là tăng trưởng đơn thuần, mà trở thành quá trình nâng cao toàn diện sức mạnh quốc gia.

Trong cấu trúc chiến lược đó, Hà Nội được xác định là địa bàn thể hiện rõ nhất tác động và ý nghĩa thực tiễn của hai nghị quyết. Không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính, Thủ đô còn là nơi hội tụ nguồn lực kinh tế lớn và chiều sâu văn hóa đặc biệt của cả nước.

Ở phương diện kinh tế, yêu cầu đặt ra là nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước, quản trị hạ tầng chiến lược, thúc đẩy chuyển đổi số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo. Hà Nội không chỉ tăng trưởng về quy mô mà phải thể hiện vai trò kiến tạo và dẫn dắt, tạo động lực lan tỏa cho cả vùng và cả nước.

Ở phương diện văn hóa, Thủ đô không chỉ bảo tồn di sản nghìn năm văn hiến mà còn phải phát triển công nghiệp văn hóa hiện đại, xây dựng hệ giá trị con người đô thị, thúc đẩy sáng tạo và hội nhập. Văn hóa Hà Nội vì thế không chỉ là ký ức lịch sử, mà phải trở thành nguồn lực phát triển và sức hấp dẫn của một đô thị toàn cầu.

Thủ đô Hà Nội không chỉ bảo tồn di sản nghìn năm văn hiến mà còn phải phát triển công nghiệp văn hóa hiện đại. Ảnh: Chụp màn hình

Ý nghĩa sâu xa của việc ban hành đồng thời Nghị quyết số 79-NQ/TƯ và Nghị quyết số 80-NQ/TƯ chính là sự chuyển dịch trong tư duy phát triển. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu đặt vào tăng trưởng và tích lũy nguồn lực vật chất, thì nay mô hình phát triển được tái định vị trên nền tảng kép: Năng lực kinh tế quốc gia và sức mạnh văn hóa dân tộc.

Kinh tế nhà nước được xác định là trụ cột bảo đảm ổn định, tự chủ và khả năng chống chịu trước biến động toàn cầu. Văn hóa được xác định là nguồn lực nội sinh, là sức mạnh mềm, là nền tảng định hướng giá trị và phát triển con người. Hai yếu tố ấy bổ sung, nâng đỡ và điều tiết lẫn nhau, tạo thành cấu trúc phát triển hài hòa giữa tăng trưởng, ổn định và tiến bộ xã hội.

Điều này cũng hoàn thiện “kiến trúc chiến lược” của quốc gia trong giai đoạn mới. Nếu các nghị quyết trước đây tập trung vào động lực tăng trưởng, thể chế và khoa học - công nghệ, thì Nghị quyết số 79-NQ/TƯ và Nghị quyết số 80-NQ/TƯ củng cố nền móng vật chất và tinh thần của toàn bộ hệ thống phát triển. Đó là sự hoàn chỉnh cả về cấu trúc lẫn chiều sâu của tư duy phát triển.

Thực tiễn cho thấy, Hà Nội đang thể hiện rõ tinh thần tiên phong, gương mẫu trong quán triệt và triển khai các nghị quyết. Thành phố không dừng ở nhận thức hay khẩu hiệu mà nhanh chóng cụ thể hóa bằng chương trình hành động với mục tiêu rõ ràng, lộ trình cụ thể và trách nhiệm được phân công rõ ràng.

Tinh thần “nói đi đôi với làm” được đặt làm nguyên tắc xuyên suốt. Nghị quyết phải đi vào cuộc sống, tạo ra hiệu quả có thể đo đếm và người dân có thể cảm nhận. Đây chính là thước đo thực chất của năng lực quản trị và cũng là điều kiện để chính sách trở thành động lực phát triển.

Trong tiến trình đó, Hà Nội không chỉ thực hiện nhiệm vụ của một địa phương lớn mà đang khẳng định vai trò trung tâm dẫn dắt và định hình chuẩn mực phát triển cho cả nước. Khi kinh tế nhà nước được vận hành hiệu quả, Thủ đô có thêm nội lực vật chất vững chắc. Khi văn hóa thấm sâu vào quản trị đô thị và đời sống xã hội, Hà Nội có thêm nội lực tinh thần bền bỉ. Hai nguồn lực ấy hòa quyện, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho một đô thị phát triển nhanh nhưng vẫn giữ được bản sắc.

Nghị quyết số 79-NQ/TƯ và Nghị quyết số 80-NQ/TƯ vì thế không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới mà còn xác lập một chuẩn mực mới của phát triển: Tăng trưởng không tách rời giá trị, hiện đại hóa không tách rời bản sắc và phát triển kinh tế luôn gắn với phát triển con người.

Hà Nội tiên phong không phải để đi trước một mình mà để làm mẫu, tạo động lực và lan tỏa cách làm cho cả nước. Khi kinh tế và văn hóa cùng được đặt đúng vị trí trong tư duy và hành động, con đường phát triển bền vững của Thủ đô và của quốc gia sẽ ngày càng rõ ràng, vững chắc và giàu tính nhân văn.

Đó không chỉ là mục tiêu phát triển mà còn là lựa chọn chiến lược của một đất nước hướng tới tương lai dài hạn.

Lê Hà