Kỳ 5: Bình yên hôm nay - khát vọng hùng cường ngày mai

Trong tư duy phát triển của Đảng, nhất là những định hướng lớn được đặt ra cho giai đoạn mới, an ninh không còn được nhìn nhận đơn thuần là nhiệm vụ bảo vệ, mà đã trở thành một trong những động lực của phát triển bền vững. Một quốc gia bình yên sẽ tạo dựng niềm tin; niềm tin sẽ thu hút nguồn lực; nguồn lực sẽ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân. Và khi “ý Đảng” gặp “lòng dân”, khi pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử, khi mỗi công dân đều có ý thức sống trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội, thì bình yên sẽ trở thành sức mạnh nội sinh để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, giàu mạnh, văn minh và hùng cường trong những thập niên tới.

Bình yên, nền móng của một Việt Nam hùng cường

Nếu trước đây, an ninh, trật tự thường được nhìn nhận dưới góc độ bảo vệ sự ổn định chính trị, đấu tranh với các loại tội phạm và giữ gìn cuộc sống bình yên cho Nhân dân, thì trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, tư duy ấy đang được mở rộng hơn bao giờ hết. An ninh không chỉ là “lá chắn” bảo vệ thành quả phát triển, mà còn trở thành một trong những điều kiện tiên quyết để kiến tạo môi trường phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế.

Thực tiễn của nhiều quốc gia trên thế giới cho thấy, không có một nền kinh tế mạnh nếu thiếu một môi trường an toàn; không có một trung tâm tài chính hay trung tâm đổi mới sáng tạo nào phát triển bền vững nếu người dân và doanh nghiệp luôn phải đối mặt với nguy cơ tội phạm, lừa đảo, mất an toàn xã hội hoặc những rủi ro về an ninh. Với Việt Nam cũng vậy, trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh và hội nhập ngày càng sâu rộng, yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự không chỉ dừng lại ở việc kéo giảm tội phạm mà còn hướng tới xây dựng một môi trường ổn định để thu hút đầu tư, phát triển sản xuất, thúc đẩy du lịch, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt trong các chủ trương lớn của Đảng thời gian gần đây, đặc biệt là Đại hội XIV của Đảng xác lập quan điểm an ninh toàn diện, nhấn mạnh "Tự chủ chiến lược về an ninh" và chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa. Mục tiêu phát triển nhanh và bền vững không chỉ được đặt trên nền tảng tăng trưởng kinh tế, khoa học công nghệ và chuyển đổi số, mà còn gắn chặt với yêu cầu giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh và xây dựng một xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh. Một đất nước muốn vươn mình mạnh mẽ trước hết phải là một đất nước mà người dân cảm thấy an toàn để sinh sống, doanh nghiệp yên tâm đầu tư và bạn bè quốc tế tin tưởng lựa chọn là điểm đến hợp tác lâu dài.

Từ thực tiễn công tác, nhiều lãnh đạo địa phương cũng cho rằng chất lượng của công tác bảo đảm an ninh, trật tự hôm nay không chỉ được đánh giá qua số vụ án được khám phá hay số đối tượng bị xử lý, mà còn thể hiện ở cảm nhận của người dân về một môi trường sống an toàn, minh bạch và đáng tin cậy.

Để có được cảm giác bình yên mà hôm nay nhiều người dân có thể cảm nhận khi bước ra đường ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và nhiều địa phương trên cả nước, những đêm phố bớt tiếng đua xe, những tuyến đường, con phố an toàn hơn, tình trạng cướp giật, tội phạm đường phố được kiềm chế rõ rệt, là kết quả của biết bao nỗ lực bền bỉ, âm thầm của cả hệ thống chính trị, lực lượng Công an và sự đồng hành của Nhân dân trong nhiều năm qua.

Chủ tịch UBND phường Cầu Giấy chia sẻ: Bình yên ở cơ sở phải được hiểu là một trạng thái quản trị tốt. Ở đó, những vấn đề phát sinh được nhận diện sớm; phản ánh của người dân được tiếp nhận và xử lý nhanh; vi phạm không bị bỏ qua; mâu thuẫn được giải quyết ngay từ đầu; người dân cảm nhận được chính quyền luôn đồng hành và làm việc có trách nhiệm. Khi mỗi khu dân cư giữ được sự bình yên như vậy thì không chỉ tạo dựng niềm tin của Nhân dân mà còn tạo nền tảng để phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững.

Theo Chủ tịch UBND phường Hoàng Liệt, người dân cảm nhận hiệu quả quản lý nhà nước không phải qua những con số trong báo cáo, mà bằng những điều rất gần gũi trong cuộc sống hằng ngày: đường phố có an toàn để đi lại hay không, cổng trường có bảo đảm an ninh cho học sinh hay không, chung cư có thực hiện nghiêm các quy định về phòng cháy, chữa cháy hay không, các cơ sở kinh doanh có chấp hành pháp luật hay không và những kiến nghị, phản ánh của người dân có được chính quyền giải quyết kịp thời hay không. Chính những điều tưởng chừng rất nhỏ ấy lại góp phần tạo nên niềm tin xã hội và là thước đo chân thực nhất của một nền quản trị hiệu quả.

Có thể thấy, trong kỷ nguyên phát triển mới, bảo đảm an ninh, trật tự không còn chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an mà đã trở thành yêu cầu xuyên suốt của cả hệ thống chính trị. Khi mỗi địa phương giữ được bình yên, môi trường đầu tư sẽ ổn định hơn; người dân sẽ yên tâm lao động, học tập và sáng tạo; doanh nghiệp có thêm niềm tin để phát triển. Đó cũng chính là giá trị lớn nhất mà công tác bảo đảm an ninh, trật tự mang lại cho đất nước hôm nay.

Thượng tôn pháp luật, sức mạnh nội sinh của một quốc gia văn minh

Một đất nước bình yên không chỉ được tạo nên bởi những bản án nghiêm minh hay những chuyên án lớn được triệt phá, mà còn được vun đắp từ ý thức chấp hành pháp luật của mỗi người dân trong từng hành động nhỏ nhất của cuộc sống hằng ngày.

Thượng tôn pháp luật không phải là khái niệm xa vời. Đó là việc người tham gia giao thông tự giác dừng lại trước đèn đỏ; người kinh doanh không vì lợi nhuận mà buôn bán hàng giả, thực phẩm bẩn; người sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm với từng thông tin mình chia sẻ; mỗi gia đình biết giáo dục con em sống trung thực, nhân ái và biết tôn trọng pháp luật. Khi những giá trị ấy trở thành văn hóa ứng xử của xã hội, tội phạm sẽ dần mất đi môi trường để nảy sinh và phát triển.

Thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm cho thấy, nhiều vụ án nghiêm trọng bắt nguồn từ những hành vi tưởng như rất nhỏ: một mâu thuẫn không được kiềm chế, một phút nóng giận sau khi sử dụng rượu bia, một sự thiếu cảnh giác trước các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng hay một suy nghĩ coi thường pháp luật vì lợi ích trước mắt. Khi ý thức pháp luật chưa trở thành thói quen, cái giá phải trả đôi khi là cả tương lai của một con người, một gia đình và những hệ lụy kéo dài cho xã hội.

Đại tá Đặng Việt Quảng - Trưởng phòng Cảnh sát hình sự (PC02, Công an TP Hà Nội) trao đổi thông tin với PV Báo Pháp luật Việt Nam.

Qua thực tiễn đấu tranh với các loại tội phạm, Đại tá Đặng Việt Quảng - Trưởng phòng Cảnh sát hình sự (PC02, Công an TP Hà Nội) cho biết, nhiều nhóm tội phạm tưởng chừng độc lập nhưng lại có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Ma túy, tín dụng đen, các băng nhóm thanh thiếu niên hư hay tội phạm có tổ chức đều có thể trở thành nguyên nhân, điều kiện thúc đẩy các loại tội phạm khác phát sinh. Đáng chú ý, không ít vụ giết người, cố ý gây thương tích hay gây rối trật tự công cộng lại bắt nguồn từ những mâu thuẫn rất nhỏ trong sinh hoạt, va chạm giao thông hoặc sau khi sử dụng rượu bia. Điều đó cho thấy, phòng ngừa tội phạm hiệu quả nhất vẫn là nâng cao nhận thức pháp luật, xây dựng văn hóa ứng xử văn minh và giải quyết các mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh.

Theo Đại tá Đặng Việt Quảng, bên cạnh sự quyết liệt của lực lượng chức năng, ý thức tự bảo vệ của người dân vẫn là yếu tố có ý nghĩa quyết định. Nhiều vụ trộm cắp tài sản xảy ra do sự chủ quan trong quản lý tài sản; nhiều nạn nhân của các vụ lừa đảo công nghệ cao vẫn mắc bẫy vì thiếu kỹ năng nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm. Bởi vậy, xây dựng một xã hội an toàn không chỉ là đấu tranh với người phạm tội, mà còn là nâng cao “sức đề kháng” của mỗi công dân trước những cám dỗ và nguy cơ trong đời sống hiện đại.

Trao đổi với PV Báo Pháp luật Việt Nam, Trưởng Công an phường Ô Chợ Dừa Nguyễn Duy Tuấn Minh cũng chia sẻ một góc nhìn đáng suy ngẫm: Tội phạm luôn là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh, trật tự. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn chính là sự thờ ơ, thiếu cảnh giác và thiếu trách nhiệm của một bộ phận người dân trước những dấu hiệu vi phạm pháp luật. Khi người dân coi việc bảo vệ bình yên là trách nhiệm của riêng lực lượng Công an thì tội phạm sẽ có thêm cơ hội để tồn tại. Ngược lại, khi mỗi người dân đều nâng cao ý thức cảnh giác, tích cực tố giác tội phạm và tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, thì đó sẽ là “hàng rào an ninh” vững chắc nhất ngay từ cơ sở.

Trưởng Công an phường Ô Chợ Dừa Nguyễn Duy Tuấn Minh chia sẻ về công an đảm bản an ninh từ cơ sở.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc đấu tranh với tội phạm cũng đặt ra những yêu cầu mới. Không chỉ là tội phạm đường phố, lực lượng Công an đang phải đối mặt với các băng nhóm hoạt động xuyên địa bàn, xuyên quốc gia; các đối tượng hình sự núp bóng doanh nghiệp, lợi dụng thương mại điện tử, logistics, tài chính, công nghệ số để thực hiện hành vi phạm tội; hay những “giang hồ mạng” sử dụng sức ảnh hưởng trên không gian số để kích động bạo lực, quảng bá lối sống lệch chuẩn và lôi kéo thanh thiếu niên. Vì vậy, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật hôm nay cũng chính là tạo “lá chắn” để mỗi người dân đủ khả năng nhận diện, từ chối và không tiếp tay cho những phương thức phạm tội mới.

Có lẽ, gốc rễ của một xã hội bình yên không nằm ở số lượng camera giám sát hay những biện pháp kỹ thuật hiện đại, mà nằm ở chính mỗi con người. Mỗi người chỉ có một lần được sinh ra. Sống tử tế, sống có trách nhiệm, biết tôn trọng pháp luật và cống hiến cho gia đình, cộng đồng chính là cách để cuộc đời mỗi người trở nên có ý nghĩa. Khi đa số công dân đều lựa chọn lối sống ấy, cái tốt sẽ lan tỏa, cái xấu sẽ bị đẩy lùi và tội phạm sẽ dần không còn môi trường để tồn tại.

Thượng tôn pháp luật vì thế không chỉ là yêu cầu của Nhà nước, mà cần trở thành văn hóa ứng xử của toàn xã hội. Khi việc chấp hành pháp luật trở thành niềm tự giác, trở thành danh dự của mỗi công dân, thì đó cũng là lúc một quốc gia có được “lá chắn” bền vững nhất trước mọi loại tội phạm và những nguy cơ đối với sự phát triển.

Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống - Khát vọng của một dân tộc phát triển

Sau gần 40 năm đổi mới, Việt Nam đang đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Trong hành trình ấy, cùng với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân, một nền an ninh, trật tự ổn định tiếp tục được xác định là điều kiện tiên quyết để đất nước phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng với thế giới.

Một đất nước bình yên sẽ tạo dựng niềm tin. Niềm tin giúp thu hút đầu tư, thúc đẩy sản xuất, phát triển du lịch, mở rộng hợp tác quốc tế và khơi dậy khát vọng cống hiến của mỗi người dân. Khi người dân được sống trong một môi trường an toàn, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, du khách cảm thấy thân thiện và các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân có điều kiện sáng tạo, thì bình yên không còn chỉ là mục tiêu của công tác bảo đảm an ninh, trật tự, mà đã trở thành một nguồn lực quan trọng cho phát triển đất nước.

Chiều 17.6, Bộ Công an và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Lễ phát động Giải báo chí “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” giai đoạn 2026 - 2028.

Đó cũng là giá trị sâu xa mà Cuộc thi báo chí “Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” hướng tới. Không chỉ tôn vinh những chiến công thầm lặng, những tấm gương dũng cảm hay những mô hình sáng tạo trong bảo đảm an ninh, trật tự, cuộc thi còn lan tỏa một thông điệp lớn hơn: giữ gìn bình yên không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của mỗi công dân Việt Nam.

Từ những chuyển biến ở từng khu dân cư, từng xã, từng phường đến khát vọng xây dựng một xã hội “không có tội phạm, không có tai nạn, tệ nạn, không có tiêu cực; thực sự văn minh, hạnh phúc” như Nghị quyết Đại hội XIV đã đặt ra, có thể thấy tư duy về an ninh của Đảng đã được mở rộng từ “bảo vệ” sang “kiến tạo phát triển”. Giữ gìn an ninh, trật tự không còn chỉ là nhiệm vụ bảo vệ cuộc sống hôm nay mà đã trở thành một chiến lược tạo dựng môi trường ổn định, an toàn để đất nước phát triển nhanh, bền vững và hiện thực hóa khát vọng hùng cường. Bình yên vì thế không phải là đích đến, mà là điểm khởi đầu của phát triển; không chỉ là thành quả của lực lượng Công an mà là kết tinh của ý Đảng, lòng dân và trách nhiệm của mỗi công dân đối với Tổ quốc.

Trong hành trình ấy, lực lượng Công an nhân dân luôn giữ vai trò nòng cốt, nhưng sức mạnh quyết định vẫn là lòng dân và sự đồng lòng của toàn xã hội. Khi mỗi cấp ủy, chính quyền gần dân, trọng dân, vì dân; mỗi cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm kỷ cương; mỗi doanh nghiệp kinh doanh bằng sự liêm chính; mỗi nhà trường giáo dục thế hệ trẻ sống có lý tưởng; mỗi cơ quan báo chí lan tỏa những giá trị tích cực; và mỗi gia đình trở thành nơi nuôi dưỡng nhân cách, thì sẽ hình thành một nền văn hóa thượng tôn pháp luật - nền tảng bền vững nhất của một quốc gia phát triển.

Có một chân lý giản dị nhưng chưa bao giờ thay đổi: mỗi con người chỉ có một lần được sinh ra. Điều quý giá nhất không phải là chúng ta có bao nhiêu của cải, mà là sống một cuộc đời tử tế, có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và Tổ quốc; biết tôn trọng pháp luật, giữ gìn đạo đức và cống hiến bằng tất cả khả năng của mình. Khi đa số công dân đều lựa chọn điều đúng, cái tốt sẽ được lan tỏa; cái xấu sẽ dần bị đẩy lùi và tội phạm sẽ không còn đất sống. Đó cũng chính là gốc rễ của một xã hội bình yên, văn minh và phát triển bền vững.

Một quốc gia hùng cường không chỉ được dựng xây bằng những công trình hiện đại, những con số tăng trưởng hay các thành tựu khoa học - công nghệ, mà còn được dựng xây từ sự bình yên của từng khu dân cư, sự tử tế của mỗi con người và ý thức thượng tôn pháp luật của cả xã hội. Đó là sức mạnh nội sinh bền vững nhất, là nền tảng để Việt Nam tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Đó cũng chính là thông điệp mà tuyến bài “Giữ bình yên từ cơ sở - Nền tảng cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” mong muốn gửi gắm: bình yên không phải là đích đến cuối cùng, mà là điểm khởi đầu của mọi hành trình phát triển. Một xã hội kỷ cương, thượng tôn pháp luật sẽ tạo nên những công dân có trách nhiệm; những công dân có trách nhiệm sẽ tạo nên một quốc gia hùng cường.

Từ những người chiến sĩ Công an ngày đêm bám cơ sở, những cán bộ chính quyền tận tụy với Nhân dân, những tổ trưởng dân phố, trưởng thôn, người có uy tín trong cộng đồng đến mỗi người dân bình dị đang sống và làm việc bằng sự tử tế, tất cả đều đang góp những viên gạch nhỏ để dựng xây “thế trận lòng dân” vững chắc.

Bởi suy cho cùng, giữ gìn bình yên không chỉ là bảo vệ cuộc sống hôm nay, mà còn là gìn giữ tương lai của các thế hệ mai sau. Và khi mỗi người cùng chung tay từ những việc nhỏ nhất, Việt Nam sẽ có một nền tảng đủ vững để hiện thực hóa khát vọng trở thành một quốc gia giàu mạnh, văn minh, hùng cường và phồn vinh trong kỷ nguyên mới.

(Kỳ cuối - Hết)