KỲ III: Quy hoạch vùng và khát vọng tăng trưởng của Lâm Đồng

Ngoài việc tỉnh Lâm Đồng vừa phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 thìThủ tướng Chính phủ cũng vừa ban hành Quyết định phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Hệ thống cảng biển Lâm Đồng

Đây được coi là một đồ án quy hoạch mang tính lịch sử, phá vỡ tư duy địa giới hành chính thông thường để định hình lại toàn bộ không gian phát triển của 6 địa phương bao gồm TP. Đà Nẵng và các tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa và Lâm Đồng.

Tọa độ chiến lược mới

Bản quy hoạch này đặt ra mục tiêu đầy tham vọng cho toàn vùng đến năm 2030 tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 10%/năm (mức tăng trưởng 2 con số), tỷ lệ đô thị hóa chạm mốc 50% và thu nhập bình quân đầu người vượt ngưỡng 210 triệu đồng.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười trực tiếp khảo sát các vị trí dự kiến triển khai thực hiện dự án Đường ven biển tại khu vực phía Đông Nam tỉnh Lâm Đồng (Hình tư liệu)

Trong bàn cờ chiến lược mới này, vị thế của Lâm Đồng đã được nâng tầm lên một tọa độ hoàn toàn mới. Tỉnh không còn bị bó hẹp trong không gian thuần nông nghiệp miền núi, mà được định vị rõ ràng là cực tăng trưởng phía Nam của vùng, đóng vai trò là chiếc cầu nối giữa Tây Nguyên đại ngàn, duyên hải Nam Trung Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (TP.HCM, Đồng Nai).

Theo quy hoạch, tiểu vùng phía Nam gồm Lâm Đồng và Khánh Hòa sẽ trở thành cực tăng trưởng biển – cao nguyên dựa trên trục động lực Nha Trang – Đà Lạt.

Xe ô tô lưu thông hai chiều an toàn trên cầu cạn, quốc lộ 28B (Hình tư liệu)

Đây là sự liên kết giữa đô thị biển và đô thị cao nguyên, kết hợp của những thế mạnh hàng đầu cả nước về du lịch, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ nghỉ dưỡng và đổi mới sáng tạo.

Trong cấu trúc phát triển mới, Đà Lạt – Đức Trọng – Liên Khương được định hướng trở thành đô thị sinh thái, sáng tạo, trung tâm nghiên cứu, giáo dục, y tế và du lịch nghỉ dưỡng cao cấp của vùng. Đồng thời, Lâm Đồng tiếp tục được xác định là trung tâm rau, hoa và nông sản ôn đới công nghệ cao của cả nước với chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến sâu, kho lạnh, logistics đến xuất khẩu.

Cảng Hàng không quốc tế Liên Khương

Đáng nói, lần đầu tiên Lâm Đồng được đặt vào vai trò đầu mối kết nối giữa vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên với Đông Nam Bộ, Campuchia và ASEAN. Đây là vị trí mà không nhiều địa phương cùng lúc sở hữu được.

Những hành lang kinh tế

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của quy hoạch lần này là việc hình thành các hành lang kinh tế chiến lược đi qua hoặc có tác động trực tiếp đến Lâm Đồng.

Nổi bật trước hết là hành lang kinh tế Cửa khẩu Bu Prăng – Gia Nghĩa – Bảo Lộc – Bình Thuận. Hành lang này kết nối Nam Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ theo hướng Đông – Tây, đồng thời mở đường trực tiếp ra cảng biển Sơn Mỹ.

Vẻ đẹp thác Đắk G’Lun ở Tây Lâm Đồng (Hình tư liệu)

Đây được xem là đường ra biển lớn quan trọng cho toàn bộ khu vực phía Nam Tây Nguyên. Không chỉ phục vụ vận chuyển nông sản, hàng hóa và khoáng sản bô xít, tuyến hành lang này còn tạo động lực phát triển công nghiệp chế biến, logistics, đô thị, thương mại và du lịch.

Trong bức tranh đó, Bảo Lộc được đặt vào vị trí trung tâm trung chuyển, trở thành mắt xích quan trọng giữa Tây Nguyên và Biển Đông.

Song song với đó là hành lang kinh tế Dầu Giây – Đà Lạt – Nha Trang. Khi các tuyến cao tốc Dầu Giây – Liên Khương và Nha Trang – Liên Khương được hoàn thiện, Lâm Đồng sẽ nằm trên trục kết nối trực tiếp giữa TP.HCM, Đồng Nai với trung tâm du lịch biển lớn nhất miền Trung.

Quy hoạch vùng với nhiều hành lang kinh tế sẽ rút ngắn đáng kể cao nguyên và biển xanh

Điều này giúp khoảng cách giữa cao nguyên và biển được rút ngắn đáng kể, mở ra cơ hội phát triển du lịch liên vùng, logistics, công nghiệp chế biến và các chuỗi cung ứng hiện đại.

Hướng biển rộng mở và lợi thế hiếm có

Điểm khác biệt lớn nhất của Lâm Đồng sau sáp nhập là không còn một tỉnh chỉ có cao nguyên. Với việc hợp nhất cùng Bình Thuận và Đắk Nông, Lâm Đồng mới sở hữu cả rừng, cao nguyên, biên giới và biển. Đây là cấu trúc phát triển hiếm có trong cả nước.

Trong quy hoạch mới, hành lang kinh tế ven biển Đà Nẵng – Quy Nhơn – Phan Thiết được xác định là một trong những trục động lực quan trọng nhất của vùng. Tuyến hành lang này kết nối các trung tâm du lịch, đô thị, cảng biển và logistics lớn dọc bờ biển miền Trung.

Khu đô thị Du lịch biển Phan Thiết được đầu tư hạ tầng đồng bộ (Hình tư liệu)

Việc Phan Thiết nằm trên hành lang chiến lược này đồng nghĩa với lợi thế hiếm có.

Đặc biệt, lợi thế địa lý của Lâm Đồng càng nổi bật khi địa phương nằm ngay cạnh vùng kinh tế năng động nhất cả nước là TP.HCM và Đồng Nai. Đây là thị trường tiêu dùng, trung tâm tài chính, công nghiệp lớn nhất Việt Nam.

Khi các tuyến cao tốc, sân bay, cảng biển và đường sắt tốc độ cao dần hình thành, Lâm Đồng sẽ trở thành điểm giao cắt của nhiều dòng chảy kinh tế.

Từ một vùng đất cao nguyên nổi tiếng với rau, hoa và du lịch nghỉ dưỡng, Lâm Đồng đang được đặt vào vị trí trung tâm của những tuyến kết nối chiến lược giữa biển, cao nguyên và Đông Nam Bộ; giữa cửa khẩu quốc tế với cảng biển nước sâu; giữa nông nghiệp công nghệ cao với logistics hiện đại.

Du khách trải nghiệm bên bờ hồ Xuân Hương (Hình tư liệu)

Đó không chỉ là một sự thay đổi trên bản đồ quy hoạch, mà còn là cơ hội lịch sử để Lâm Đồng vươn lên trở thành một cực tăng trưởng mới của đất nước trong những thập niên tới.

Điểm mạnh của Lâm Đồng là sở hữu thương hiệu toàn cầu về du lịch nghỉ dưỡng di sản (Đà Lạt) và nông nghiệp công nghệ cao độc bản; môi trường ổn định với chỉ số chính quyền kiến tạo và cạnh tranh bình đẳng thuộc top đầu cả nước; vị trí địa chính trị tiếp giáp trực tiếp với đầu tàu kinh tế Đông Nam Bộ.

Điểm yếu là quy mô doanh nghiệp nội địa quá nhỏ bé, manh mún; hạ tầng kết nối giao thông đối ngoại chưa hoàn thiện; chi phí logistics cao do địa hình đồi dốc; năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo của khối tư nhân còn thấp như chỉ số BPI đã chỉ ra.

Chìa khóa để Lâm Đồng bứt phá tăng trưởng 2 con số nằm ở việc chuyển hóa thành công các lợi thế địa lý thành các lợi thế kinh tế thông qua việc hiện thực hóa các hành lang kinh tế trục dọc và trục ngang mà Thủ tướng đã phê duyệt.

Du khách trải nghiệm không gian trên khu vực hồ Tà Đùng (Hình tư liệu)

Với quy hoạch này, tương lai của Lâm Đồng là một tương lai mở, nơi dòng chảy của công nghệ, vốn và nhân lực chất lượng cao sẽ không còn bị chặn lại bởi những con đèo dốc. Cơ hội đạt mức tăng trưởng 10%/năm là hoàn toàn khả thi nếu tỉnh khai thác triệt để hạ tầng giao thông làm mũi nhọn và lấy đổi mới sáng tạo làm động lực tự thân.

Theo quy họach Vùng: Hệ thống đô thị vùng được tổ chức theo phân tầng hợp lý, trong đó Đà Nẵng là đô thị trung tâm cấp quốc gia đảm nhiệm vai trò là trung tâm vùng; các đô thị Nha Trang (Khánh Hòa), Đà Lạt (Lâm Đồng), Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) là trung tâm tổng hợp và chuyên ngành cấp vùng và cấp tỉnh.

Các đô thị: Quy Nhơn, Tuy Hòa, Quảng Ngãi, Pleiku, Kon Tum, Gia Nghĩa, Bảo Lộc, Phan Thiết, Tam Kỳ, Hội An... là đô thị động lực cấp tiểu vùng, là trung tâm kinh tế, giáo dục, văn hóa, y tế, xã hội các tiểu vùng thuộc tỉnh; hệ thống các đô thị vừa và nhỏ có chức năng hỗ trợ phát triển nông thôn mới, phân bố dân cư hợp lý và bảo vệ môi trường sinh thái.

Quy hoạch Vùng cũng nhấn mạnh đầu tư, phát triển 5 khu kinh tế ven biển hiện hữu, gồm: Khu kinh tế mở Chu Lai, Khu kinh tế Dung Quất, Khu kinh tế Nhơn Hội, Khu kinh tế Vân Phong, Khu kinh tế Nam Phú Yên. Nghiên cứu hình thành Khu kinh tế ven biển phía Nam tỉnh Khánh Hòa và Khu kinh tế ven biển phía Nam tỉnh Lâm Đồng khi đủ điều kiện theo quy định.

Nâng cấp, hiện đại hóa và khai thác hiệu quả các cảng hàng không hiện có. Phát triển Cảng hàng không Chu Lai thành cảng hàng không trung chuyển quốc tế, gắn với logistics hàng không, bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay và đào tạo bay. Đầu tư Cảng hàng không Phan Thiết, nâng cấp sân bay Thành Sơn theo hướng lưỡng dụng. Đồng thời, nghiên cứu phát triển các sân bay tiềm năng và sân bay chuyên dùng phục vụ du lịch, logistics và cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm đồng bộ với mạng lưới giao thông vùng…